Γιατί ματαίως ο Ταγίπ Ερντογάν αναμένει τα F-35

ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΜΑΛΑΣΠΙΝΑ

Μία πολιτική ιστορία πενήντα χρόνων (1975-2027) αναβιώνει η εκφρασθείσα από το έδαφος της Τουρκίας «επιθυμία» του Αμερικανού Πρόεδρου Ντόναλτ Τράμπ να  δηλώσει προς τους δημοσιογράφους (προφανώς εντυπωσιασμένος από την φανταχτερή δι-αυτοκρατορική υποδοχή που του επεφύλαξε ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν) ότι «οι ΗΠΑ εξετάζουν την πώληση F 35» στην Τουρκία.

Η δήλωση αυτή προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις: 18 Αμερικανοί βουλευτές με παρέμβασή τους στην αμερικανική Βουλή επισημαίνουν πως «η παροχή ενός από τα πλέον προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα στην Τουρκία, χωρίς να έχουν αρθεί οι λόγοι που οδήγησαν στον αποκλεισμό της, θα μπορούσε να ενθαρρύνει περαιτέρω αποσταθεροποιητική συμπεριφορά και να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη συμμάχων που έχουν τηρήσει τους κανόνες».

Δεν είναι η πρώτη φορά αυτή που τα δύο Νομοθετικά Σώματα των ΗΠΑ (Βουλή και Γερουσία) βάζουν φραγμό στην διάθεση του Λευκού Οίκου (υπό διαφορετικούς ενοίκους) να επαναλάβουν την διακοπείσα το 1974 δωρεάν ή επί πληρωμή αμερικανική στρατιωτική βοήθεια προς την Άγκυρα. Τότε αιτία ήταν η τουρκική εισβολή (1974) στην Κύπρο (καθ΄ον χρόνο ελάμβανε αμερικανικό οπλισμό, κάτι που σαφώς απαγορεύει το αμερικανικό Σύνταγμα). Αιτία για την οποία,  Βουλή και Γερουσία επέβαλαν Εμπάργκο στις πωλήσεις όπλων προς την Άγκυρα.

Το Εμπάργκο ήρθη μετά από αλλεπάλληλες (6 τον αριθμό) άκαρπες ψηφοφορίες στα δύο Νομοθετικά Σώματα το 1978,  με διαφορά 1 ψήφου, και την ρητή δέσμευση του  Λευκού Οίκου (Τζίμυ Κάρτερ) να υποβάλλει στο Κογκρέσσο ετήσια Έκθεση για την πορεία  του Κυπριακού και την νομοθετική εφαρμογή αναλογίας 7/10 που αναφέρονταν στην άτυπη αλλά καθοριστική υποχρέωση των ΗΠΑ για τη διατήρηση της στρατιωτικής ισορροπίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας,  μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974. Επρόκειτο για μια σημαντική επιτυχία  των ομογενών πολιτικών, του ελληνοαμερικανικού λόμπι και της  Ελλάδας, καθώς η απόφαση για την άρση του Εμπάργκο προέβλεπε ότι «δεν θα παρείχετο του λοιπού δωρεάν στρατιωτική βοήθεια στην Τουρκία, και ότι ο Πρόεδρος Φόρντ θα είχε την υποχρέωση να αναφέρει κάθε δύο μήνες κατά πόσον είχε επιτευχθεί πρόοδος στην διευθέτηση του Κυπριακού».  Από εκεί προέκυψε και η σωτήρια αναλογία 7/10 που συγκράτησε αποφασιστικά τους υπερ-εξοπλισμούς της Τουρκίας,  η οποία ακόμη και σήμερα πληρώνει τις συνέπειες του «εμπάργκο».

Την  δεσμευτική αυτή «αναλογία» είχε προφανώς υπόψη του ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου όταν δήλωνε μόλις χθες πως «η παραχώρηση των αεροσκαφών  F-35 θα κατέστρεφε ολοκληρωτικά την υφιστάμενη ισορροπία δυνάμεων, καθώς η Τουρκία διατηρεί διαχρονικά επιθετικές βλέψεις που απειλούν τη σταθερότητα”. Μάλιστα δεν σταμάτησε εκεί, καθώς, όπως συνέχισε, «η Τουρκία απειλεί την Ελλάδα με πόλεμο και κατέχει παράνομα τη μισή Κύπρο».

Παράλληλα, οι 18 Αμερικανοί βουλευτές, ανάμεσά τους και δύο Ελληνοαμερικανοί (Ντίνα Τάιτους, Κρις Πάπας), με την προαναφερθείσα παρέμβασή τους στη Βουλή επισημαίνουν ότι η παροχή ενός από τα πλέον προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα στην Τουρκία, χωρίς να έχουν αρθεί οι λόγοι που οδήγησαν στον αποκλεισμό της, “… θα μπορούσε να ενθαρρύνει περαιτέρω αποσταθεροποιητική συμπεριφορά και να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη συμμάχων που έχουν τηρήσει τους κανόνες“.

Οι βουλευτές υπενθυμίζουν τις κυρώσεις που επέβαλε ο Τραμπ (!) στην τουρκική Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών βάσει του νόμου CAATSA, λόγω της αγοράς και κατοχής των S-400. Όπως αναφέρουν, η απόφαση αυτή δεν έχει ανακληθεί και εξακολουθεί να έχει νομική ισχύ.

Βέβαια, σε αντίθεση με το νόμο  CAATSA, μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και τη δεκαετία του ’90, η υποβολή Εκθέσων στην Γερουσία από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ για το Κυπριακό ατόνισε, καθώς και η αναλογία 7/10 δεν ισχύει πλέον ως επίσημη νομοθετική δέσμευση, αλλά παραμένει μέχρι και σήμερα μια ισχυρή πολιτική κατευθυντήρια γραμμή που επηρεάζει τις αποφάσεις της Ουάσινγκτον για τη διατήρηση της ισορροπίας δυνάμεων στο Αιγαίο…

Αυτό καλύτερα από τον καθένα το γνωρίζουν οι ομογενείς Γερουσιαστές και οι Αμερικανο-Κύπριοι.

Επομένως, μάλλον «παρηγορητικά» και προς εσωτερική κατανάλωση είναι τα «κλαψουρίσματα» του Ταγίπ Ερντογάν ότι ο Τραμπ «είχε προσωπικά δεσμευτεί για τα F-35 και τους κινητήρες ΚΑΑΝ». Καμία προσωπική δέσμευση ουδενός, μηδέ του Προέδρου της Αμερικής εξαιρουμένου,  υπερτερεί των αμερικανικών νόμων… Γιαυτό ματαίως ο Ταγίπ Ερντογάν αναμένει τα F-35…