Η ελληνική γλώσσα χρειάζεται όραμα με βραχυπρόθεσμο, αλλά και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό

Του Γιάννη Αμανατίδη, εκπ/κού

π. Υφυπουργού,  τ. βουλευτή ΣΥΡΙΖΑ- 

Η αναγνώριση της 9^ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας από την ΟΥΝΕΣΚΟ αναδεικνύει το θεμελιώδη ρόλο που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα ανά τους αιώνες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην εδραίωση του ευρωπαϊκού και του παγκόσμιου πολιτισμού. Είναι το «μακρύτερο ζων ύδωρ του κόσμου, που φθάνει ως εμάς κατηφορίζοντας απάνω από τα λευκά μαλλιά του Ομήρου», κατεβάζοντας πολλή ψυχή και πολύ φως (Νικηφόρος Βρεττάκος).

Η αναγνώριση αυτή αποτελεί τη θετική συνέχεια της καθιέρωσης της Ημέρας Μνήμης του εθνικού ποιητή Διονυσίου Σολωμού, ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, η οποία εισήχθη με την κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Εξωτερικών και Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων στις 11/04/2017 (υπ’ αριθμόν 17889 ΚΥΑ, ΦΕΚ Β’ 1384/24/04/2017). Ως ΣΥΡΙΖΑ -ΠΣ είμαστε περήφανοι για αυτή την εξέλιξη, καθώς η πρωτοβουλία μας, ως κυβέρνηση, υλοποίησε την αρχική πρόταση της Ομοσπονδίας των Ελληνικών Κοινοτήτων Ιταλίας και τις αποφάσεις της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς  της Βουλής.

Η ελληνική γλώσσα, με τα σημασιολογικά φορτία της, συνιστά αναγκαιότητα για το σύγχρονο κόσμο, σε μια εποχή κατά την οποία αναζητείται επιτακτικά η ανθρωποκεντρική προσέγγιση της ζωής, όπως την υπηρέτησε διαχρονικά ο ελληνικός πολιτισμός. Είναι η πλούσια γλώσσα της λογοτεχνίας και η ακριβής γλώσσα της επιστήμης, που εμπλουτίζει τις περισσότερες γλώσσες του πλανήτη και την καθημερινότητα της διεθνούς επικοινωνίας.

Ο Οδυσσέας Ελύτης (1979) κατά την τελετή απονομής του Βραβείου Νόμπελ λογοτεχνίας στην Ακαδημία της Στοκχόλμης ανέφερε: «Μου εδόθηκε, αγαπητοί φίλοι, να γράφω σε μια γλώσσα που μιλιέται μόνον από μερικά εκατομμύρια ανθρώπων. Παρ’ όλ’ αυτά, μια γλώσσα που μιλιέται επί δυόμιση χιλιάδες χρόνια χωρίς διακοπή και μ’ ελάχιστες διαφορές. […] Εάν η γλώσσα αποτελούσε απλώς ένα μέσον επικοινωνίας, πρόβλημα δεν θα υπήρχε. Συμβαίνει όμως ν’ αποτελεί και εργαλείο μαγείας και φορέα ηθικών αξιών. Προσκτάται η γλώσσα στο μάκρος των αιώνων ένα ορισμένο ήθος. Και το ήθος αυτό γεννά υποχρεώσεις. Χωρίς να λησμονεί κανείς ότι στο μάκρος εικοσιπέντε αιώνων δεν υπήρξε ούτε ένας, επαναλαμβάνω ούτε ένας, που να μην γράφτηκε ποίηση στην ελληνική γλώσσα. Να τι είναι το μεγάλο βάρος παράδοσης που το όργανο αυτό σηκώνει».

Η ευρύτατη, ή και «παγκόσμια», διάδοση της ελληνικής γλώσσας δεν οφειλόταν στην ισχύ των όπλων ή της οικονομίας, αλλά σε μια μορφή «ήπιας δύναμης», στο γεγονός ότι υπήρξε φορέας ενός εξέχοντος πολιτισμού, ο οποίος εξακολουθεί μέχρι σήμερα να αναγνωρίζεται ως θεμέλιο της σύγχρονης ευρωπαϊκής ταυτότητας και ως πολύτιμο τμήμα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Σε αυτό ακριβώς το πολιτισμικό υπόβαθρο, εδράζεται το πρότυπο της ελληνικής παιδείας, το οποίο εξηγεί τη μακροβιότητα της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών στην ανώτατη και τη μέση εκπαίδευση των ευρωπαϊκών χωρών σε όλες τις ηπείρους, όπως επισήμαινε ο αείμνηστος ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ Ιωάννης Καζάζης.

Σε αυτό το πλαίσιο, η διάδοση/διδασκαλία/εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας χρειάζεται όραμα με βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, και απαιτεί, από όλους μας, σεβασμό, ευθύνη, συνέπεια και κυρίως συνεργασία. Είναι αναγκαίο να ενισχύσουμε το παγκόσμιο ενδιαφέρον για την ελληνική γλώσσα και τον ελληνικό πολιτισμό. Ταυτόχρονα πρέπει να δημιουργήσουμε  γέφυρες με το πιο ζωντανό κομμάτι της ομογένειάς μας, που είναι οι νέοι/νέες που «διψάνε για ουρανό!», όπως θα έλεγε ο Μίλτος Σαχτούρης (1919-2005).

Η ενεργή συνεργασία  της ελληνικής πολιτείας, της ελληνικής αλλά και της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας, καθώς και της ομογένειας, για τη συνέχιση και την ενίσχυση της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας σε εκατοντάδες πυρήνες, σε όλο τον κόσμο, καθώς επίσης και η στήριξη των τμημάτων και των εδρών Ελληνικών Σπουδών στο εξωτερικό, με την ταυτόχρονη αξιοποίηση των νέων μέσων της ψηφιακής τεχνολογίας, αποτελούν ορισμένα μόνο προαπαιτούμενα. Οι εξωστρεφείς δράσεις συνεργασίας, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και όχι μόνο σε επετειακές εκδηλώσεις, συνιστούν επίσης σημαντικό προαπαιτούμενο.

Όταν τα φώτα της δημοσιότητας σβήσουν, ας αναστοχαστούμε ποιο λιθαράκι προσθέσαμε, ώστε η γλώσσα μας,—η οποία κωδικοποιεί με τον πιο οικονομικό  τρόπο όλο το πολιτιστικό μας απόθεμα, τις αξίες μας και τη συλλογική μας μνήμη—να συμβάλλει στη διαμόρφωση Ενεργών  Πολιτών, οι οποίοι οφείλουν να δημιουργήσουν  έναν καλύτερο κόσμο!

Για την PHP