Μέρος της ΑΟΖ της Κύπρου διεκδικεί με τον πλέον επίσημο η Τουρκία, όπως προκύπτει από έγγραφο 59 σελίδων που κατέθεσε στο Συμβούλιο Σύνδεσης με την Ε.Ε. ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Στο έγγραφο που αποκαλύπτει ο Φιλελεύθερος της Κύπρου η Άγκυρα παραπέμπει σε συγκεκριμένα οικόπεδα και προειδοποιήσει τις εταιρείες ότι θα προχωρήσει σε «δίκαιη οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας με όλα τα σχετικά παράκτια κράτη που αναγνωρίζει και έχει διπλωματικές σχέσεις», θέτοντας ουσιαστικά εκτός την Κυπριακή Δημοκρατία. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ισχυρίζεται, μεταξύ άλλων, ότι τα οικόπεδα 6 και 7 της κυπριακής ΑΟΖ εμπίπτουν στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και ότι το οικόπεδο 3 ανήκει στη λεγόμενη «ΤΔΒΚ».

Η Λευκωσία, σύμφωνα με το δημοσίευμα, επεδίωξε και τελικά εξασφάλισε ένα ισχυρό λεκτικό, το οποίο για πρώτη φορά ανοίγει τον δρόμο σε συζητήσεις αναφορικά με την ενδεχόμενη επιβολή κυρώσεων προς την Άγκυρα, εάν υλοποιήσει τις εξαγγελίες για γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ. Η Κοινή Θέση των «28» αναφέρει χαρακτηριστικά ότι: «Η Ε.Ε. καλεί την Τουρκία να απόσχει από τέτοιες έκνομες ενέργειες, στις οποίες η Ε.Ε. θα απαντήσει κατάλληλα και σε πλήρη αλληλεγγύη με την Κύπρο».

Τι υποστήριξαν οι δύο πλευρές

Στο Συμβούλιο Σύνδεσης η Τουρκία ενίσχυσε σε μεγάλο βαθμό τις επιδιώξεις της, στη βάση των γραπτών θέσεων που κατέθεσε Σύνδεσης, διεκδικώντας σημαντικό τμήμα της κυπριακής ΑΟΖ. Ειδικότερα, το τουρκικό ΥΠΕΞ διαμηνύει γραπτώς προς την Ε.Ε. και προς την Κυπριακή Δημοκρατία:

  • «Η εμμονή σε μαξιμαλιστικές προσεγγίσεις θα καταστεί μόνο αντιπαραγωγική και επιβλαβής σε σχέση με διμερείς σχέσεις και τη σταθερότητα της περιοχής. Αυτοί οι μαξιμαλιστικοί ισχυρισμοί (σ.σ. της Κυπριακής Δημοκρατίας) βρίσκονται ξεκάθαρα σε αντίθεση με τους καθιερωμένους κανόνες και τις αρχές του διεθνούς δικαίου, περιλαμβανομένης της νομολογίας για την οριοθέτηση της θαλάσσιας δικαιοδοσίας. Οποιαδήποτε προσπάθεια οριοθέτησης, που δεν λαμβάνει υπόψη τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα της Τουρκίας, θα είναι άκυρη και ανυπόστατη υπό το διεθνές δίκαιο. Η Τουρκία θα συνεχίσει να προστατεύει τόσο τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της στην ηπειρωτική της υφαλοκρηπίδα, όσο και εκείνα των Τουρκοκυπρίων».
  • «Ένα σημαντικό τμήμα μίας από τις σχετικές περιοχές, ήτοι το λεγόμενο οικόπεδο 6, εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας και οι αλλοδαπές εταιρείες δεν θα μπορούν ποτέ υπό οποιεσδήποτε συνθήκες να πραγματοποιούν μη εξουσιοδοτημένες δραστηριότητες εξερεύνησης και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Τουρκίας».
  • «Η ελληνοκυπριακή διοίκηση ανακοίνωσε τον Οκτώβριο του 2018 ότι αποφάσισε να προσκαλέσει διεθνείς εταιρείες για την εξερεύνηση υδρογονανθράκων ανοικτής θάλασσας μέσα στο λεγόμενο οικόπεδο 7. Η απόφαση αυτή δεν αποτελεί μόνο απόδειξη ότι οι Ελληνοκύπριοι επιμένουν να αγνοούν τα ίσα και αναφαίρετα δικαιώματα και συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων, αλλά παραβιάζει για άλλη μια φορά τα δικαιώματα της Τουρκίας στην ηπειρωτική της υφαλοκρηπίδα στην περιοχή, τα οποία απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. Ένα σημαντικό τμήμα του λεγόμενου οικοπέδου αριθμός 7 παραμένει στα εξωτερικά όρια της τουρκικής ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας στην ανατολική Μεσόγειο, η οποία έχει εγγραφεί στον ΟΗΕ» αναφέρουν οι γραπτές θέσεις της Άγκυρας.

    Κυπριακή ΑΟΖ: Αποκαλυπτικό έγγραφο για τις διεκδικήσεις της Τουρκίας -1© CNN Greece Κυπριακή ΑΟΖ: Αποκαλυπτικό έγγραφο για τις διεκδικήσεις της Τουρκίας -1

Η Κυπριακή Δημοκρατία από την άλλη:

  • Επεδίωξε ευθύς εξαρχής, μέσω της Κοινής Θέσης των «28», να εξασφαλίσει ένα ισχυρό λεκτικό, το οποίο να οδηγεί ή έστω να της επιτρέπει να επιδιώξει την επιβολή κυρώσεων κατά της Τουρκίας, εάν και εφόσον υλοποιήσει τις προθέσεις της για γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ. Η ρουμανική Προεδρία υπέβαλε τρία διαδοχικά προσχέδια, διανθισμένα και με ιδέες άλλων κρατών, τα οποία ωστόσο δεν ικανοποίησαν τη Λευκωσία. Η ρουμανική Προεδρία επεχείρησε μάλιστα να εξασφαλίσει συμφωνία, με πιεστικό τρόπο, τοποθετώντας το τρίτο προσχέδιο σε «σιωπηρή διαδικασία» έγκρισης, σύμφωνα με την οποία αν κανένα κράτος-μέλος δεν φέρει ένσταση εντός συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου, τότε το κείμενο εγκρίνεται. Το κυπριακό ΥΠΕΞ ωστόσο έκρινε ότι το εν λόγω προσχέδιο δεν ικανοποιούσε τις θέσεις της Λευκωσίας και, όπως πληροφορείται ο «Φ», ενημέρωσε με ηλεκτρονικό μήνυμα ότι σπάζει τη «σιωπηρή διαδικασία», γεγονός που οδήγησε σε νέο κύκλο συζητήσεων, μέχρι την υποβολή του τετάρτου προσχεδίου που ικανοποίησε τις θέσεις της Λευκωσίας. Και το οποίο περιλαμβάνει τη φράση-προειδοποίηση της Ε.Ε., σύμφωνα με την οποία θα απαντήσει κατάλληλα στην Τουρκία και σε πλήρη σύμπνοια με την Κυπριακή Δημοκρατία.
  • Ο ΥΠΕΞ Νίκος Χριστοδουλίδης απέστειλε παράλληλα επιστολή προς τη Φεντερίκα Μογκερίνι, στις 6 Μαρτίου, ζητώντας να διασφαλιστεί ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να επιστρατεύσει υποτιμητικές αναφορές σε βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως είχε πράξει το 2015, με τον ισχυρισμό περί «εκλιπούσας» (defunct). Επίσης, ο ΥΠΕΞ ζήτησε από την κ. Μογκερίνι να διασφαλίσει ότι σε κάθε περίπτωση θα δοθούν απαντήσεις προς την Άγκυρα. Και τα δύο αιτήματα της Λευκωσίας ικανοποιήθηκαν. Αλλά αυτό που προκάλεσε θετική εντύπωση ήταν οι τοποθετήσεις της Φεντερίκα Μογκερίνι, η οποία για πρώτη φορά έθεσε την Άγκυρα προ των ευθυνών της, κυρίως στο ζήτημα της ΑΟΖ, επιστρατεύοντας και διαβάζοντας, στην κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση, όλα σχεδόν τα αποσπάσματα της Κοινής Θέσης επί του προκειμένου.
  • Η Λευκωσία έκανε ακόμη μια κίνηση. Όπως αποκαλύπτει η εφημερίδα, κατέθεσε μονομερή δήλωση στην Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων COREPER, διά του πρέσβη Νίκου Αιμιλίου. Κατόπιν οδηγιών του ΥΠΕΞ, ο Νίκος Αιμιλίου κατέθεσε γραπτώς στα πρακτικά της Επιτροπής Μονίμων Αντιπροσώπων δήλωση, καθιστώντας σαφές ότι η Λευκωσία δεν θα δίσταζε να άρει τη συγκατάθεσή της για διεξαγωγή του Συμβουλίου Σύνδεσης Ε.Ε. – Τουρκίας, εάν η Άγκυρα προέβαινε σε οποιανδήποτε εμπρηστική ενέργεια.
Print Friendly, PDF & Email