Μοναδικό αρχείο στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης αναδεικνύει τα ελληνικά ντάινερς του ’70 και τους ανθρώπους τους

Πλανόδιοι πωλητές περιλαμβάνονται επίσης στη Συλλογή Ελληνικά Ντάινερς της φωτογράφου Kay Zakariasen στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης. (Φωτογραφία: Kay Zakariasen Greek Diners Collection, Manuscripts and Archives Division, The New York Public Library/Instagram)

Νέα Υόρκη.- Η Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης (NYPL), με αφορμή τον Μήνα Ελληνικής Κληρονομιάς (Μάρτιος), παρουσίασε τη Συλλογή Ελληνικά Ντάινερς (Greek Diners) της φωτογράφου Κέη Ζακαριάσεν (Kay Zakariasen), ένα μοναδικό αρχείο που αποτυπώνει την κουλτούρα των ντάινερς (diners) της Νέας Υόρκης τη δεκαετία του 1970.

Η Δημόσια Βιβλιοθήκη Νέας Υόρκης ανέφερε σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα εξής: «Αυτόν τον μήνα της Ελληνικής Κληρονομιάς (#GreekHeritageMonth), μπείτε στον κόσμο των ντάινερς (diners) της Νέας Υόρκης τη δεκαετία του 1970. Η φωτογράφος Kay Zakariasen κατέγραψε τους Ελληνοαμερικανούς ιδιοκτήτες και εργαζομένους που έδωσαν ζωή σε αυτά τα αγαπημένα καταστήματα των γειτονιών. Η συλλογή της των Ελληνικών Ντάινερς (Greek Diners), που σήμερα φυλάσσεται στο Τμήμα Χειρόγραφων και Αρχείων της Δημόσιας Βιβλιοθήκης, συνδυάζει φωτογραφίες με συνεντεύξεις που αποτυπώνουν τους ανθρώπους και τις ιστορίες πίσω από τους πάγκους. Πατήστε τον σύνδεσμο στο bio για να εξερευνήσετε περισσότερα στη #NYPLDigitalCollections».

Δωρισμένη από την Κέη Ζακαριάσεν το 2022, η Συλλογή Ελληνικών Ντάινερς αποτελεί ένα σημαντικό αρχείο που καταγράφει την εμπειρία των Ελληνοαμερικανών ιδιοκτητών και εργαζομένων σε ντάινερς, οι οποίοι μετανάστευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες αναζητώντας μια καλύτερη ζωή.

Από αριστερά: ο ιδιοκτήτης του Pantheon Restaurant Κυριάκος Τσαχάλης, ο υπεύθυνος σαλατών Χρήστος Κουτσογιαννόπουλος, ο μάγειρας Δημήτριος Σφήκας και ο σερβιτόρος Γιώργος Ράπτου. (Φωτογραφία: Kay Zakariasen Greek Diners Collection, Manuscripts and Archives Division, The New York Public Library/Instagram)

Για πολλούς που μεγάλωσαν στην Αστόρια και γενικότερα στη Νέα Υόρκη, οι χώροι αυτοί ίσως να αποτελούν μόνο μια αμυδρή ανάμνηση από τα μέρη όπου οι γονείς, οι θείοι, οι παππούδες και οι προπαππούδες τους εργάστηκαν σκληρά και θυσίασαν πολλά, αφήνοντας στις νεότερες γενιές μια ισχυρή κληρονομιά εργατικότητας και αφοσίωσης.

Οι φωτογραφίες του Μάικς Ντάινερ (Mike’s Diner) με χρονολογία 1976 είναι πιθανότατα από τις πιο αναγνωρίσιμες για τους κατοίκους της Αστόριας, καθώς το ίδιο σήμα φαίνεται ότι παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο μέχρι το κλείσιμο του ντάινερ τον Σεπτέμβριο του 2022.

Μεταξύ των καταστημάτων που περιλαμβάνονται στο αρχείο βρίσκονται επίσης τα: «Αλεξάντερ Μπέικερι» (Alexander the Great Bakery), «Ποσειδών Μπέικερι» (Poseidon Bakery), «Παραντάις Ρεστοράν» (Paradise Restaurant), «Συμπόσιο Ρεστοράν» (Symposium Restaurant), «Εστιατόριο το Τυχερό Αστέρι» (Lucky Star Restaurant), «Πλατεία της Αθήνας Ι, ΙΙ, και ΙΙΙ» (Plaza de Athene I, II και III), «Have a Donut Coffee Shop», «Sea Fare of the Aegean Restaurant», «Ελληνικό Σουβλάκι» (Grecian Souvlaki), «Το Στέκι του Νίκου» (Nick’s Place), «Ντουκ Ρεστοράν» (Duke’s Restaurant), «1057 Ρεστοράν» (Restaurant Pantheon), «Νέα Ελλάς» (Nea Hellas), «Σάλιμαρ Ντάινερ» (Shalimar Diner), «Chicken Gourmet», «Σούβλα Κινγκ» (Souvla-King) και  «Σουβλάκι Πίτσα» (Souvlaki Pizza).

Το Mike’s Diner είναι μεταξύ των καταστημάτων που παρουσιάζονται στη Συλλογή Greek Diners της φωτογράφου Kay Zakariasen στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης. (Φωτογραφία: Kay Zakariasen Greek Diners Collection, Manuscripts and Archives Division, The New York Public Library/Instagram)

Η συλλογή περιλαμβάνει επίσης ενότητες αφιερωμένες σε συνταξιούχους ιδιοκτήτες και εργαζομένους σε ντάινερς, καθώς και σε πλανόδιους πωλητές.

Στο ιστορικό της δημιουργού, η Δημόσια Βιβλιοθήκη Νέας Υόρκης  σημειώνει ότι «η Kay Zakariasen είναι φωτογράφος και Picture Editor στο περιοδικό ‘Natural History’, έκδοση του Αμερικανικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας. Κατά τη διάρκεια των σπουδών της στη Φωτοδημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα το 1976, η Ζακαριάσεν (τότε με το επαγγελματικό όνομα Κέι Καρανίκα (Kay Caranicas) φωτογράφισε και πήρε συνεντεύξεις από Έλληνες μετανάστες στη Νέα Υόρκη που είχαν ή διαχειρίζονταν εστιατόρια, ντάινερς, φούρνους και παντοπωλεία, καθώς και από άτομα που εργάζονταν ως πλανόδιοι πωλητές».

Οι περισσότερες συνεντεύξεις αφορούσαν τις εμπειρίες των Ελλήνων μεταναστών στον χώρο της εστίασης, τη ζωή τους στην Ελλάδα και το πότε μετανάστευσαν στην Αμερική. Οι περισσότερες τοποθεσίες της φωτογραφικής αυτής έρευνας βρίσκονται στο Μανχάταν, ενώ ορισμένα ντάινερς  βρίσκονταν στην Αστόρια του Κουίνς.

Σύμφωνα με έρευνα του 1972 από το τμήμα τοποθέτησης εργασίας της Hellenic-American Neighborhood Action Committee (HANAC), το 92% των diners στα πέντε δημοτικά διαμερίσματα της Νέας Υόρκης και στις γύρω περιοχές ανήκαν ή διαχειρίζονταν Έλληνες μετανάστες.

Στο σημείωμα «Scope and Content», η Δημόσια Βιβλιοθήκη αναφέρει ότι η συλλογή περιλαμβάνει υλικό που δημιουργήθηκε από την Ζακαριάσεν (Zakariasen) για ένα φωτογραφικό δοκίμιο του 1976 σχετικά με εργαζομένους σε ελληνικά εστιατόρια της Νέας Υόρκης. Το αρχείο περιέχει περίπου 400 έγχρωμες διαφάνειες, αρνητικά αντιγράφων, φωτοτυπίες εικόνων, απομαγνητοφωνημένες συνεντεύξεις και ερευνητικό υλικό.

Η Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης, με αφορμή τον Μήνα Ελληνικής Κληρονομιάς (Μάρτιος), παρουσίασε τη Συλλογή Ελληνικά Ντάινερς της φωτογράφου Kay Zakariasen, ένα μοναδικό αρχείο της κουλτούρας των ντάινερς της Νέας Υόρκης τη δεκαετία του 1970. (Φωτογραφία: Kay Zakariasen Greek Diners Collection, Manuscripts and Archives Division, The New York Public Library/Instagram)

Η συλλογή οργανώνεται σε πέντε θεματικές ενότητες:

Εστιατόρια και Ντάινερς

Αρτοποιοί

Πλανόδιοι πωλητές

Παντοπώλες

Έρευνα και Σημειώσεις

Τα αρχεία περιλαμβάνουν φωτογραφικό υλικό και σημειώσεις για κάθε θέμα, ενώ στον φάκελο «Έρευνα και Σημειώσεις» περιλαμβάνεται μόνο γραπτό υλικό.

Η ενότητα Εστιατόρια και Ντάινερς είναι οργανωμένη ανά επιχείρηση, με τη σειρά που διατηρούσε τα αρχεία της η Ζακαριάσεν.  Κάθε φάκελος περιλαμβάνει τις αρχικές διαφάνειες, αντίγραφα αρνητικών, φωτοτυπίες εικόνων και απομαγνητοφωνημένη συνέντευξη με τον ιδιοκτήτη ή εργαζόμενο, όπου αναφέρεται το όνομα του συνεντευξιαζόμενου, ο τόπος καταγωγής του στην Ελλάδα και η τοποθεσία του ντάινερ.

Το εστιατόριο Paradise συγκαταλέγεται στα καταστήματα που περιλαμβάνονται στη Συλλογή Ελληνικά Ντάινερς της φωτογράφου Kay Zakariasen στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης. (Φωτογραφία: Kay Zakariasen Greek Diners Collection, Manuscripts and Archives Division, The New York Public Library/Instagram)

Εκτός από τα μεμονωμένα εστιατόρια, υπάρχει επίσης φάκελος με διάφορες φωτογραφίες από τις εξωτερικές όψεις καταστημάτων.

Οι ενότητες Bakers, Street Vendors και Grocers περιλαμβάνουν διαφάνειες, αρνητικά και συνεντεύξεις, όμως κάθε ενότητα συγκεντρώνεται σε έναν φάκελο και συνήθως παρουσιάζει μία ή δύο επιχειρήσεις.

Τα αρχεία έρευνας της Ζακαριάσεν περιλαμβάνουν επίσης την έρευνα της HANAC, αλληλογραφία με τον διευθυντή της οργάνωσης και προσωπικές σημειώσεις για το έργο, όπως λεζάντες και τη σειρά ταξινόμησης της συλλογής.

Τα σχόλια στην ανάρτηση της Δημόσιας Βιβλιοθήκης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυμαίνονταν από χιουμοριστικές αναφορές στο διάσημο σκετς του Saturday Night Live «Cheeseburger, cheeseburger, cheeseburger» έως συγκινητικές μαρτυρίες ανθρώπων που αναγνώρισαν στις φωτογραφίες την οικογενειακή τους ιστορία.

Μεταξύ άλλων, χρήστες ανέφεραν ιστορίες για πατέρες που εργάστηκαν σκληρά σε ντάινερς, για οικογένειες που διατηρούσαν εστιατόρια επί γενιές, αλλά και για ανθρώπους που βρήκαν ευκαιρίες εργασίας χάρη στους Έλληνες ιδιοκτήτες.

Η συλλογή είναι διαθέσιμη διαδικτυακά στην ιστοσελίδα της NYPL:

https://shorturl.at/aDsgq

Για όσους ενδιαφέρονται να την μελετήσουν από κοντά, είναι διαθέσιμη στο Τμήμα Χειρογράφων και Αρχείων στο κτίριο Stephen A. Schwarzman της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Νέας Υόρκης, στην Πέμπτη Λεωφόρο και την 42η Οδό, κατόπιν αιτήματος για ερευνητικό ραντεβού μέσω της Δημόσιας Βιβλιοθήκης.