Σφοδρή σύγκρουση στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ για μεταναστευτικό και διαπραγμάτευση με τη Ρωσία

Η βαθιά διαίρεση στην ΕΕ ήρθε στο φως στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, αναφορικά με κρίσιμα ζητήματα, όπως είναι το μεταναστευτικό και το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία. Ειδικά όσον αφορά το ποιος θα την εκπροσωπήσει στις επαφές με το Κρεμλίνο.

Βρυξέλλες.-Το μεταναστευτικό, τα κέντρα επιστροφής μεταναστών, αλλά και η διαπραγμάτευση με τη Ρωσία, για το ουκρανικό, προκάλεσαν μεγάλη αντιπαράθεση στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες. Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες επέκριναν το άνοιγμα προς τη Ρωσία και ζήτησαν να παραμείνει σκληρή η στάση της ΕΕ έναντι του Κρεμλίνου.

Και την ίδια στιγμή, υπήρξε σφοδρή σύγκρουση ανάμεσα στην Τζόρτζια Μελόνι και τον Πέδρο Σάντσεθ, για την απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης να νομιμοποιήσει 500.000 μετανάστες.

Πυρά κατά Αντόνιο Κόστα

Στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής, στη Λευκωσία, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε ζητήσει από την ΕΕ να εμπλακεί ενεργά στη διαπραγμάτευση με τη Ρωσία για το τέλος του πολέμου. Και ο Αντόνιο Κόστα, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μέσω συμβούλου του έχει επικοινωνήσει δύο φορές με το Κρεμλίνο.

Εμανουέλ Μακρόν μετά τη σύνοδο κορυφής / REUTERS/Laia Ros

Ο Φρίντριχ Μερτς και ο Εμανουέλ Μακρόν επέκριναν με σφοδρότητα τις προσπάθειες αυτές του Αντόνιο Κόστα, ο οποίος ενεργεί εκ μέρους και των 27 κυβερνήσεων. Ωστόσο, σύμφωνα με το Politico, οι αρκετοί από τους υπόλοιπους ηγέτες της ΕΕ υποστήριξαν τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ενώ κυβερνήσεις με ισχυρά αντιρωσικές θέσεις (Δανία, Ολλανδία, Εσθονία) συσπειρώθηκαν πίσω από τους Μερτς και Μακρόν. Και χρησιμοποίησαν και σκληρή γλώσσα.

Επίσης, υπάρχουν χώρες, όπως η Πολωνία και η Ιταλία, οι οποίες επιθυμούν να έχουν ρόλο στην περίπτωση που ξεκινήσει διάλογος με τη Μόσχα.

Φρίντριχ Μερτς / REUTERS/Laia Ros

Η Εσθονή πρωθυπουργός Κρίστεν Μίχαλ, δήλωσε στο Politico η ΕΕ «δεν μπορεί να αναλάβει τον ρόλο του μεσολαβητή σε αυτές τις διαπραγματεύσεις». Και πως η Ιστορία έχει δείξει τι συμβαίνει όταν «επιδιώκονται εναλλακτικά πλαίσια διαπραγμάτευσης με δικτάτορες».

Κάποιοι ηγέτες εξοργίστηκαν, γιατί ενημερώθηκαν για τις επαφές από τα ΜΜΕ. Και κάποιος διπλωμάτης χαρακτήρισε τις ενέργειες του Κόστα «αντιεπαγγελματικές». Ο πρόεδρος του Συμβουλίου ωστόσο υποστήριξε ότι οι επαφές «είχαν τον απλό στόχο της δημιουργίας ενός καναλιού επικοινωνίας προκειμένου, όταν έρθει η ώρα, να υπάρχει ένα διπλωματικό κανάλι με τη Ρωσία για την υπεράσπιση των συμφερόντων της ΕΕ», προσθέτοντας ότι ήταν «σύντομες» και δεν περιείχαν καμία ουσία.

Δύο στρατόπεδα για την Ουκρανία

Στην πραγματικότητα στην ΕΕ υπάρχουν δύο στρατόπεδα όσον αφορά την προσέγγιση της Ρωσίας. Από τη μία πλευρά είναι οι Ε3, δηλαδή Γαλλία, Γερμανία και Βρετανία, που υποστηρίζουν ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή.

Από την άλλη, σύμφωνα με το Politico, που επικαλείται αξιωματούχο από χώρα της ΕΕ, «ένας τεράστιος αριθμός» ηγετών υποστήριξαν το αντίθετο. Είπαν ότι αυτός είναι ο ρόλος της ΕΕ και υποστήριξαν τον Αντόνιο Κόστα.

Μεταξύ αυτών και ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ, που υποστήριξε ότι όταν και αν ο Ρώσος πρόεδρος θέλει να διαπραγματευτεί, «μόνο ο Κόστα μπορεί να εκπροσωπήσει την ΕΕ».

Αντόνιο Κόστα / REUTERS/Yves Herman

Στα σχοινιά για τα κέντρα επιστροφής μεταναστών

Το άλλο σοβαρό θέμα για το οποίο συγκρούστηκαν οι ηγέτες της ΕΕ στη σύνοδο κορυφής ήταν το μεταναστευτικό. Και τα κέντρα επιστροφής μεταναστών σε άλλες χώρες.

Ωστόσο, υπήρξε και σφοδρή αντιπαράθεση ανάμεσα στην ακροδεξιά πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, και τον σοσιαλιστή πρωθυπουργό της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ. Αφορμή, η απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης να νομιμοποιήσει 500.000 μετανάστες που ζουν και εργάζονται στη χώρα.

Ενώ η ΕΕ έχει εγκρίνει το νέο και πολύ αυστηρό μεταναστευτικό πλαίσιο, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η χώρα του δεν πρόκειται να ιδρύσει Κέντρα Επιστροφής για τους μετανάστες εκτός των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τζόρτζια Μελόνι / REUTERS/Yves Herman

Υποστήριξε ότι δεν είναι ούτε αποτελεσματικά, ούτε συνάδουν με τις ευρωπαϊκές αξίες. «Ναι, σε μια πολιτική κατά της παράτυπης μετανάστευσης, που θα μας καθιστά πιο αποτελεσματικούς, που οδηγεί σε επιστροφές (…) Σε ό,τι αφορά τη Γαλλία, όχι σε Κέντρα Επιστροφής σε τρίτες χώρες», είπε.

Αν και είπε ότι σέβεται τις χώρες που τα επιλέγουν, πρόσθεσε: «Δεν έχω δει ποτέ ένα Κέντρο Επιστροφής σε τρίτη χώρα που να λειτουργεί».

Όχι και από Ισπανία

Ενάντια στα κέντρα επιστροφής μεταναστών τάχθηκε και ο  πρωθυπουργός της Ισπανίας. Στη συνέντευξη Τύπου μετά τη σύνοδο κορυφής, είπε ότι η Μαδρίτη ήταν στη μειοψηφία. Και υποστήριξε ότι αυτά τα κέντρα «απλώς θα σπαταλήσουν οικονομικούς πόρους και η Ευρώπη δεν έχει πολλούς».

Η Ιταλία και η Δανία θεωρούν τα κέντρα αυτά βασικό εργαλείο για την αποτροπή της παράτυπης μετανάστευσης και την επιτάχυνση των απελάσεων. Οι δύο χώρες υπέβαλαν κοινή δήλωση, την οποία έχουν υπογράψει 19 χώρες. Ωστόσο, δεν είναι σαφές πόσες θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τα κέντρα επιστροφής μεταναστών.

Επίσης, ο Πέδρο Σάντσεθ υποστήριξε ότι η μεταναστευτική πολιτική της Ισπανίας διαφέρει από αυτήν πολλών άλλων κυβερνήσεων της ΕΕ. Ωστόσο, ότι είναι αποτελεσματική στη μείωση των παράτυπων αφίξεων από την Αφρική. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι οι παράτυπες αφίξεις μεταναστών στην Ισπανία μειώθηκαν σημαντικά τους πρώτους τρεις μήνες του τρέχοντος έτους.

Πέδρο Σάντσεθ / REUTERS/Yves Herman

Σύγκρουση με τη Μελόνι

Αυτή η δήλωση φαίνεται ήταν και η αφορμή για την αντιπαράθεση με την Ιταλίδα πρωθυπουργό. Σύμφωνα με πηγές του Politico που έχουν γνώση τι συζητήθηκε κεκλεισμένων των θυρών, η Ιταλίδα πρωθυπουργός έθεσε προς συζήτηση την απόφαση της Ισπανίας να νομιμοποιήσει τους μετανάστες. Ισχυρίστηκε ότι αυτή η απόφαση μπορεί να έχει συνέπειες και για τις άλλες χώρες της ΕΕ.

Από την πλευρά του, ο Ισπανός πρωθυπουργός υπερασπίστηκε την απόφασή του. Είπε ότι οι υπόλοιποι ηγέτες δεν πρέπει να ανησυχούν και πως  η πλειονότητα των μεταναστών προέρχονται από τη Λατινική Αμερική.

Επίσης, ο εκπρόσωπος της ισπανικής κυβέρνησης επιβεβαίωσε ότι ο Πέδρο Σάντσεθ υπερασπίστηκε τις θέσεις του. «Η θέση της Ισπανίας για τη μετανάστευση είναι γνωστή», είπε. Και πρόσθεσε ότι η Μαδρίτη είναι «περισσότερο από ευτυχής» να συμμετάσχει σε συζήτηση για τη μετανάστευση.

Η Ρώμη από την πλευρά της υποβάθμισε τις πληροφορίες για την αντιπαράθεση. Ιταλός αξιωματούχος είπε ότι «δεν ήταν σύγκρουση» αλλά μια «απλή συζήτηση μεταξύ ηγετών».

Η κοινή δήλωση Δανίας-Ιταλίας

Η κοινή δήλωση Δανίας-Ιταλίας ζητά ταχεία δράση για τις απελάσεις μεταναστών, μετά την έγκριση της σχετικής νομοθεσίας από την ΕΕ.

«Οι χώρες εργάζονται τώρα… για την εφαρμογή των νέων δυνατοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των κόμβων σε τρίτες χώρες. Θα ηγηθούμε προσωπικά του τρόπου για να διασφαλίσουμε ότι τα οράματά μας θα υλοποιηθούν», αναφέρει η επιστολή.

Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν συνεχάρη την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα για την ηγεσία της στην ψήφιση του νόμου την Τετάρτη. Και έπειτα από πίεση της Δανής πρωθυπουργού, η μετανάστευση προστέθηκε στην ημερήσια διάταξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Οκτωβρίου.