Δημήτρης Σταθακόπουλος: Τι κερδίζει και τι ρίσκα παίρνει η Τουρκία με τον πόλεμο στο Ιράν

Ο ειδικός κλήθηκε από την Ιστοσελίδα να αναλύσει την στάση της Τουρκίας αναφορικά με τον πόλεμο στο Ιράν.

Στη διάρκεια της συζήτησης απάντησε σε σειρά ερωτήσεων, αναλύοντας τη στάση της Τουρκίας, τις στρατιωτικές κινήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τις συνέπειες του πολέμου τόσο για τη γειτονική μας χώρα όσο και για την Ελλάδα.

Η συνέντευξη στο mononews

Πολιτική Ισορροπίας απέναντι σε ΗΠΑ και Ιράν

Σε ερώτηση για το ποια είναι η στάση της Τουρκίας απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν, ο Δημήτρης Σταθακόπουλος απαντάει πως η Τουρκία δεν είναι σε ανοιχτή πολεμική σύγκρουση με το Ιράν και διατηρεί μια πολιτική ισορροπίας (balancing).

Συμπληρώνει ότι η Τουρκία διατηρεί στενές οικονομικές σχέσεις και ενεργειακή εξάρτηση από το Ιράν, ιδίως στον τομέα του φυσικού αερίου.
Ο Δρ. Σταθακόπουλος διευκρινίζει ότι η Τουρκία επίσημα υποστηρίζει τη σταθερότητα και την εδαφική ακεραιότητα του Ιράν ενώ ταυτόχρονα, ως μέλος του ΝΑΤΟ, ευθυγραμμίζεται σε γενικές γραμμές με τη Δύση σε ζητήματα αποτροπής ιρανικής επιρροής.

Ο Οθωμανολόγος μας εξηγεί πως στη θεωρία διεθνών σχέσεων, η Τουρκία ακολουθεί μια πολιτική “strategic autonomy” (στρατηγικής αυτονομίας), αποφεύγοντας πλήρη ταύτιση με οποιοδήποτε μπλοκ.

Είναι η Τουρκία «επιτήδειος ουδέτερος»;

Ερωτώμενος αν η Τουρκία μπορεί να χαρακτηριστεί «επιτήδειος ουδέτερος», ο κ. Σταθακόπουλος διευκρίνισε ότι ο όρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο με προσοχή.

Όπως σημείωσε, η Τουρκία ασκεί μια πολιτική που ονομάζεται “active neutrality”(ενεργής ουδετερότητας) ή “pragmatic neutrality” ( πραγματιστικής ουδετερότητας). Δεν είναι ουδέτερη με την κλασική έννοια του όρου– όπως για παράδειγμα η Ελβετία – καθώς εμπλέκεται τόσο διπλωματικά όσο και έμμεσα στρατηγικά στις εξελίξεις. Αντίθετα, όπως τόνισε, ακολουθεί μια γραμμή μη πλήρους ευθυγράμμισης, διατηρώντας τη δυνατότητα να λειτουργεί ως διαμεσολαβητής όταν αυτό εξυπηρετεί τα συμφέροντά της.

Ο ειδικός συμπεραίνει πως η Τουρκία δεν είναι ουδέτερη δηλαδή μη εμπλεκόμενη, αλλά λειτουργεί ως επιλεκτικά ουδέτερη/ διαμεσολαβήτρια επιτήδεια δύναμη για ίδια συμφέροντα.

Γιατί υπάρχουν 6 τουρκικά F-16 στα κατεχόμενα;

Για την παρουσία των 6 τουρκικών μαχητικών F-16 Fighting Falcon στα κατεχόμενα της Κύπρου, ο Δρ. Σταθακόπουλος ανέφερε ότι τα μέχρι στιγμής δεδομένα δείχνουν πως η κίνηση αυτή σχετίζεται κυρίως με τις ελληνοτουρκικές ισορροπίες και το Κυπριακό ζήτημα.

Όπως εξήγησε, τέτοιες στρατιωτικές αναπτύξεις συνδέονται περισσότερο με τον έλεγχο του εναέριου χώρου και την αποτροπή, παρά με τις εξελίξεις στον πόλεμο που αφορά το Ιράν. Κατά την εκτίμησή του, δεν υπάρχουν ενδείξεις άμεσης σύνδεσης αυτής της ανάπτυξης με τη συγκεκριμένη σύγκρουση.

Επομένως ο Δρ. Σταθακόπουλος καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η παρουσία των τουρκικών μαχητικών F-16 στα κατεχόμενα είναι κατά κύριο λόγο μέρος της περιφερειακής στρατιωτικής ισχύος της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και όχι εργαλείο στον πόλεμο.

Οφέλη αλλά και σημαντικοί κίνδυνοι για την Τουρκία

Για τον αν η Τουρκία βγαίνει ωφελημένη από τον πόλεμο στο Ιράν ο Οθωμανολόγος απαντάει ότι η γειτονική μας χώρα ωφελείται μερικώς αλλά με σημαντικούς κινδύνους.

Από τη μία πλευρά, σημειώνει, ενδέχεται να υπάρξουν οφέλη όπως γεωπολιτική αναβάθμιση της Τουρκίας ως διαμεσολαβητικής δύναμης, μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύς στον ενεργειακό τομέα, καθώς αποτελεί κομμάτι των εναλλακτικών ροών ενέργειας και πιθανή ενίσχυση της περιφερειακής επιρροής αν αποδυναμωθεί το Ιράν.

Από την άλλη πλευρά, επισήμανε ότι οι κίνδυνοι είναι σημαντικοί, καθώς μια παρατεταμένη κρίση μπορεί να προκαλέσει αστάθεια στα σύνορα, αύξηση μεταναστευτικών ροών, πιθανή αποσταθεροποίηση όλης της περιοχής και εμπλοκή της Τουρκίας σε έμμεσες συγκρούσεις (proxy conflicts) μέσω περιφερειακών ανταγωνισμών.

Διευκρινίζει ότι βραχυπρόθεσμα υπάρχουν πιθανές ευκαιρίες οφέλους για την Άγκυρα αλλά μακροπρόθεσμα διακρίνει υψηλή στρατηγική αβεβαιότητα.

Βγαίνει η Ελλάδα ωφελημένη από την κρίση στη Μέση Ανατολή;

Οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν για την Ελλάδα είναι κυρίως έμμεσες υπογραμμίζει ο Οθωμανολόγος. Όπως αναφέρει, αρνητικοί παράγοντες ενδέχεται να είναι η αυξημένη αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο, πιθανές νέες μεταναστευτικές πιέσεις και η αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας.

Ωστόσο, σημειώνει ότι υπάρχουν και θετικές παράμετροι: η ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας της Ελλάδας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ισραήλ και τη Σαουδική Αραβία, καθώς και η ανάδειξη της χώρας ως σταθερού γεωπολιτικού παράγοντα στην περιοχή.

Πηγή: mononews.gr