Τσιμπήματα: Διασπορά, μια λέξη “βολική” για ιστορία 3.000 χρόνων!

Γράφει ο Χρήστος Μαλασπίνας

Δεν είναι η πρώτη φορά (σίγουρα δεν θα είναι και η τελευταία) που ασχολούμαστε στην Panhellenic post  με τη λήξη «διασπορά» με την οποία ορισμένοι «εντός» και «εκτός» Ελλάδος επιμένουν να αποκαλούν τους εγκατεστημένους στο εξωτερικό Απόδημους  και Ομογενείς. Οι Έλληνες στο εξωτερικό δημιούργησαν  πανάρχαιες κοιτίδες ελληνισμού ανά τον κόσμο και ανέπτυξαν εγχώριους πολιτισμούς  μεταλαμπαδεύοντας το ελληνικό πνεύμα και τις ελληνικές αξίες ανά την Οικουμένη.

Όπως έχουμε αρθρογραφήσει στο παρελθόν από τη στήλη αυτή (σχετική αρθρογραφία 24 Ιανουαρίου 2020,  1η Δεκεμβρίου 2022 κ.α.), η χρήση του όρου «διασπορά» για τους Έλληνες του εξωτερικού μπορεί να είναι “βολική” για τους ξένους λαούς, θεωρείται, όμως, αδόκιμη για  έναν λαό με ιστορία 3.000 ετών,  και για τους εξής επιπρόσθετους λόγους:

• Ο όρος «διασπορά», αν και ελληνικός, είναι ιστορικά ταυτισμένος με τον εβραϊκό λαό και τη διασπορά του στη γη μετά την έξοδο από την Αίγυπτο. Έθνος της διασποράς ήταν το Εβραϊκό πριν δημιουργήσει κράτος. (Το σύγχρονο κράτος του Ισραήλ δημιουργήθηκε επίσημα στις 14 Μαΐου 1948).
• Η λέξη «διασπορά» Δεν αποδίδει σωστά το ιστορικό και πολιτισμικό υπόβαθρο των Ελλήνων που ζουν εκτός Ελλάδας. (π.χ. Ελληνισμός στην Κάτω Ιταλία, Κυπριακός Ελληνισμός, Έλληνες στον Πόντο κλπ.κλπ.)
• Έχουμε υποστηρίξει ότι, κατά την άποψή μας, ορθότεροι όροι είναι οι «Απόδημος Ελληνισμός» ή «Ομογένεια», καθώς αυτοί εκφράζουν καλύτερα τη συνεχή σύνδεση και τους δεσμούς των Ελλήνων με τη μητέρα πατρίδα. Αυτά,  ασχέτως του εάν “δυσκολεύονται” οι ξένοι…

Αφορμή για τα σημερινά “Τσιμπήματα” η ανάγνωση του όρου «διασπορά» αναφερόμενου σε Έλληνες του εξωτερικού και σε ιστορική ομογενειακή εφημερίδα (!) της Αμερικής. Το ερώτημα είναι: Τί κάνουμε όταν διαβάζουμε τον συγκεκριμένο όρο; Εμείς έχουμε επιλέξει την συνεχή «διαμαρτυρία» με την ένδειξη (sic) δίπλα από την επίμαχη λέξη.

Να εξηγήσουμε -για όσους ενδεχομένως το αγνοούν- ότι  το (sic) είναι ένας λατινικός όρος που σημαίνει «έτσι» πλήρης φράση: sic erat scriptum – «έτσι γράφτηκε»).

Χρησιμοποιείται μέσα σε κείμενα, συνήθως σε παρενθέσεις ή αγκύλες, για να δηλώσει ότι μια λέξη ή φράση που προηγείται έχει μεταφερθεί επακριβώς από το πρωτότυπο κείμενο, ακόμα κι αν περιέχει κάποιο λάθος.

Ωστόσο, καθώς ο ένας με τον άλλο όλο και περισσότεροι αρμόδιοι στην Ελλάδα, αλλά και ο Τύπος, αποκαλούν τους Έλληνες του εξωτερικού «διασπορά» νοιώθουμε την ανάγκη να συστήσουμε (ταπεινά και φιλικά) σε όλα τα ομογενειακά ΜΜΕ να αντιδράσουν τουλάχιστον αυτά,  αρνούμενα να αναπαράγουν τα ίδια τη λέξη αυτή σε αναφορά στους απόδημους.

Μας “αρκούν” οι εγκυκλοπαιδικές σελίδες που ταυτίζουν τη λέξη διασπορά με την Ομογένεια. Και παραδίπλα “εξηγούν” επίσης ότι:

• Διασπορά (στατιστική) είναι μέγεθος που δείχνει την κατανομή ενός μεγέθους γύρω από τη μέση τιμή του.
• Διασπορά (στρατιωτική τακτική) είναι η κατάληψη θέσεων μάχης μακριά από το στρατόπεδο.
• Διασπορά πλοίων είναι ο επιμερισμός ενός στόλου σε μικρότερες ομάδες πλοίων (στολίσκους) ή οι μεμονωμένες κινήσεις και θέσεις πολεμικών πλοίων εκτός Ναυστάθμου.
• Διασπορά (προπαγάνδα) είναι η διάδοση αληθινών ή μη ειδήσεων προκειμένου να εξυπηρετηθεί ένας σκοπός.
• Διασπορά (χρηματιστήριο) είναι η κατοχή των μετοχών μιας εταιρίας από πολλούς μετόχους, καθώς επίσης και η διάθεση κεφαλαίου σε αγορά πολλών ειδών μετοχών, για λόγους ασφαλείας (διασπορά χαρτοφυλακίου)…