Κάρολος εναντίον Τραμπ; – Η ομιλία που προκάλεσε πολιτικό «σεισμό» στις ΗΠΑ

Μια ιστορική ομιλία, δεκάδες όρθια χειροκροτήματα και μια λεπτή αλλά σαφής πολιτική αιχμή απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Βασιλιάς Κάρολος Γ’ βρέθηκε αυτή την εβδομάδα στην Ουάσιγκτον και μιλώντας ενώπιον του αμερικανικού Κογκρέσου, υπερασπίστηκε ανοιχτά τις αξίες της φιλελεύθερης δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και της δυτικής συμμαχίας γύρω από το ΝΑΤΟ και την Ουκρανία.

Η παρέμβασή του προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς πολλοί στις Ηνωμένες Πολιτείες ερμήνευσαν την ομιλία ως μια διακριτική αλλά ξεκάθαρη κριτική προς τον Ντόναλντ Τραμπ και τη διευρυμένη εκτελεστική εξουσία που επιχειρεί να ασκήσει στη δεύτερη θητεία του.

Την ίδια ώρα, ο Λευκός Οίκος δημοσίευε φωτογραφία του Τραμπ με τον Κάρολο συνοδεύοντάς τη με τη λεζάντα: «ΔΥΟ ΒΑΣΙΛΙΑΔΕΣ».

Ένας Βρετανός μονάρχης υπερασπίζεται την δημοκρατία

Διακόσια πενήντα χρόνια μετά την Αμερικανική Επανάσταση και την ανεξαρτησία των ΗΠΑ από τη βρετανική μοναρχία, ο διάδοχος του βασιλιά Γεώργιου Γ‘ εμφανίστηκε στο Κογκρέσο ως υπερασπιστής του αμερικανικού Συντάγματος.

Για πολλούς Αμερικανούς αναλυτές, η ομιλία έμοιαζε σχεδόν «ανατρεπτική», ακριβώς επειδή οι αναφορές αυτές έρχονταν σε μια περίοδο όπου ο Τραμπ κατηγορείται από τους πολιτικούς του αντιπάλους ότι επιχειρεί να συγκεντρώσει πρωτοφανή εξουσία στον Λευκό Οίκο.

Η αναφορά στη Magna Carta και τα χειροκροτήματα στο Κογκρέσο

Η πιο χαρακτηριστική στιγμή της ομιλίας ήρθε όταν ο Κάρολος αναφέρθηκε στη Magna Carta, τη συμφωνία του 1215 ανάμεσα στον Άγγλο βασιλιά και τους ευγενείς του, η οποία θεωρείται θεμέλιο της σύγχρονης συνταγματικής δημοκρατίας.

Ο Βρετανός μονάρχης σημείωσε πως το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έχει επικαλεστεί τη Magna Carta περισσότερες από 160 φορές στην ιστορία του, κυρίως για να υπογραμμίσει ότι:«η εκτελεστική εξουσία υπόκειται σε ελέγχους και ισορροπίες».

Η αναφορά αυτή προκάλεσε παρατεταμένο θερμό χειροκρότημα από μέλη και των δύο κομμάτων στο Κογκρέσο. Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, αρκετοί βουλευτές και γερουσιαστές έμοιαζαν να αντιλαμβάνονται πλήρως την πολιτική αιχμή της τοποθέτησης.

Ο Τραμπ δεν κατάλαβε την αιχμή

Παρά το κλίμα, ο Τραμπ φάνηκε να αντιμετωπίζει την επίσκεψη περισσότερο ως προσωπική επιβεβαίωση. Κατά τη διάρκεια επίσημου δείπνου προς τιμήν του Καρόλου, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την ομιλία «φανταστική» και αστειεύτηκε πως ο βασιλιάς κατάφερε κάτι που ο ίδιος δεν μπορεί
να κάνει τους Δημοκρατικούς να σηκωθούν και να χειροκροτήσουν.

Λίγες ώρες αργότερα δήλωσε: «Είναι ένας σπουδαίος βασιλιάς. Ο σπουδαιότερος βασιλιάς, κατά τη γνώμη μου». Ωστόσο, πολλοί σχολιαστές στις ΗΠΑ υποστήριξαν ότι ο Τραμπ δεν αντιλήφθηκε πως μεγάλο μέρος της ομιλίας ερμηνεύτηκε ως έμμεση κριτική προς τον ίδιο.

Νέα μέτωπα Τραμπ με Δικαιοσύνη και ΜΜΕ

Η χρονική συγκυρία έκανε ακόμη πιο έντονη την πολιτική φόρτιση της επίσκεψης.

Την ίδια εβδομάδα, το Υπουργείο Δικαιοσύνης του Τραμπ απήγγειλε κατηγορίες στον πρώην διευθυντή του FBI Τζέιμς Κόμεϊ για ανάρτηση στα social media, ενώ η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ, ζήτησε επανεξέταση αδειών τηλεοπτικών σταθμών του ABC μετά από σατιρικό σχόλιο του Τζίμι Κίμελ για την Πρώτη Κυρία.

Για τους επικριτές του Τραμπ, οι κινήσεις αυτές επιβεβαίωσαν ακριβώς όσα περιέγραψε ο Κάρολος για την ανάγκη θεσμικών περιορισμών στην εκτελεστική εξουσία.

Το «διαβατήριο Τραμπ» και οι κατηγορίες περί προσωπολατρίας

Την ίδια ημέρα με την ομιλία του Καρόλου, αμερικανικά μέσα αποκάλυψαν σχέδιο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για επετειακό διαβατήριο των 250 χρόνων των ΗΠΑ στο οποίο θα υπήρχε πολύ μεγάλη φωτογραφία ή απεικόνιση του Τραμπ. Το γεγονός προκάλεσε νέο κύμα αντιδράσεων, με αρκετούς αναλυτές να κάνουν λόγο για ενίσχυση μιας «προεδρικής προσωπολατρίας».

Το ΝΑΤΟ, η Ουκρανία και το μεγαλύτερο πολιτικό μήνυμα

Η πιο ηχηρή παρέμβαση του Καρόλου αφορούσε τελικά την εξωτερική πολιτική.

Ο Βρετανός μονάρχης υπερασπίστηκε δημόσια, το ΝΑΤΟ. τη δυτική συμμαχία, αλλά και την υποστήριξη προς την Ουκρανία.

Μιλώντας στο Κογκρέσο, κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να συνεχίσουν να στηρίζουν «την Ουκρανία και τον θαρραλέο λαό της με την ίδια αταλάντευτη αποφασιστικότητα».

Παράλληλα προειδοποίησε την Αμερική να «αγνοήσει τις φωνές που την καλούν να γίνει όλο και πιο εσωστρεφής».

Η απομάκρυνση Τραμπ από την Ουκρανία

Οι δηλώσεις του Καρόλου έρχονται σε μια περίοδο όπου ο Τραμπ και κορυφαία στελέχη της κυβέρνησής του εμφανίζονται όλο και πιο αποστασιοποιημένοι από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε πρόσφατα: «Η Ουκρανία δεν είναι δικός μας πόλεμος».

Αντίστοιχη γραμμή ακολούθησαν, ο Μάρκο Ρούμπιο αλλά και ο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος χαρακτήρισε τη διακοπή χρηματοδότησης όπλων προς την Ουκρανία ως «ένα από τα πράγματα για τα οποία είμαι περισσότερο περήφανος».

Η αντίδραση Ζελένσκι

Οι τοποθετήσεις αυτές προκάλεσαν την αντίδραση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Σε συνέντευξή του στο Newsmax, ο Ουκρανός πρόεδρος απάντησε ευθέως στον Βανς, λέγοντας πως «αν ο Αντιπρόεδρος είναι περήφανος που δεν μας βοηθά, αυτό σημαίνει ότι βοηθά τους Ρώσους».

Η τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ – Πούτιν

Την Τετάρτη (6/5), ο Τραμπ είχε νέα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, οι δύο ηγέτες φέρονται να εξέφρασαν παρόμοιες απόψεις για τη στάση του Ζελένσκι και την πορεία του πολέμου.

Ο Τραμπ δήλωσε αργότερα ότι ο Πούτιν, «ήταν έτοιμος να κάνει συμφωνία εδώ και καιρό». Η τοποθέτηση αυτή ερμηνεύτηκε από πολλούς ως νέα πίεση προς το Κίεβο και έμμεση υιοθέτηση ρωσικών θέσεων.

Η μεγάλη αντίθεση

Η επίσκεψη του Καρόλου στις ΗΠΑ τελικά εξελίχθηκε σε κάτι πολύ περισσότερο από μια τυπική διπλωματική εμφάνιση. Για πολλούς αναλυτές, ανέδειξε μια ιστορική ειρωνεία, έναν Βρετανό βασιλιά να υπερασπίζεται δημόσια τις δημοκρατικές αξίες της Αμερικής απέναντι σε έναν Αμερικανό πρόεδρο που κατηγορείται ότι τις υπονομεύει.