Συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, και τώρα:

Θα υπογραφεί λοιπόν την Παρασκευή μια συμφωνία στην Ελβετία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν!
Μια “συμφωνία ειρήνης” μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που αποτελείται κατά πληροφορίες από 14 σημεία.
Οι άνθρωποι του Τραμπ πανηγυρίζουν την ”νίκη” αλλά κανείς μπορεί να αναρωτηθεί ποιος ή ποιοι είναι οι μεγάλοι χαμένοι της ιστορίας.

Πρώτα απ’ όλα είναι ουσιαστικο μια πρόσκληση για 60 ημέρες διαπραγματεύσεων, όχι ειρήνη, για μια τελική συμφωνία και μετά ποιο ήταν τελικά το νόημα όλων αυτών των διαπραγματεύσεων. Συμφωνία ειρήνης όμως είναι βιαστικό να ονομαστεί.

Ο στόχος των ΗΠΑ από την αρχή ήταν η αλλαγή καθεστώτος και το τέλος του πυρηνικού προγράμματος.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ο γιος του Χαμενεΐ κάθεται στον θρόνο, ο εμπλουτισμός ουρανίου παραμένει και θα “διαπραγματευτεί αργότερα” και το Ιράν παίρνει άρση κυρώσεων, τα παγωμένα δηλ περιουσιακά του στοιχεία πίσω και υπόσχεση για 300 δισεκατομμύρια δολάρια για ανοικοδόμηση της χώρας μετά από της ζημιές που υπέστη από την σύρραξη!

Η πραγματικότητα είναι ότι ούτε καν η ισχυρότερη πολεμική μηχανή του κόσμου κατάφερε να ανατρέψει την ηγεσία της Τεχερανης. Είναι το ακριβώς αντίθετο με άλλα λόγια από αυτό που επιθυμούσαν οι ΗΠΑ και ο προεδρος Τραμπ.

Και ποιος πληρώνει τον λογαριασμό για την ”μεγαλοφυή” ιδέα του προεδρου Τραμπ;

Όχι η Ουάσινγκτον κατά κύριο λόγο αλλά τα κράτη του Κόλπου. Αυτά δηλαδή που δέχτηκαν το μεγαλύτερο μέρος του στρατιωτικού πλήγματος. Ήταν ο εναέριος χώρος τους, οι βάσεις τους και οι πόλεις τους που στοχεύτηκαν από τους ιρανικούς πυραύλους και τα drones.
Tα ίδια αυτά κράτη με άλλα λόγια που τώρα στον ρόλο των “περιφερειακών εταίρων” θα κληθούν να χρηματοδοτήσουν τα 300 δισεκατομμύρια δολλαρια αποζημίωσης στο Ιράν που τα είχε βομβαρδίσει.
Και τέλος η μεγαλύτερη ζημιά που δεν αναγράφεται σε κανένα κείμενο συμφωνίας δηλαδή το τεράστιο πλήγμα στο κεφάλαιο της εμπιστοσύνης της περιοχής.

Για μια δεκαετία ο Κόλπος και κυρίως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προωθούσαν την θέση τους ως το ασφαλές καταφύγιο για διεθνές κεφάλαιο. Η σταθερότητα ήταν ολόκληρο το επιχειρηματικό μοντέλο. Αυτή η εικόνα τώρα έχει ραγίσει και κανένα ποσό, ούτε τα 300 δισεκατομμύρια δολλαρια, δεν μπορεί να την επαναφέρει στην αρχική της μορφή.

Όλα όσα κέρδισαν οι ΗΠΑ με τις Συμφωνίες του Αβραάμ, περιφερειακή σταθερότητα, οικονομική επιτυχία, αραβικά κράτη πιο κοντά στη Δύση συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ κλπ έχουν κατασπαταληθεί με έναν σχεδόν εντυπωσιακό τρόπο.
Οι χώρες του Κόλπου θα επιβιώσουν. Έχουν μάθει να ζουν σε ένα ασταθές περιβάλλον στο παρελθόν και φυσικά θα βρουν τρόπο να ζήσουν και με το Ιράν μετά από αυτό.
Αλλά έμαθαν επίσης με τον πιο σκληρό τρόπο, ότι οι ΗΠΑ δεν είναι χώρα στην οποία μπορουν να εμπιστευθούν.
Δεν θα συμβεί από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά στρατηγικά οι ΗΠΑ έχουν ουσιαστικά αποσυρθεί από τη Μέση Ανατολή.

Εκτιμώ ότι η Σαουδική Αραβία και οι άλλες χώρες του Κόλπου θα αυξήσουν την ανεξαρτησία τους από τις ΗΠΑ και θα επιλέξουν δικούς τους δρόμους στο μέλλον. Θα γίνει εμφανές όσον αφορά τις εμπορικές διαδρομές και τις νέες συμφωνίες συνεργασίας.

Για την ΕΕ είναι μια χρυσή ευκαιρία, αν κανείς θέλει να δει κάποια θετική πλευρά σε αυτή την καταστροφή, σε έναν αναβαθμισμένο γεωστρατηγικό ρόλο . Ειναι όμως η ΕΕ σε θέση να πετύχει κάτι;
Αλλά και πάλι θα πρέπει να τονιστεί ότι ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν είναι. αν μη τι άλλο για τους αναλυτές της εξωτερικής πολιτικής, ένα εντυπωσιακό τεστ ανικανότητας της αμερικανικής ηγεσίας.

Σωτήρης Δελής
επ μέλος του σουηδικού κοινοβουλίου
επ μέλος ΠΑΔΕΕ
Σουηδία