Μητσοτάκης: Το Σύνταγμα του ’75 ανήκει στον 20ο αιώνα – Στο στόχαστρο η μονιμότητα στο δημόσιο και τα ΑΕΙ – Τι είπε για το άρθρο 86

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανοίγει τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση με «διάγγελμα» στο οποίο έδωσε το στίγμα για τις μεταρρυθμίσεις που επιδιώκει.

Ο πρωθυπουργός επισπεύδει τις διαδικασίες που ήταν να ξεκινήσουν το δεύτερο εξάμηνο του 2026, στέλνοντας το μήνυμα των «μεταρρυθμίσεων» που πρέπει να συνεχιστούν.

Στο στόχαστρο της κυβέρνησης φαίνεται πως είναι, μεταξύ άλλων, τα άρθρα που αφορούν τα δημόσια πανεπιστήμια, τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων και τη θητεία του ΠτΔ.

Με δεδομένο ότι η σημερινή Βουλή είναι η προτείνουσα της Συνταγματικής Αναθεώρησης όσα άρθρα συγκεντρώσουν πλειοψηφία 180 βουλευτών μπορούν να αναθεωρηθούν από την επόμενη Βουλή με 151 θετικές ψήφους. Για τα άρθρα που θα ψηφιστούν με πλειοψηφία από 151 έως 179 βουλευτών χρειάζονται 180 θετικές ψήφους από την επόμενη Βουλή που θα προκύψει μετά τις εκλογές.

Το μήνυμα Μητσοτάκη

Σήμερα ανοίγουμε τον διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, κάνοντας πράξη μία ακόμη θεσμική μας δέσμευση. Ως Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, θέλησα να έχω πρώτα τις απόψεις της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας. Έτσι, απευθύνομαι με επιστολή μου στα μέλη της, ώστε οι θέσεις τους να ενσωματωθούν στην τελική μας εισήγηση μέσα στον Μάρτιο. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα ζήτημα το οποίο αφορά συνολικά τη δημόσια ζωή, αλλά, τελικά, και τον κάθε πολίτη ξεχωριστά.

Είναι αλήθεια ότι επί 50 χρόνια το Σύνταγμα του 1975 εξασφάλισε ομαλότητα και πολιτική σταθερότητα. Είναι ένα κείμενο «ζωντανό». Δεν παύει, ωστόσο, να ανήκει στον 20ό αιώνα. Συνεπώς, είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση.

Είναι γνωστό ότι πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης Υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους. Την αλλαγή του άρθρου 86, άλλωστε, την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια. Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωσή μου στη μάχη με το «βαθύ κράτος». Γιατί μία δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μία εντελώς νέα βάση.

Έχω στηρίξει, επίσης, την άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων. Όπως και την προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας, με την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας. Ενώ έχω εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, μία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.

Να εξασφαλίζεται η μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία

Επαναλαμβάνω ότι πρόθεσή μας είναι μία γενναία, μία τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση, που θα απαντά στις ανάγκες των εξελίξεων. Γι’ αυτό θα πρέπει, οπωσδήποτε, να προβλέπει και δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού. Αυτά που κρύβουν τις ολέθριες συνέπειες που προκαλούν. Κάτι που, δυστυχώς, έχουμε πληρώσει ακριβά.

Μοιράζομαι λοιπόν μαζί σας αυτές τις πρώτες σκέψεις, καλώντας κόμματα και πολίτες σε έναν εποικοδομητικό προβληματισμό. Με θετικές προτάσεις και αίσθηση της κοινής ευθύνης απέναντι στην πατρίδα και στο μέλλον. Ένα αίτημα της ίδιας της κοινωνίας, που αναζητά ευρύτερες συναινέσεις. Με επιχειρήματα ουσίας πέρα από κομματικές σκοπιμότητες και στόχο μία σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Ένα δυναμικό βήμα προόδου που πρέπει αλλά και μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί.

Εξάλλου, το ίδιο το Σύνταγμα μας επιβάλλει να αναζητήσουμε συναινέσεις αν θέλουμε πραγματικά να πετύχουμε τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζεται ο καταστατικός μας χάρτης.

Εύχομαι η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα.

Η επιστολή προς τους βουλευτές της ΝΔ

Στην επιστολή του προς τους βουλευτές της ΝΔ ο Κυριάκος Μητσοτάκης μιλά για την ανάγκη για καθολική καθιέρωση της αξιολόγησης στο δημόσιο και τον επανακαθορισμό της έννοιας της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, εξαιτίας, όπως υποστηρίζει, των μεγάλων αδρανειών στη λειτουργίας του κράτους.

Για τα πανεπιστήμια αναφέρει δε ότι ναι μεν κατέστη δυνατή, «υπό το φως του ενωσιακού δικαίου, η σύσταση παραρτημάτων μη κρατικών πανεπιστημίων αλλά η συνολική δυνατότητα ίδρυσής τος προϋποθέτει την αναθεώρηση του Συντάγματος».

Στα ζητήματα που ο κ. Μητσοτάκης θέτει προς αναθεώρηση είναι και η θητεία του ΠτΔ. «Η δυνατότητα δεύτερης θητείας του ΠτΔ θέτει ενίοτε τον αρχηγό του κράτους στο επίκεντρο μικροκομματικών σκοπιμοτήτων που δύνανται να αλλοιώσουν τον οφειλόμενο υπερκομματικό χαρακτήρα του», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Σχετικά δε με το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν κάνει συγκεκριμένη αναφορά, απλώς σημειώνει ότι «η περιορισμένη συμμετοχή της δικαστικής λειτουργίας στη διαδικασία διερεύνησης της ποινικής ευθύνης των μελών της Κυβέρνησης και των Υφυπουργών επιβάλλει την αναθεώρηση, ώστε να ενισχυθούν τα εχέγγυα αμερόληπτης κρίσης».

Ο πρωθυπουργός θέτει στην επιστολή του μία σειρά ακόμα από ζητήματα που κατά τη γνώμη του πρέπει να αναθεωρηθούν, να προστεθούν ή να αφαιρεθούν από το Σύνταγμα χωρία να γίνεται όμως συγκεκριμένος.

Στα ζητήματα που θέτει είναι η τεχνητή νοημοσύνη, η γρήγορη απονομή δικαιοσύνης, η δημοσιονομική ισορροπία που λέει ότι πρέπει να διασφαλίζεται, αλλά και μία αναφορά στις νέες γενιές που αντιμετωπίζονται με επιφυλακτικότητα από το Σύνταγμα, χωρίς να εξηγεί σε τι αναφέρεται.

Στόχος μας είναι να παρουσιάσουμε την ολοκληρωμένη πρότασή μας μέσα στον Μάρτιο, έτσι ώστε τον Απρίλιο να ξεκινήσει η κοινοβουλευτική διαδικασία.