New York Times: Ο Έλληνας παπά-ροκάς που «τρέλανε» το ίντερνετ

Ο π. Διονύσιος Ταμπάκης.

Ορθόδοξοι ύμνοι, hip-hop beats και ambient κιθάρες: Το αφιέρωμα των New York Times στον παπά-ροκά από το Ναύπλιο που έγινε το πιο διαβασμένο άρθρο της ημέρας στην αμερικανική εφημερίδα – ιστοσελίδα και ετοιμάζεται για συναυλίες στις ΗΠΑ

Το απόλυτο viral της ημέρας στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού ακούει στο όνομα πάτερ Διονύσιος Ταμπάκης. Το εκτενές αφιέρωμα των The New York Times στον 53χρονο ορθόδοξο ιερέα από το Ναύπλιο, ο οποίος συνδυάζει τη βυζαντινή μουσική με την πειραματική ροκ, σκαρφάλωσε στην πρώτη θέση των πιο διαβασμένων άρθρων της αμερικανικής εφημερίδας την ημέρα της δημοσίευσής του. Πώς ένας άνθρωπος του Θεού έγινε το νέο είδωλο των hipsters παγκοσμίως;

ΤαξίδιαΝέα Υόρκη

Ένας αντισυμβατικός ιερέας με «Paradise Metal» διαθέσεις

Τίποτα στην εμφάνιση του Διονύσιου Ταμπάκη δεν προμηνύει ότι πρόκειται για ένα αναδυόμενο αστέρι της πειραματικής μουσικής σκηνής. Είναι ένας 53χρονος ορθόδοξος ιερέας, με μακριά λευκή γενειάδα και μαύρα ράσα, ο οποίος υπηρετεί εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες στην ίδια εκκλησία στο Ναύπλιο. Κι όμως, έξω από τους τοίχους του ναού, ο πατέρας Διονύσιος έχει αποκτήσει ένα αναπάντεχο κοινό ανάμεσα στους πιο «ψαγμένους» λάτρεις της μουσικής.

YouTube thumbnail

Το ντεμπούτο άλμπουμ του, με τίτλο «Paradise Metal», είναι μια ροή 32 λεπτών γεμάτη βάθος (reverb), υπνωτιστικούς βυζαντινούς ύμνους και κυματοειδείς ήχους από ηλεκτρικές κιθάρες κι όλα αυτά μπλεγμένα με παλλόμενα ηλεκτρονικά beats, κελαηδίσματα πουλιών και μελωδίες από παραδοσιακά όργανα. Όπως υποδηλώνει και ο τίτλος του, ενώνει το ιερό με το εναλλακτικό, αν και ηχητικά ελάχιστη σχέση έχει με το κλασικό μέταλ. Αντίθετα, κινείται σε ένα εντελώς δικό του, μοναδικό μονοπάτι ανάμεσα στην ορθόδοξη λειτουργική μουσική, το drone-doom μέταλ και την ατμοσφαιρική ambient.

Από τις 150 κασέτες, στην αποθέωση του Pitchfork

Η πρώτη κυκλοφορία έγινε την περασμένη άνοιξη, σε μια μικρή έκδοση μόλις 150 κασέτες και η φήμη του εξαπλώθηκε σαν αστραπή σε μουσικά blogs και μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η επιδραστική μουσική ιστοσελίδα Pitchfork εκτόξευσε τις μετοχές του άλμπουμ με μια αποθεωτική κριτική, γράφοντας ότι άξιζε να βγει από την αφάνεια των «φτηνών πανεριών», προσφέροντας «αν μη τι άλλο ένα μειδίαμα, ή ίσως μια επιφοίτηση».

Η ζήτηση για τις φυσικές κόπιες του «Paradise Metal» είναι πλέον τόσο μεγάλη, που η Elhellhel και η Heat Crimes, οι δύο ελληνικές δισκογραφικές εταιρείες που συνεργάστηκαν για την κυκλοφορία του, το τυπώνουν τώρα σε βινύλιο (LP) για να επανακυκλοφορήσει αργότερα μέσα στο καλοκαίρι.

«Ο κόσμος λέει τόσα ωραία πράγματα… είναι σαν να τους πληρώνω για να τα πούνε», δήλωσε ο πατέρας Διονύσιος σε συνέντευξή του μέσα στην εκκλησία του, ένα ιστορικό μνημείο του 15ου αιώνα, με επίχρυσες εικόνες στους τοίχους και αγίους να κοιτούν από την περίτεχνα αγιογραφημένη οροφή. «Δε θεωρώ τον εαυτό μου ιδιαίτερα ταλαντούχο μουσικό», πρόσθεσε. «Απλώς κάνω αυτό που αγαπώ, αυτό που έχει νόημα για μένα».

Το μεγάλο «άλμα» για τη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ

Ο πατέρας Διονύσιος ταξιδεύει σπάνια εκτός Ναυπλίου και δεν έχει πάει ποτέ πιο μακριά στο εξωτερικό από την Τουρκία. Κι όμως, τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, πρόκειται να εμφανιστεί στο φεστιβάλ Making Time στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, μοιραζόμενος τη σκηνή με μεγάλα ονόματα της εναλλακτικής και ηλεκτρονικής σκηνής, όπως η Kim Gordon, ο Theo Parrish και οι Bicep.

«Έχω μεγάλο πρόβλημα», είπε γελώντας. «Δεν έχω παίξει ποτέ ξανά σε συναυλία».

Ο μόνος άνθρωπος που τον έχει ακούσει να παίζει ζωντανά, όπως λέει ο ίδιος, είναι η σύζυγός του, η Φωτεινή, η οποία μαζεύει τακτικά τα όργανά του και του ζητάει να σταματήσει να κάνει τόσο θόρυβο. Ανάμεσα στα πολύτιμα υπάρχοντά του είναι μια «άταστη» ηλεκτρική κιθάρα, η οποία είναι καθοριστική για τον ήχο του «Paradise Metal». Το όργανο αυτό, εξηγεί, του επιτρέπει να «λυγίζει» τις νότες σε συχνότητες που τα κλασικά δυτικά όργανα δεν μπορούν να αποδώσουν, αγγίζοντας τα μικροτόνια (μόρια) που χρησιμοποιούνται στην ελληνική ορθόδοξη εκκλησιαστική μουσική. Έχει επίσης ενσωματώσει ήχους παραδοσιακών οργάνων από την ανατολική Μεσόγειο, όπως ο ζουρνάς και το καμπάκ κεμανέ (ένα όργανο που μοιάζει με βιολί, φτιαγμένο από νεροκολόκυθα).

Οι προσφυγικές ρίζες και τα hip-hop ψαλτήρια στο YouTube

Αυτή η περιοχή έχει μια ιδιαίτερη σημασία για τον ίδιο. Αν και μεγάλωσε στον Πειραιά, κατάγεται από οικογένεια που ξεριζώθηκε από τη Σμύρνη, κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Καταστροφής το 1922.

«Ήμασταν πολύ φτωχοί, αλλά ήμασταν πάντα περικυκλωμένοι από μουσική και πρόσφυγες που τραγουδούσαν τραγούδια της Ανατολής», θυμάται για τα παιδικά του χρόνια. «Πάντα ένιωθα, βαθιά μέσα μου, ότι η πατρίδα μου είναι στην Ανατολή». Η οικογένειά του ήταν βαθύτατα θρησκευόμενη και ήδη από το λύκειο ήξερε ότι το μέλλον του βρισκόταν στην Εκκλησία. Σπούδασε σε ιερατική σχολή, πριν χειροτονηθεί στον Ιερό Ναό της Παναγίας στο Ναύπλιο, όπου παραμένει εδώ και σχεδόν 30 χρόνια.

Η δημιουργία μουσικής ήταν πάντα το χόμπι του και το 2012 δημιούργησε ένα κανάλι στο YouTube, για να μοιράζεται τους πειραματισμούς του. Παράλληλα με τα βίντεο, όπου έπαιζε με την άταστη κιθάρα του και έψαλλε βυζαντινούς ύμνους, άρχισε να δοκιμάζει αναπάντεχα «παντρέματα» ειδών, όπως το να διαβάζει ψαλμούς πάνω από hip-hop beats.

Εκεί, σε ένα τυχαίο διαδικτυακό ψάξιμο για μουσικές παραδοξότητες, τον ανακάλυψε ο Νικόλας Ραφαήλ, ιδρυτής της δισκογραφικής Elhellhel. «Μπήκα στο κανάλι και σκέφτηκα: ”Αυτό είναι απίστευτο. Πρέπει να γίνει δίσκος”», λέει ο Ραφαήλ.

«Ουρανός και Γη, Δύση και Ανατολή»

Τα πράγματα εξελίχθηκαν γρήγορα. Δύο εβδομάδες μετά την πρώτη επικοινωνία, μέσω email, ο Ραφαήλ συγκέντρωσε μια επιλογή από τις ηχογραφήσεις του YouTube και τις έστειλε για παραγωγή σε κασέτα.

Ο Ραφαήλ αποδίδει την επιτυχία στην απόλυτη μοναδικότητα και παραδοξότητα του «Paradise Metal». «Υπάρχει μια ανάλαφρη, σχεδόν παιδική αφέλεια στο έργο του Πατέρα Διονύσιου», εξηγεί. «Δημιούργησε κάτι πολύ ιδιαίτερο και ξεκάθαρα πνευματικό, που δε μοιάζει με τίποτα από όσα έχουμε ακούσει στο παρελθόν».

Στη συνέντευξή του, ο πατέρας Διονύσιος εμφανίστηκε ελαφρώς ξαφνιασμένος, αλλά τελικά εξαιρετικά χαρούμενος, με την επιτυχία του δίσκου, δηλώνοντας συγκινημένος από το ευρύ φάσμα των ανθρώπων που συνδέθηκαν με τη μουσική του.

«Θέλω απλώς να φτιάξω ένα μεγάλο μείγμα από τα πάντα», καταλήγει. «Ουρανός και Γη, Δύση και Ανατολή, το σήμερα και το παρελθόν».

Πηγή: https://www.tovima.gr/anamniseis.net