Η μοναξιά της τρίτης ηλικίας: Μια αθόρυβη επιδημία στις γειτονιές της Αθήνας

Από τη Νέα Σμύρνη ως το Χαλάνδρι και το Μοσχάτο, η απομόνωση των ηλικιωμένων αναδεικνύεται στο μεγαλύτερο κοινωνικό πρόβλημα της εποχής.

Αθήνα.- Η εικόνα του ηλικιωμένου που στέκεται «βουβός, σκυφτός και μόνος» μέσα στο πλήθος της μεγαλούπολης δεν είναι πλέον απλώς ένας ποιητικός στίχος, αλλά μια σκληρή κοινωνική πραγματικότητα. Στην Αθήνα του 2026, η μοναξιά των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας τείνει να εξελιχθεί σε μια αόρατη επιδημία.

Οι ειδικοί και οι άνθρωποι της αυτοδιοίκησης που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κοινωνικής πρόνοιας επισημαίνουν ότι οι συνθήκες στα αστικά κέντρα έχουν γίνει λιγότερο ανθρώπινες, ειδικά μετά την περίοδο της πανδημίας που ενίσχυσε την ανασφάλεια και τον ατομισμό.

Η πραγματικότητα στις γειτονιές της Νέας Σμύρνης

Στη Νέα Σμύρνη, η τοπική αυτοδιοίκηση δίνει καθημερινή μάχη για να κρατήσει τους ηλικιωμένους ενεργούς. Η αντιδήμαρχος των ΚΑΠΗ, Αικατερίνη Κουτετέ, εξηγεί ότι η μοναχικότητα είναι πολύ πιο έντονη στις μεγαλουπόλεις: «Μετά τον covid, αναδείχθηκαν προβλήματα μελαγχολίας και άνοιας». Ο δήμος λειτουργεί πέντε κέντρα σε διάφορες γειτονιές, επιδιώκοντας να διατηρήσει ζωντανό τον κοινωνικό ιστό.

Παράλληλα, το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι» στηρίζει περίπου 50 άτομα που αδυνατούν να μετακινηθούν, αν και οι ανάγκες για προσωπικό παραμένουν μεγάλες. Η κοινωνική λειτουργός Λουκία Τσάκωνα προειδοποιεί μάλιστα για ακραία φαινόμενα εγκατάλειψης στο μέλλον, καθώς η Ελλάδα δεν είναι πάντα μια χώρα φιλική προς τους πρεσβύτερους, με τις κακοτεχνίες στα πεζοδρόμια και τις ελλείψεις στις δομές υγείας να επιδεινώνουν την κατάσταση.

Το ψηφιακό χάσμα και η διέξοδος του Χαλανδρίου

Στο Χαλάνδρι, οι κοινωνικές υπηρεσίες εστιάζουν στην καταπολέμηση του ψηφιακού αποκλεισμού. Η Τριάδα Ευαγγελίου και η Ιωάννα Τσιρέβελου σημειώνουν ότι η ταχύτητα των τεχνολογικών αλλαγών δημιουργεί ένα χάσμα που οδηγεί στην απομόνωση. Όταν βασικές υπηρεσίες, όπως η άυλη συνταγογράφηση ή οι τραπεζικές συναλλαγές, γίνονται αποκλειστικά ψηφιακές, πολλοί ηλικιωμένοι νιώθουν «ξένοι» στην ίδια τους την καθημερινότητα.

Ωστόσο, η ψηφιακή εκπαίδευση λειτουργεί ως γέφυρα: Το να μάθει ένας άνθρωπος 70 ετών να κάνει μια βιντεοκλήση με τα εγγόνια του μπορεί να μειώσει δραστικά το αίσθημα της μοναξιάς. Οι δράσεις των ΚΑΠΗ, που περιλαμβάνουν από γυμναστική έως θεατρικές ομάδες, αποδεικνύουν ότι η τρίτη ηλικία έχει δίψα για ζωή και μάθηση.

Το «Σπιτικό της Αγάπης» στο Μοσχάτο

Μια ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί το «Σπιτικό της Αγάπης» στο Μοσχάτο, μια δομή που φιλοξενεί άπορους και μόνους ηλικιωμένους. Ο πρόεδρος Αναστάσιος Θεοφιλάτος περιγράφει τη μοναξιά ως «απόλυτη απελπισία», ειδικά όταν συνδυάζεται με την οικονομική εξαθλίωση. Το γηροκομείο αυτό στηρίζεται αποκλειστικά στην αλληλεγγύη των πολιτών και προσφέρει καταφύγιο σε ανθρώπους που δεν έχουν ούτε ένα ευρώ.

Οι ιστορίες των ανθρώπων εκεί, που χαρακτηρίζουν «παράδεισο» ένα ζεστό δωμάτιο και ένα πιάτο φαΐ, υπενθυμίζουν ότι η ανθρώπινη παρουσία είναι αναντικατάστατη. Το συμπέρασμα είναι κοινό: Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη τεχνολογίας ή χρημάτων, αλλά η αδιαφορία. Όπως είπε μια ηλικιωμένη σε ένα παιδί που την επισκέφθηκε: «Όταν μου χτυπάτε το κουδούνι, να με ρωτάτε “Γιαγιά, τι κάνεις;” και όχι μόνο “Τι μαγειρεύεις;”».

Πηγή:newpost.gr