«Πολωμένο μελτέμι» με ριπές άνω των 72 χλμ./ώρα: Το σπάνιο φαινόμενο που τροφοδότησε τη μεγάλη φωτιά σε Αττική και Βοιωτία

Ο Θοδωρής Κολυδάς εξηγεί τι είναι το πολωμένο μελτέμι και πώς οι επίμονοι άνεμοι τροφοδότησαν τις φωτιές σε Αττική και Βοιωτία.

Αθήνα.- Διευκρινίσεις για τις ακραίες μετεωρολογικές συνθήκες που επικράτησαν κατά τη διάρκεια των μεγάλων πυρκαγιών σε Αττική και Βοιωτία έδωσε ο Θοδωρής Κολυδάς, εξηγώντας τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισε το λεγόμενο «πολωμένο μελτέμι» στην ταχύτατη εξάπλωση της φωτιάς.

Ο γνωστός μετεωρολόγος, με ανάρτησή του την Τετάρτη 5 Αυγούστου 2026, ανέλυσε τα χαρακτηριστικά του φαινομένου που καταγράφηκε τις τελευταίες ημέρες του Ιουλίου και συνέβαλε στη δημιουργία εξαιρετικά δύσκολων συνθηκών για τις πυροσβεστικές δυνάμεις.

Οι επίμονοι και ενισχυμένοι βόρειοι άνεμοι τροφοδοτούσαν συνεχώς τα μέτωπα, προκαλούσαν αλλεπάλληλες αναζωπυρώσεις και μετέφεραν τις φλόγες σε μεγάλες αποστάσεις. Η μεγάλη πυρκαγιά εξαπλώθηκε σε Αττική και Βοιωτία, καίγοντας περισσότερα από 100.000 στρέμματα δασικών και αγροτικών εκτάσεων.

Τι είναι το «πολωμένο μελτέμι»

Τα μελτέμια είναι οι επίμονοι βόρειοι άνεμοι που πνέουν στο Αιγαίο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και αποτελούν ένα από τα χαρακτηριστικότερα στοιχεία του καιρού στην Ελλάδα.

Ωστόσο, όπως εξηγεί ο Θοδωρής Κολυδάς, υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες τα μελτέμια ξεπερνούν τη συνηθισμένη μορφή τους και αποκτούν πολύ εντονότερα χαρακτηριστικά. Τότε παρατηρείται το φαινόμενο που στη μετεωρολογική βιβλιογραφία περιγράφεται ως «πολωμένο μελτέμι».

Ο όρος δεν είναι καινούργιος. Σύμφωνα με τον μετεωρολόγο, συναντάται ήδη σε επιστημονική εργασία του Κωνσταντακόπουλου από το 1959 και περιγράφει περιπτώσεις κατά τις οποίες η ατμοσφαιρική κυκλοφορία οργανώνεται με τέτοιο τρόπο, ώστε οι βόρειοι άνεμοι να γίνονται ισχυρότεροι, να εκτείνονται βαθύτερα στην τροπόσφαιρα και, κυρίως, να παρουσιάζουν πολύ μεγάλη διάρκεια.

Αυτό ακριβώς συνέβη κατά τις τελευταίες ημέρες του Ιουλίου 2026, όταν οι ισχυροί βόρειοι άνεμοι επικράτησαν για συνεχόμενες ημέρες σε μεγάλο τμήμα της ανατολικής χώρας.

Ριπές άνω των 72 χιλιομέτρων την ώρα

Η ανάλυση των δεδομένων ERA5 έδειξε ότι το συγκεκριμένο επεισόδιο εντάσσεται στην κατηγορία του «πολωμένου μελτεμιού».

Οι ριπές του ανέμου ξεπέρασαν τα 72 χιλιόμετρα την ώρα, με αποτέλεσμα το επεισόδιο να συγκαταλέγεται, σύμφωνα με τον Θοδωρή Κολυδά, ανάμεσα στα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια των τελευταίων σχεδόν πέντε δεκαετιών.

Το πιο επικίνδυνο χαρακτηριστικό του φαινομένου, ωστόσο, δεν ήταν μόνο η μέγιστη ένταση των ανέμων. Καθοριστική ήταν και η μεγάλη διάρκειά τους, καθώς οι ενισχυμένοι βόρειοι άνεμοι διατηρήθηκαν για αρκετές συνεχόμενες ημέρες.

Η επιμονή των ανέμων δεν επέτρεπε στα πύρινα μέτωπα να σταθεροποιηθούν, ενώ κάθε νέα εστία μπορούσε να πάρει γρήγορα μεγάλες διαστάσεις. Παράλληλα, οι ισχυρές ριπές δυσκόλευαν τις επιχειρήσεις των επίγειων και εναέριων μέσων, δημιουργώντας διαρκώς νέες και απρόβλεπτες συνθήκες.

Πώς τροφοδότησε τη μεγάλη πυρκαγιά

Οι ισχυροί βόρειοι άνεμοι αποτέλεσαν έναν από τους βασικότερους παράγοντες που συνέβαλαν στη γρήγορη εξάπλωση της φωτιάς σε Βοιωτία και Δυτική Αττική.

Οι φλόγες κινούνταν με μεγάλη ταχύτητα, περνούσαν από δασικές σε αγροτικές εκτάσεις και πλησίαζαν κατοικημένες περιοχές, αναγκάζοντας τις Αρχές να εκδώσουν διαδοχικά μηνύματα εκκένωσης μέσω του 112.

Ταυτόχρονα, η μεταφορά καύτρας σε μεγάλη απόσταση δημιουργούσε νέες εστίες ακόμη και μακριά από το κύριο μέτωπο. Οι συνεχείς αλλαγές στην κατεύθυνση και στην ένταση του ανέμου δυσκόλευαν τον σχεδιασμό των επιχειρήσεων κατάσβεσης και αύξαναν σημαντικά τον κίνδυνο εγκλωβισμού πυροσβεστών και κατοίκων.

Το «πολωμένο μελτέμι» δεν προκάλεσε την πυρκαγιά, λειτούργησε όμως ως ένας ιδιαίτερα ισχυρός μηχανισμός εξάπλωσης, μετατρέποντας τις αρχικές εστίες σε μια καταστροφική πυρκαγιά τεράστιας έκτασης.

Ο φυσικός μηχανισμός δροσιάς που κρύβει κινδύνους

Ο Θοδωρής Κολυδάς επισημαίνει ότι το «πολωμένο μελτέμι» έχει μια διπλή επίδραση στο ελληνικό καλοκαίρι.

Από τη μία πλευρά λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός δροσισμού, περιορίζοντας τις ακραίες θερμοκρασίες σε πολλές περιοχές της ανατολικής Ελλάδας. Η συνεχής ροή ψυχρότερων αέριων μαζών από τον βορρά εμποδίζει την εκδήλωση πολύ υψηλών θερμοκρασιών και διατηρεί τον υδράργυρο σε χαμηλότερα επίπεδα.

Από την άλλη πλευρά, οι ισχυροί και επίμονοι άνεμοι αυξάνουν κατακόρυφα τον κίνδυνο ταχείας εξάπλωσης μιας δασικής πυρκαγιάς. Παράλληλα, προκαλούν σημαντικά προβλήματα στη ναυσιπλοΐα, στις ακτοπλοϊκές μετακινήσεις και στις θαλάσσιες δραστηριότητες.

Πολύτιμο εργαλείο για την Πολιτική Προστασία

Η κατανόηση και η έγκαιρη αναγνώριση του φαινομένου θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές τόσο για τη μετεωρολογική πρόγνωση όσο και για την Πολιτική Προστασία.

Η πρόβλεψη ενός επεισοδίου «πολωμένου μελτεμιού» μπορεί να επιτρέψει την έγκαιρη ενίσχυση των πυροσβεστικών δυνάμεων, την αυξημένη επιτήρηση περιοχών υψηλού κινδύνου και τη λήψη προληπτικών μέτρων πριν από την εκδήλωση μιας πυρκαγιάς.

Το καταστροφικό πέρασμα της φωτιάς από Αττική και Βοιωτία ανέδειξε, για ακόμη μία φορά, πόσο καθοριστική μπορεί να αποδειχθεί η αλληλεπίδραση ανάμεσα στις καιρικές συνθήκες, στην ξηρή βλάστηση και στην εκδήλωση μιας πυρκαγιάς.

Πηγή: newpost.gr