Ποιο είναι το αποτύπωμα της Ναυτιλίας Κοντινών Αποστάσεων στην ελληνική οικονομία;

Πρόσφατα, σε έρευνα που εκπόνησε το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), αποτυπώθηκαν δεδομένα σχετικά με τις τάσεις, τις προκλήσεις και την επίδραση της shortsea ναυτιλίας εθνικών μεταφορών στην ελληνική οικονομία.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, το οικονομικό αποτύπωμα της θαλάσσιας μεταφοράς φορτίων (χωρίς τις διεθνείς μεταφορές της ποντοπόρου ναυτιλίας) ανήλθε το 2023 σε €914 εκατ. στο ΑΕΠ, στηρίζοντας 8,3 χιλιάδες θέσεις πλήρους απασχόλησης, ενώ η συνεισφορά στα δημόσια έσοδα εκτιμάται σε €207 εκατ. Η Ελλάδα κατατάσσεται όγδοη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με το 6,7% του συνολικού όγκου φορτίων της ευρωπαϊκής shortsea ναυτιλίας να διακινείται μέσω του εγχώριου κλάδου, στοιχείο που καταδεικνύει τον στρατηγικό ρόλο της τόσο για την ελληνική όσο και για την ευρωπαϊκή αγορά.

Ωστόσο, η μελέτη αναδεικνύει σοβαρές προκλήσεις για το μέλλον του κλάδου. Η υψηλή μέση ηλικία του στόλου, η ανάγκη συμμόρφωσης με τις νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις της δέσμης «Fit for 55» και οι ελλιπείς υποδομές για την υποστήριξη της μείωσης του ανθρακικού αποτυπώματος της shortsea ναυτιλίας δημιουργούν πιέσεις στην ανταγωνιστικότητά της. Η μελέτη εκτιμά πως, χωρίς πρόσθετες σχετικές παρεμβάσεις, το ετήσιο κόστος συμμόρφωσης με τα νέα μέτρα θα ανέλθει σε €225 εκατ. το 2030, οδηγώντας σε αυξήσεις ναύλων έως και 38,6% και απώλεια εσόδων της τάξεως των €140 εκατ.

Για την αντιμετώπιση των προκλήσεων, η μελέτη του ΙΟΒΕ προτείνει ένα πλέγμα πολιτικών με κεντρικό άξονα την ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό του στόλου της shortsea ναυτιλίας, με έμφαση στην υιοθέτηση τεχνολογιών χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών. Παράλληλα, απαιτούνται επενδύσεις σε κρίσιμες λιμενικές υποδομές, όπως εγκαταστάσεις ηλεκτροδότησης πλοίων (cold ironing), υποδομές παροχής εναλλακτικών καυσίμων, αλλά και διατροπικοί τερματικοί σταθμοί, οι οποίοι θα ενισχύσουν την πολυτροπικότητα και τη σύνδεση της shortsea ναυτιλίας με το σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο. Σημαντική είναι επίσης η δημιουργία ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων, που θα αξιοποιούν, μεταξύ άλλων, πόρους από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) και τα ευρωπαϊκά ταμεία, ώστε να υποστηριχθεί η πράσινη μετάβαση του κλάδου.

Πηγή: Ένωση Εφοπλιστών Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων & https://www.isalos.net