Στη Ρω στήνεται ο ανδριάντας της Κυράς – Μνήμη και σύμβολο σε έναν βράχο

Υπάρχουν μορφές που δεν ανήκουν μόνο στην ιστορία. Ανήκουν στη μνήμη. Και η Κυρά της Ρω είναι μία από αυτές.

Σε έναν βράχο, απέναντι από τη θάλασσα, εκεί όπου για δεκαετίες στεκόταν κάθε πρωί για να υψώσει τη σημαία, πρόκειται να τοποθετηθεί ο ανδριάντας της Δέσποινας Αχλαδιώτη — της γυναίκας που έγινε σύμβολο αυταπάρνησης και εθνικής αξιοπρέπειας.

Επιστροφή στον τόπο της πράξης

Το σημείο δεν επιλέχθηκε τυχαία. Ο δήμαρχος Καστελορίζου Νικόλαος Ασβέστης, μαζί με τον γλύπτη Ευάγγελο Τύμπα, επισκέφθηκαν τη νησίδα της Ρω, προκειμένου να καθοριστεί το ακριβές σημείο τοποθέτησης του έργου.

Εκεί, σε έναν βράχο ύψους περίπου 10 μέτρων από τη θάλασσα, θα «σταθεί» ξανά η μορφή της Κυράς της Ρω — στο ίδιο σχεδόν σημείο όπου για χρόνια επαναλάμβανε την ίδια πράξη. Σιωπηλά. Καθημερινά. Σταθερά.

Ένα έργο με συμβολισμό

Ο ανδριάντας δεν επιχειρεί απλώς να αποτυπώσει μια μορφή. Επιχειρεί να αποδώσει μια στιγμή. Τη στιγμή που η Δέσποινα Αχλαδιώτη στέκεται όρθια και υψώνει την ελληνική σημαία σε έναν τόπο απομονωμένο, αλλά ποτέ ξεχασμένο. Όπως επισημαίνεται, η καλλιτεχνική προσέγγιση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο σημείο και στη θέαση του έργου, ώστε να διατηρείται η ιστορική αλήθεια και ο συμβολισμός της πράξης.

Ένας φόρος τιμής με συνέχεια

Η πρωτοβουλία για την τοποθέτηση του ανδριάντα ανήκει στον Δήμο Καστελορίζου και αποτελεί έναν ελάχιστο φόρο τιμής σε μια γυναίκα που για 40 χρόνια κράτησε ζωντανό ένα σύμβολο. Από το 1943 έως το 1982, η Κυρά της Ρω ύψωνε καθημερινά τη σημαία στο νησί, αδιαφορώντας για δυσκολίες, καιρικές συνθήκες ή απομόνωση. Δεν ήταν πράξη εντυπωσιασμού. Ήταν πράξη ευθύνης.

Η ιστορία πίσω από τον μύθο

Η Δέσποινα Αχλαδιώτη εγκαταστάθηκε στη Ρω το 1924 μαζί με τον σύζυγό της και τη μητέρα της. Κατά την περίοδο της Κατοχής συμμετείχε στην Αντίσταση και παρέμεινε στο νησί μέχρι το τέλος της ζωής της. Η εικόνα της —μόνης, πάνω στον βράχο, με τη σημαία— πέρασε στη συλλογική συνείδηση ως κάτι μεγαλύτερο από μια καθημερινή πράξη. Έγινε σύμβολο.

Η εικόνα που μένει

Ίσως τελικά αυτό που θα αποτυπώνει ο ανδριάντας δεν είναι μόνο μια μορφή. Είναι μια στάση. Μια υπενθύμιση ότι η ιστορία δεν γράφεται πάντα με μεγάλα γεγονότα, αλλά με μικρές, επαναλαμβανόμενες πράξεις που αποκτούν νόημα στον χρόνο. Και κάπου εκεί, πάνω σε έναν βράχο στη Ρω, η μνήμη βρίσκει ξανά τον τόπο της.

Με πληροφορίες από το ΑΠΕ – ΜΠΕ