Πρωτοφανές: Ενώ είχαν 400 εκατ. στο ταμείο δεν αγόραζαν νέα μηχανήματα στην ΥΠΑ – Ποιοι ευθύνονται για το χάος στο FIR Αθηνών

Αθήνα.- Περισσότερα από 400 εκατομμύρια ευρώ ανεκμετάλλευτο πλεόνασμα έχει στα ταμεία της η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, την ώρα που οι απαρχαιωμένες της υποδομές καταρρέουν, όπως κατέρρευσε και η εναέρια κυκλοφορία στο FIR Αθηνών την περασμένη Κυριακή, δημιουργώντας ένα ντόμινο καθυστερήσεων, ανησυχίας, αντιδράσεων και ανακριβών ανακοινώσεων.

Βέβαια, το μπλακ αουτ της Κυριακής είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου, δεδομένου ότι η απαξίωση της υπηρεσίας μετρά περισσότερο από μία δεκαετία!

Απαρχαιωμένα συστήματα, διαγωνισμοί που κόλλησαν, ελλείψεις προσωπικού και αλλεπάλληλες προειδοποιητικές επιστολές από εργαζόμενους και αεροπορικές εταιρείες έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου για το «κρασάρισμα» του συστήματος χωρίς καμία απάντηση.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι τόσο η Aegean του Ευτύχη Βασιλάκη, όσο και η Sky Express του Γιάννη Γρύλου, με επίσημες επιστολές τους στους αρμόδιους φορείς προειδοποιούσαν για την κατάσταση που επικρατούσε στην ΥΠΑ και ζητούσαν τη λήψη άμεσων μέτρων για να εκσυγχρονιστούν τα συστήματα που μετρούν δεκαετίες λειτουργίας.

Υπενθυμίζεται ότι από τα τέλη υπερπτήσης κάθε χρόνο εξοικονομούνται πάνω από 240 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τη βελτίωση των υποδομών, ωστόσο οι κυβερνήσεις όλα αυτά τα χρόνια μπήκαν σε καθεστώς απραγίας και κωλυσιεργίας, με αποτέλεσμα την παραπομπή της χώρας στα ευρωπαϊκά δικαστήρια.

Σύμφωνα με πληροφορίες του mononews, έχουν εγκριθεί και είναι προς διάθεση περισσότερα από 400 εκατ. ευρώ ακριβώς για να εκσυγχρονιστούν οι υποδομές, ωστόσο, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών δεν έχει προχωρήσει στους διαγωνισμούς.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, είχε γίνει μια αρχική συζήτηση μεταξύ ΥΠΑ και Υπερταμείου ώστε το τελευταίο να διεξαγάγει τον σχετικό διαγωνισμό. Ωστόσο, η συζήτηση δεν προχώρησε καθώς οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν έδωσαν τις προδιαγραφές και τα κριτήρια ώστε να γίνει ο διαγωνισμός.

Και την ίδια ώρα προκαλεί τουλάχιστον απορίες η δήλωση του αναπληρωτή υπουργού, Κωνσταντίνου Κυρανάκη, ότι ο αρμόδιος υπουργός, Χρίστος Δήμας, παρέλαβε πριν από 9 μήνες το απαρχαιωμένο σύστημα, όμως, δεν μπορούν σε αυτό το χρονικό διάστημα να τα αλλάξουν όλα.

Και η απορία που γεννάται είναι γιατί η κυβέρνηση της ΝΔ, η οποία κυβερνά 7 χρόνια, δεν προχώρησε στις απαιτούμενες ενέργειες, αν και υπήρχαν προειδοποιήσεις από τους εργαζόμενους ότι η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας είναι «γυμνή». Ούτε οι πρώην υπουργοί, Κώστας Καραμανλής και Χρήστος Σταϊκούρας, ούτε και ο νυν, Χρίστος Δήμας, έκαναν τις ενέργειες που έπρεπε για να αλλάξουν τα συστήματα.

Και μάλιστα σε μια χώρα που διαχειρίζεται πάνω από 1 εκατ. πτήσεις ετησίως κι έρχονται περισσότεροι από 35 εκατ. τουρίστες.

Παραπομπή της Ελλάδας στα δικαστήρια της ΕΕ για τις διαδικασίες πλοήγησης στα αεροδρόμια

Αν και το φθινόπωρο του 2025 ψηφίστηκε το νομοσχέδιο του εκσυγχρονισμού της ΥΠΑ, το οποίο προβλέπει την απόκτηση διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας, ώστε να λειτουργεί πιο ευέλικτα και αποτελεσματικά σε σχέση με το παρελθόν, με τον εκσυγχρονισμό της να υλοποιείται σε ορίζοντα τριετίας μέσα από ένα master plan 364 δράσεων, λίγο πριν εκπνεύσει το 2025 η Κομισιόν παρέπεμψε στα ευρωπαϊκά δικαστήρια την Ελλάδα.

Ο λόγος της παραπομπής της χώρας είναι το ότι δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα για να καταρτίσει και να δημοσιεύσει διαδικασίες πλοήγησης βάσει επιδόσεων (PBN) στους ελληνικούς αερολιμένες, όπως απαιτείται από τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2018/1048 της Επιτροπής (κανονισμός PBN).

Σημειώνεται δε, ότι η εφαρμογή του κανονισμού PBN αποφέρει οφέλη όσον αφορά την ασφάλεια, τη χωρητικότητα, το περιβάλλον και την οικονομική αποδοτικότητα.

Οι εργαζόμενοι προειδοποιούσαν

Τόσο οι Ελεγκτές Εναέριας κυκλοφορίας όσο και οι Ηλεκτρονικοί Μηχανικοί Ασφάλειας Εναέριας Κυκλοφορίας, εδώ και πολλά χρόνια καταγγέλλουν την επισφάλεια στις αερομεταφορές κάνοντας λόγο για «Τέμπη του αέρα», με την αεροπορική κίνηση στο FIR να αυξάνεται διαρκώς, την ώρα που οι παθογένειες στον κλάδο των αερομεταφορών συνεχίζουν να διαιωνίζονται εδώ και περισσότερο από 15 χρόνια.

Όπως αναφέρει στο mononews.gr ο Κωνσταντίνος Κανδεράκης, Πρόεδρος της Ένωσης Ηλεκτρονικών Μηχανικών Ασφάλειας Εναέριας Κυκλοφορίας της ΥΠΑ (ΕΝΗΜΑΕΚ): «Τα συστήματα είναι παλιά. Για να μπούμε στη Nομισματική  Ένωση, από το 1999 ανταλλάχθηκαν τα έσοδα από την αεροναυτιλία με το χρέος και έγινε ένα swap δάνειο στη Goldman Sachs, το οποίο το ξεπληρώναμε μέχρι το 2019, Είχαμε συνεχή υποχρηματοδότηση και ψάχναμε να βρούμε χρήματα από Ευρωπαϊκά Προγράμματα, το ΕΣΠΑ κ.ό.κ., που ήταν πάρα πολύ αυστηρές οι διαδικασίες, οι οποίες καθυστερούσαν. Πολλές φορές οι εταιρείες που συμμετείχαν στους διαγωνισμούς έρχονταν σε αντιπαράθεση και προχωρούσαν σε αλληλομηνύσεις και ενστάσεις. Έβγαιναν λοιπόν, οι διαγωνισμοί και τα χρήματα χάνονταν. Μετά ήρθε και η χρεοκοπία της χώρας στο ΔΝΤ, η Τρόικα, έκλεισε η στρόφιγγα των προσλήψεων και γενικά όλο αυτό έφερε μια μιζέρια» και προσθέτει:

«Από εκεί και πέρα, τα τελευταία χρόνια δειλά δειλά γίνονται κάποια βήματα. Υπάρχει ένα σχέδιο εκσυγχρονισμού με ένα πλάνο τριετίας που είναι συμπυκνωμένο και περιλαμβάνει όλα όσα έπρεπε να είχαν γίνει τα τελευταία 15 χρόνια. Υπάρχουν σε εξέλιξη κάποιες διαγωνιστικές διαδικασίες, κάποιες συμβάσεις έχουν υπογραφεί και κάποιες άλλες έρχονται από πίσω σαν τρέιλερ. Αυτό είναι μια δύσκολη εξίσωση».

Από την περίοδο της σιδηροδρομικής τραγωδίας των Τεμπών, η ΕΝΗΜΑΕΚ ξεκίνησε να στέλνει επανειλημμένα επιστολές που δημοσιοποιούσε και στα ΜΜΕ, σχετικά με την υποστελέχωση της ΥΠΑ και τα προβλήματα στις υποδομές και στη λειτουργία των αερολιμένων λόγω της έλλειψης εξοπλισμού. Σε σχετικό δελτίο τύπου από την 8^η Μαρτίου 2023, η Ένωση αναφέρει μεταξύ άλλων «Κλείνουν 2 χρόνια από τότε που η επιτροπή παραλαβής του νέου κεντρικού συστήματος επικοινωνιών αεροναυτιλίας VCRS στο κτίριο του Ελληνικού (σύμβαση 3/2019), διαπίστωσε ότι υπάρχουν προβλήματα στην παραλαβή του συγκεκριμένου συστήματος. Αυτή τη στιγμή οι ΗΜΑΕΚ κρατάμε όρθιο το κύριο και το εφεδρικό σύστημα επικοινωνιών τα οποία είναι 30 ετών, ήδη αρκετά παλαιά».

Μόνο στο 2025, η Ένωση έχει καταγγείλει σημαντικά περιστατικά, με ένα από τα πιο πρόσφατα να έχει λάβει χώρα τον περασμένο Αύγουστο  παρουσιάστηκε σοβαρή βλάβη στις εγκαταστάσεις της ΥΠΑ στον λόφο Μερέντα στο Μαρκόπουλο Αττικής, µε αποτέλεσμα να τεθεί εκτός λειτουργίας το Τερµατικό Radar Μερέντας καθώς και οι εφεδρικές συχνότητες της Προσέγγισης Αθηνών, επηρεάζοντας ταυτόχρονα και τη διαχείριση των διαδικασιών προσέγγισης του Διεθνούς Αερολιµένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος».

Πώς επανήλθε το σύστημα μετά το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών

Όσον αφορά στη βλάβη της Κυριακής, ο κ. Κανδεράκης υπογραμμίζει ότι όπως το είδαν οι ίδιοι δεν οφείλεται στο σύστημά τους, αναλύοντας τον τρόπο που επανήλθε το σύστημα. «Ξεκίνησε από τις 9 το πρωί, φαινόταν ότι υπήρχε ένα πρόβλημα στις ραδιοσυχνότητες. Έμεναν ανοιχτοί κάποιοι πομποί και καταλάμβαναν το κανάλι και κάποιες δέκτες που λάμβαναν, μπούκωναν το σύστημα. Ταυτόχρονα όμως, είχαμε και κάποιες βλάβες και σε τηλεφωνικές γραμμές και σε μισθωμένα κυκλώματα, με αποτέλεσμα να είναι ένα πολύπλευρο πρόβλημα.

Μετά από κάποιες ώρες, αφού έγινε ένας πρώτος έλεγχος τις πρώτες 2-3 ώρες στο Ελληνικό, σε 5 βουνοκορφές στους τηλεπικοινωνιακούς σταθμούς που έχουμε στο Πήλιο, στη Θάσο, στα Καρνανικά Όρη, στον Υμηττό, στα Γεράνια στείλαμε κλιμάκια ούτως ώστε να γίνει ο έλεγχος του προβλήματος από άκρο σε άκρο. Έτσι, απομονώναμε διάφορες βαθμίδες και αποκλείαμε περιπτώσεις, βάζαμε άλλες περιπτώσεις πιο πιθανές.

Μέσα σε όλο αυτό τον χαμό δεν φαινόταν να διορθώνεται το πρόβλημα και ως διά μαγείας στις 5 το απόγευμα, ενώ ακούγαμε μια συχνότητα συγκεκριμένη στα Καρνανικά όρη και την είχαμε βάλει στα μεγάφωνα και την παρακολουθούσαμε και ακούγαμε το θόρυβο και όλα αυτά και γίνονταν διάφορες δοκιμές ξαφνικά έγινε ένα μπιπ και ηρέμησε η συχνότητα.

Δοκιμάσαμε και την πιο δίπλα και την παραδίπλα και την παραπέρα και ξαφνικά διορθώθηκαν όλα και είχαν αποκατασταθεί και όλες οι τηλεφωνικές γραμμές και τα μισθωμένα κυκλώματα. Τουλάχιστον από την εμπειρία μας αυτό μας έδειξε ότι οφειλόταν στο τηλεπικοινωνιακό δίκτυο».

Την ίδια ώρα σχετικά με τα «σενάρια» του πρώτου ανακοινωθέντος περί μαζικών παρεμβολών, ο κ. Κανδεράκης θεωρεί ότι χρησιμοποιήθηκαν αδόκιμοι όροι και αμφιβάλει αν ήταν πραγματικά επίσημο ή ήταν ένα προσχέδιο. «Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων που έχει κάποιους σταθμούς και παρακολουθεί με τη σειρά της το φάσμα των συχνοτήτων και εκείνη έβλεπε μία εικόνα που προσομοίαζε σε παρεμβολές», λέει και συμπληρώνει «Σε κάθε  περίπτωση, εμείς δεν εξαναγκάσαμε το σύστημα σε επανεκκίνηση ούτε έγινε από μόνο του κάποιο επαναφορά ρυθμίσεων. Οπότε, γι’ αυτό από τη μεριά μας συμπεραίνουμε ότι δεν οφειλόταν στο σύστημα, παρ’ ό,τι είναι τριανταετίας, αλλά οφειλόταν κατά τα φαινόμενα στο δίκτυο»

«Να ξεμπλοκάρουν οι προσλήψεις»

Εξίσου μεγάλη έμφαση ο κ. Κανδεράκης δίνει και στον ανθρώπινο παράγοντα και στην προσπάθεια των συναδέλφων του, οι οποίοι κάνοντας υπερωρίες εργάστηκαν ομαδικά για να επιλυθεί η βλάβη.

«Πρέπει να ξεμπλοκάρουν οι προσλήψεις του προσωπικού. Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις! Δεν θα βρεθεί ποτέ το σύστημα το οποίο δεν θα χαλάει ποτέ, δεν θα πέφτει και δεν θα δημιουργεί προβλήματα ποτέ. Τα συστήματα εκσυγχρονίζονται, αλλά οι παθογένειες διαφοροποιούνται και αλλάζουν. Δηλαδή, ένα ψηφιακό σύστημα έχει άλλες παθογένειες. Πρέπει να το προστατεύεις από κυβερνοεπιθέσεις, χακαρίσματα κ.ά. Δεν θεωρώ ότι στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή είναι το σύστημα που φταίει. Δεν θέλω ούτε να δαιμονοποιώ τα παλιά συστήματα ούτε να αγιοποιώ τα καινούρια. Νομίζω ότι η λύση είναι κάπου στη μέση και το βασικό είναι να επενδύσουμε στην ΥΠΑ».

Σχετικά με το ζήτημα της πρόσληψης προσωπικού, ο κ. Κανδεράκης είναι αρκετά ανήσυχος δεδομένου ότι κάθε χρόνο συνταξιοδοτούνται πάρα πολλοί υπάλληλοι. «Δεν γίνεται να έχουμε χάσει τόσο πολύ προσωπικό. Περιμένουμε τώρα 87 νέες προσλήψεις, τις οποίες τόσο καιρό τις λέμε και δεν προχωρούν να υλοποιηθούν οι διαγωνισμοί. Πρέπει να ξεμπλοκάρουν όλα αυτά. Από το 2019 και έπειτα η κυβέρνηση έπρεπε να προχωρήσει κάποια πράγματα, τα οποία η προηγούμενη θεωρώ ότι δεν ήταν ικανή να τα υλοποιήσει. Με την καινούρια πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών φαίνεται ότι γίνονται κάποια πράγματα και ο καινούριος υπουργός, ο κ. Δήμας έχει θέληση. Αλλά, χρειάζεται πολύ κόπος. Όλα όσα έπρεπε να γίνουν σε διάστημα 15 ετών, συμπυκνώνονται σε μία τριετία».

Πηγή:mononews.gr