Το Σχέδιο της κυβέρνησης για την ψήφο Αποδήμων -Η πρώτη Σύσκεψη των κομμάτων

ΕΙΚΟΝΑ ΑΡΧΕΙΟΥ ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αθήνα.- Πραγματοποιήθηκε η πρώτη άτυπη διακομματική συνάντηση για τη θέσπιση της επιστολικής ψήφου στις εθνικές εκλογές και τη δημιουργία τριεδρικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, στο πλαίσιο της κυβερνητικής πρωτοβουλίας για τη διεύρυνση της συμμετοχής των Ελλήνων του εξωτερικού στα πολιτικά δρώμενα της χώρας.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης αναπτύχθηκαν οι δύο βασικοί άξονες της πρότασης του υπουργείου Εσωτερικών: η καθιέρωση επιστολικής ψήφου για τους εκτός Ελλάδος εκλογείς και ο ορισμός ειδικής τριεδρικής εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού. Παράλληλα, το νομοσχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα κάποιος να είναι υποψήφιος βουλευτής τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Η κυβερνητική πρόταση

Σύμφωνα με την κυβερνητική πρόταση, προτείνεται η καθιέρωση επιστολικής ψήφου για τις Εθνικές Εκλογές και για όλους όσους βρίσκονται στο εξωτερικό την ημέρα των Εκλογών. Εφόσον γίνει πράξη, η διαδικασία που θα ακολουθήσουν οι εκλογείς που επιθυμούν να ψηφίσουν με επιστολική ψήφο θα είναι όμοια με αυτή που εφαρμόστηκε στην Ευρωεκλογές του 2024. Η υποβολή της αίτησης θα είναι δυνατή έως την επόμενη ημέρα από την προκήρυξη των εκλογών (δηλαδή την δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος διάλυσης της Βουλής). Λίγες μέρες μετά την ανακήρυξη θα παραλάβουν τους φακέλους ψηφοφορίας, τους οποίους οφείλουν να επιστρέψουν δωρεάν στο Κέντρο Διαλογής Επιστολικής Ψήφου. Ο φάκελος θα πρέπει να φτάσει έως και την παραμονή των εκλογών για να καταμετρηθεί.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης διευκρίνισε την Πέμπτη ότι η πρόταση για θεσμοθέτηση της επιστολικής ψήφου (και) στις βουλευτικές εκλογές «θα είναι αποκλειστικά για τους εκλογείς που βρίσκονται εκτός Ελλάδος» και ότι δεν υπάρχει παραθυράκι εφαρμογής της και σε όσους διαμένουν εντός Ελλάδος (όπως προβλέπεται στις Ευρωεκλογές αλλά και στα Δημοψηφίσματα

Σε κάθε περίπτωση, για να εφαρμοστεί η επιστολική ψήφος στις βουλευτικές εκλογές χρειάζεται να ψηφιστεί από τα 2/3 των Βουλευτών της παρούσας ή οποιασδήποτε επόμενης Βουλής, αλλιώς για όλες τις επόμενες εθνικές εκλογές η ψηφοφορία θα γίνεται υποχρεωτικά με φυσική παρουσία, όπως συμβαίνει δηλαδή μέχρι σήμερα. Αυτό βέβαια δεν θα αποκλείει τους Έλληνες του εξωτερικού από την εκλογική διαδικασία, αλλά θα τους υποχρεώνει σε αυτοπρόσωπη παρουσία στα εκλογικά κέντρα, δηλαδή στις πρεσβείες και τα προξενεία. Αξίζει να σημειωθεί ότι στις τελευταίες εθνικές εκλογές, τον Μάιο του 2023, ψήφισαν στο εξωτερικό συνολικά 18.203 Έλληνες πολίτες – η συντριπτική πλειοψηφία τους σε χώρες της Ευρώπης.

Η πρόταση για τριεδρική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού

Το δεύτερο σκέλος της πρότασης του υπουργείου Εσωτερικών έχει να κάνει με τον ορισμό εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, στην οποία θα προβλέπεται ότι θα δίνει τρεις έδρες και θα επιτρέψει στους εκτός Ελλάδας εκλογείς να επιλέξουν οι ίδιοι τους βουλευτές που θα τους εκπροσωπούν στο εθνικό Κοινοβούλιο. Αυτή η πρόταση, σε αντίθεση με την προηγούμενη, απαιτεί ενισχυμένη πλειοψηφία 200+ βουλευτών μόνο για την άμεση εφαρμογή της. Αν δεν επιτευχθεί, τότε και μόνο με την κυβερνητική πλειοψηφία θα μπορεί να εφαρμοστεί από τις μεθεπόμενες εκλογές, ακόμα και αν αυτές γίνουν με λίστα, μόλις έναν-δυο μήνες μετά από τις επόμενες (σε περίπτωση που δεν μπορέσει να σχηματιστεί κυβέρνηση).

Με βάση την κυβερνητική πρόταση, στην νέα εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού τα κόμματα θα κατεβάζουν ξεχωριστά ψηφοδέλτια (και όχι ένα ενιαίο, όπως αρχικά ακούστηκε). Προϋπόθεση θα είναι όμως τα κόμματα να έχουν ήδη κατεβάσει ψηφοδέλτια στα 3/4 της Επικράτειας. Στο ψηφοδέλτιο Απόδημου Ελληνισμού θα επιτρέπεται να έχουν έως πέντε υποψήφιους βουλευτές. Οι υποψήφιοι βουλευτές αυτής της εκλογικής περιφέρειας θα πρέπει να είναι Έλληνες πολίτες που έχουν δικαίωμα ψήφου στην συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια, δηλαδή κάτοικοι που είναι εγγεγραμμένοι στον εκλογικό κατάλογο εκλογέων εξωτερικού. Ενα κόμμα δηλαδή θα μπορεί να βάλει υποψηφίους από πέντε διαφορετικές χώρες (πχ ΗΠΑ, Αυστραλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Βέλγιο και Κύπρο).

Οπως συμβαίνει και στις υπόλοιπες τριεδρικές περιφέρειες (πχ σε Ροδόπη, Ξάνθη, Βοιωτία, Αρκαδία, Λακωνία, Αργολίδα), ο κάθε εκλογέας θα μπορεί να επιλέξει μόνο έναν υποψήφιο του κόμματος που επιλέγει, δηλαδή θα ισχύει μονοσταυρία. Αντιστοίχως, η κατανομή των τριών εδρών στην εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού θα γίνεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που γίνεται στις υπόλοιπες τριεδρικές Περιφέρειες. Αυτό πρακτικά σημαίνει, με βάση τον ισχύοντα εκλογικό νόμο, ότι η συγκεκριμένη περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού υπάρχει αυξημένη πιθανότητα να εκλέξει τρεις βουλευτές από τρία διαφορετικά κόμματα, με βάση την πρώτη και την δεύτερη κατανομή.

Για να θεσπιστεί αυτή η νέα εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού, το ψηφοδέλτιο Επικρατείας θα επανέλθει στις 12 από τις 15 έδρες, όπως ακριβώς ίσχυε έως και τις εκλογές του 2019. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται να μην μεταβάλλεται ο αριθμός των εδρών σε καμία άλλη εκλογική περιφέρεια.

Δυνατότητα εκλογής βουλευτή σε… δύο Κοινοβούλια

Σε διευκρινιστικές ερωτήσεις αν έχει γίνει κάποια πρόβλεψη ώστε οι τρεις βουλευτές του Απόδημου Ελληνισμού να μπορούν να ασκούν τα καθήκοντά τους από τον τόπο της κατοικίας τους, από το υπουργείο Εσωτερικών διευκρίνισαν ότ_ι «δεν έχει τεθεί μέχρι στιγμής οποιοδήποτε ζήτημα επιπλέον διευκολύνσεων σε σχέση με τους υπόλοιπους βουλευτές»,_ υπενθυμίζοντας ότι και στην παρούσα Βουλή υπάρχουν τρεις «απόδημοι» που εξελέγησαν μέσω του ψηφοδελτίου Επικρατείας.

Σε έτερη ερώτηση, αν δυνητικά υπάρχει η δυνατότητα σε κάποιον Έλληνα ομογενή που είναι ήδη μέλος Κοινοβουλίου στον τόπο διαμονής του να είναι ταυτόχρονα βουλευτής και της Βουλής των Ελλήνων, η απάντηση ήταν θετική. «Το Σύνταγμά μας δεν απαγορεύει κάτι τέτοιο, εφόσον κάποιος πληροί τις προϋποθέσεις να είναι εγγεγραμμένος στους καταλόγους εξωτερικού σαν ψηφοφόρος θα μπορεί να είναι και υποψήφιος βουλευτής στην συγκεκριμένη περιφέρεια και εφόσον αυτός είναι κάποιος ήδη εκλεγμένος σε άλλη χώρα, θα μπορεί, εφόσον φυσικά αυτό επιτρέπεται και από την έννομη τάξη της χώρας διαμονής, να είναι βουλευτής και στις δύο χώρες».

Οι εκτιμήσεις για υπερψήφιση από 200 βουλευτές

Όπως προαναφέρθηκε, για να εφαρμοστεί το κυβερνητικό σχέδιο από τις αμέσως επόμενες εκλογές, θα πρέπει να υπερψηφιστεί από τουλάχιστον 200 βουλευτές

Με δεδομένο ότι η ΝΔ διαθέτει 156 έδρες ενώ έχει παρατηρηθει ότι τα κυβερνητικά νομοσχέδια τα υπερψηφίζουν και οι τρεις ανεξάρτητοι που προέρχονται από τους Σπαρτιάτες, αναζητούνται επιπλέον 41 βουλευτές. Για αυτό θεωρείται σε πρώτη φάση κρίσιμο να συμφωνήσει το ΠΑΣΟΚ, που είναι αξιωματική αντιπολίτευση και διαθέτει 33 βουλευτές. Ακόμα από την Χαριλάου Τρικούπη αλλά και από τα υπόλοιπα κόμματα δεν υπάρχει ξεκάθαρη απάντηση και οι αρμόδιοι έχουν επιφυλαχθεί να τοποθετηθούν αφού διασφαλίσουν ότι δεν υπάρχει τίποτα «ύποπτο».

Ωστόσο σε κάθε περίπτωση, ακόμα και αν συμφωνήσει το ΠΑΣΟΚ, θα απαιτηθούν ακόμα οκτώ ψήφοι που υπάρχει εκτίμηση ότι θα μπορούσαν να βρεθούν είτε από τον ΣΥΡΙΖΑ (εκπροσωπήθηκε από Ξανθόπουλο και Ξενογιαννακοπούλου στην πρώτη διακομματική σύσκεψη της Πέμπτης) είτε από την Πλεύση Ελευθερίας (που είχε αναδειχθεί τρίτη δύναμη στους ομογενείς το 2023 και έχει κάθε λόγο να επενδύει στην ψήφο τους) και από τους πέντε βουλευτές του Κινήματος Δημοκρατίας (με δεδομένο ότι ο επικεφαλής του Στέφανος Κασσελάκης είναι και ίδιος ομογενής).

Μόλις ολοκληρωθούν οι άτυπες διακομματικές συναντήσεις, το νομοσχέδιο του υπ. Εσωτερικών θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση για δύο εβδομάδες με τον υπουργό Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιο να καλεί μέσω αυτής τον Απόδημο Ελληνισμό «να εκφράσει την άποψή του για το πώς κρίνει ότι είναι προσφορότερο να εκπροσωπείται στη νέα Βουλή και πώς μπορεί να ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα με ευκολία, αξιοπιστία και εγκυρότητα

Πάντως στην πρώτη συνάντηση με τον Υφυπουργό κ. Λιβάνιο το ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής, δεν ξεκαθάρισε τις προθέσεις του. Ο  υπεύθυνος ΚΤΕ Εσωτερικών του κόμματος, Παναγιώτης Δουδωνής κατά την πρώτη συζήτηση τέθηκαν κρίσιμες παράμετροι που αφορούν την αντιπροσωπευτικότητα, τη διαφάνεια και τη διασφάλιση του αδιάβλητου της εκλογικής διαδικασίας, εκφράζοντας την εκτίμηση πως η τεκμηριωμένη και υπεύθυνη στάση του κόμματος μπορεί να οδηγήσει σε θετικό αποτέλεσμα για την εκπροσώπηση των Ελλήνων του εξωτερικού.

Από: gr.euronews.com