Γεραπετρίτης: Η Ελλάδα κρίσιμος σύμμαχος των ΗΠΑ – Η μεταβατική φάση του NATO και η Γροιλανδία

Ερωτώμενος για την απειλή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί ελέγχου της Γροιλανδίας, ο κ. Γεραπετρίτης ξεκαθάρισε ότι «δεν θεωρώ ότι έχει λήξει», υπογραμμίζοντας ωστόσο την εμπιστοσύνη της Ελλάδας στη Συμμαχία: Το ΝΑΤΟ, είπε, παραμένει «ο θεμέλιος λίθος της διατλαντικής σχέσης και πυλώνας της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής διεθνούς ασφάλειας».

Παραδέχθηκε δε ότι απαιτούνται «ορισμένες προσαρμογές», καθώς υπάρχουν «εύλογες ανησυχίες» για την ασφάλεια στην Αρκτική, αλλά τόνισε πως η συζήτηση πρέπει να γίνει «εντός του ΝΑΤΟ», με «ευρύ περιθώριο διαλόγου» με την αμερικανική κυβέρνηση.

Σε ερώτηση αν αιφνιδιάστηκε, απάντησε ότι «δεν είχαμε πλήρη εικόνα για το τι επρόκειτο να ακολουθήσει», σημειώνοντας πως η σημασία της Γροιλανδίας είχε γίνει αντιληπτή λόγω «της παρουσίας της Ρωσίας και άλλων δρώντων», αλλά «μας προκάλεσε έκπληξη το πόσο σημαντικό είναι το ζήτημα για τη νέα αμερικανική κυβέρνηση».

Ο υπουργός Εξωτερικών απέφυγε να σχολιάσει προσωπικά κίνητρα του Αμερικανού προέδρου, αλλά στάθηκε στο γενικό κλίμα αστάθειας: «η διεθνής πραγματικότητα καθίσταται όλο και λιγότερο προβλέψιμη», είπε, εξηγώντας ότι πλέον οι διπλωματίες «αναπτύσσουμε εναλλακτικά σενάρια, ακριβώς λόγω του υψηλού βαθμού αβεβαιότητας». Χαρακτηριστική η αποστροφή του: «Μερικές φορές καλούμαστε να τετραγωνίσουμε τον κύκλο».

Σε ερώτηση αν ο Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί μεγαλύτερη απειλή από τον Πούτιν για το ΝΑΤΟ, ο κ. Γεραπετρίτης ήταν κατηγορηματικός: «δεν μπορώ να συμφωνήσω με αυτό». Για τους Ευρωπαίους, είπε, «ο Πούτιν συνιστά πραγματική απειλή», όχι μόνο λόγω Ουκρανίας αλλά και «υβριδικών απειλών».

Ταυτόχρονα, αναγνώρισε ότι η νέα αμερικανική προσέγγιση «αναδεικνύει αδυναμίες» της αρχιτεκτονικής ασφαλείας, με κυριότερη την «ανισορροπία στην κατανομή βαρών εντός του ΝΑΤΟ». Στο σκέλος των αμυντικών δαπανών, σημείωσε πως η Ελλάδα «διαχρονικά διαθέτει υψηλές αμυντικές δαπάνες — σταθερά άνω του 3%», άρα για την Αθήνα «δεν πρόκειται για δραματική μεταβολή», σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου «η προσαρμογή θα είναι σχετικά επίπονη».

Για το Άρθρο 5 δήλωσε βεβαιότητα ότι «θα ενεργοποιηθεί», εκτιμώντας ότι δεν πρόκειται για «ολοκληρωτική ρήξη» αλλά για «μεταβατική φάση» προς «έναν πιο λειτουργικό οργανισμό», με πιο δίκαιη κατανομή βαρών.

Στο ερώτημα αν μια συμφωνία που θα ικανοποιεί τις ρωσικές διεκδικήσεις θα φέρει σταθερότητα, ο υπουργός προειδοποίησε ότι «συμφωνίες που είναι ταπεινωτικές λειτουργούν συχνά ως αφετηρία περαιτέρω αναταραχών». Έθεσε ως προϋπόθεση μια «δίκαιη και έντιμη συμφωνία» που να αντανακλά «τις θεμελιώδεις αρχές του Διεθνούς Δικαίου», με «σεβασμό της κυριαρχίας της Ουκρανίας».

Ο κ. Γεραπετρίτης ανέδειξε τον στόχο να καταστεί η Ελλάδα «ενεργειακός κόμβος μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Ανατολής». Επικαλέστηκε τη γεωγραφική θέση και τις λιμενικές υποδομές, τονίζοντας ότι «για πρώτη φορά στην ιστορία μας, η Ελλάδα κατέστη εξαγωγική χώρα στον τομέα της ενέργειας». Ανέφερε επίσης ότι πάνω από το 50% της παραγωγής προέρχεται από ΑΠΕ και ότι η χώρα διαθέτει δύο FSRU, ενώ «βρίσκονται σε εξέλιξη δύο θαλάσσιες διασυνδέσεις, με την Αίγυπτο και την Κύπρο», καθώς και νέοι διάδρομοι συνεργασίας.

Στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, σημείωσε ότι «περίπου το 25% των αμερικανικών ενεργειακών εξαγωγών κατευθύνεται προς την Ελλάδα» και ότι «σχεδόν το ένα τρίτο του αμερικανικού LNG μεταφέρεται με πλοία ελληνικών συμφερόντων», υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα είναι «κρίσιμος και αξιόπιστος σύμμαχος» που «δεν λειτουργεί με συναλλακτική λογική».

Αναφερόμενος στη Μέση Ανατολή, ο υπουργός είπε ότι η συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ ξεπέρασε κατά πολύ τον προγραμματισμένο χρόνο, καθώς «υπάρχουν τόσα εκκρεμή ζητήματα». Για τη Γάζα, τόνισε ότι η «Δεύτερη Φάση» είναι κρίσιμη: περιλαμβάνει δυνάμεις σταθεροποίησης, «τον αφοπλισμό της Χαμάς» και τη συγκρότηση «τεχνοκρατικής Παλαιστινιακής κυβέρνησης», με σαφή «οδικό χάρτη» μεταρρυθμίσεων. Προανήγγειλε ότι «μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα αναπτυχθούν δυνάμεις σταθεροποίησης».

Για το ενδεχόμενο αφοπλισμού, ήταν επιφυλακτικός: «δεν είμαι απόλυτα αισιόδοξος», λέγοντας πως η Hamas «έχει εξελιχθεί σε ιδεολογία» και ότι ο αφοπλισμός «είναι αναγκαίος, αλλά από μόνος του δεν είναι επαρκής», εκφράζοντας ανησυχία για το κενό στην εκπαίδευση των νέων στη Γάζα που μπορεί να γεννήσει «μια νέα γενιά εξτρεμισμού».

Για το Κυπριακό, ο κ. Γεραπετρίτης μίλησε για «πολύ επώδυνη ιστορία», υπενθυμίζοντας ότι η Κύπρος παραμένει διαιρεμένη μετά το 1974 και ότι συνιστά «μοναδική περίπτωση ξεκάθαρης διχοτόμησης παγκοσμίως», σημειώνοντας ότι μια βιώσιμη λύση θα ήταν ισχυρό μήνυμα για τη διεθνή κοινότητα.

Τέλος, στο θέμα των δασμών και των εμπορικών ανακατατάξεων, ο υπουργός σημείωσε ότι η ΕΕ «πιστεύει ακράδαντα στο ελεύθερο εμπόριο» και ότι επιδιώκει «τον μετριασμό των επιπτώσεων των δασμών» μέσω διαλόγου με τις ΗΠΑ. Χαρακτήρισε τις συμφωνίες με Mercosur και Ινδία «εξαιρετικής σημασίας», τονίζοντας ότι η δεύτερη ανοίγει μια αγορά «1,4 δισ.» καταναλωτών, με ιδιαίτερη σημασία και για ελληνικά προϊόντα, ιδίως αγροτικά. Τόνισε δε πως η «υπερβολική εξάρτηση» σε κρίσιμους τομείς «μπορεί να αποδειχθεί επιζήμια», άρα η «διαφοροποίηση των εμπορικών σχέσεων είναι κρίσιμη».

Πηγή: cnn.gr