Μητσοτάκης: Η Ελλάδα είναι πρόθυμη να συμμετέχει σε μία διεθνή αποστολή ασφαλείας στο Ορμούζ

«Ήδη καταγράφεται σημαντική υποχώρηση στις τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης», ανέφερε ο πρωθυπουργός – Προχωρημένες επαφές με την Ουκρανία για συμπαραγωγή drones.

Μήνυμα υπέρ της διατήρησης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ και της αποφυγής νέας ενεργειακής αναταραχής έστειλε από τις Βρυξέλλες ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο πρωθυπουργός συνέδεσε άμεσα τη σταθερότητα στην περιοχή με την πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου, χαιρετίζοντας την πρόσφατη αποκλιμάκωση, ενώ δήλωσε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλει σε ενδεχόμενη διεθνή αποστολή ασφαλείας, εφόσον αυτή αποφασιστεί με τη στήριξη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Οι αναφορές του έγιναν στο πλαίσιο της συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε μετά τη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπου το ζήτημα της ασφάλειας των θαλάσσιων μεταφορών βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων.

Ο πρωθυπουργός προανήγγειλε, επίσης, αποκλιμάκωση στις τιμές των καυσίμων τις επόμενες ημέρες, διαβεβαιώνοντας ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα διασφαλίσουν ότι η μείωση των διεθνών τιμών θα φτάσει στον καταναλωτή, ενώ αποκάλυψε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με την Ουκρανία για συνεργασία στην ανάπτυξη και παραγωγή μη επανδρωμένων συστημάτων. Παράλληλα αναφέρθηκε στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, στον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και στο μεταναστευτικό.
Όπως ανέφερε, ήδη καταγράφεται σημαντική υποχώρηση στις τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης, διευκρινίζοντας ότι συνήθως μεσολαβεί περίπου μία εβδομάδα από τη μείωση των διεθνών τιμών μέχρι αυτή να αποτυπωθεί στην αντλία.

«Θέλω να διαβεβαιώσω τους πολίτες ότι οι εποπτικοί μηχανισμοί βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα ώστε η μείωση αυτή να περάσει στην αγορά και να ωφελήσει τον καταναλωτή», τόνισε, υπενθυμίζοντας παράλληλα ότι για τον τρέχοντα μήνα το πετρέλαιο κίνησης εξακολουθεί να επιδοτείται με 0,15 ευρώ ανά λίτρο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εκτίμησε ακόμη ότι η αποκλιμάκωση των διεθνών πιέσεων στην ενέργεια θα συμβάλει και στη μείωση του πληθωρισμού, υποστηρίζοντας ότι οι πρόσφατες αυξήσεις οφείλονται κυρίως στις διεθνείς εξελίξεις.

Προχωρημένες συζητήσεις με την Ουκρανία για συμπαραγωγή drones

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και η αναφορά του πρωθυπουργού στη συνεργασία Ελλάδας – Ουκρανίας στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποκάλυψε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη προχωρημένες διαβουλεύσεις μεταξύ των δύο χωρών, με στόχο την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας που έχει αναπτύξει η Ουκρανία στον πόλεμο σε τεχνολογίες drones.

Η συνεργασία αφορά τόσο εναέρια όσο και χερσαία και υποθαλάσσια μη επανδρωμένα συστήματα, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επενδύει ολοένα και περισσότερο στις νέες αμυντικές τεχνολογίες.

Αν και απέφυγε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία των επαφών, σημειώνοντας ότι οι συζητήσεις μπορούν να ωριμάσουν σε σύντομο χρονικό διάστημα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ανακοινώσεων το επόμενο διάστημα.

Όσα είπε για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε «εξαιρετικά δύσκολη» τη διαπραγμάτευση για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, επισημαίνοντας ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών.

«Στόχος είναι να ολοκληρωθεί η διαπραγμάτευση έως το τέλος του έτους. Αν με ρωτάτε αν αυτό είναι πιθανό, θα έλεγα ότι αυτή τη στιγμή είναι δύσκολο, καθώς οι αποστάσεις που χωρίζουν τις διαφορετικές θέσεις παραμένουν μεγάλες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι για την Ελλάδα η διατήρηση των πόρων που αφορούν την πολιτική συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Την ίδια ώρα, εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πρόβλεψη αυξημένων κονδυλίων που αφορούν τη διαχείριση του μεταναστευτικού ζητήματος.

Για τον ρόλο της Ευρώπης στις επαφές με τη Ρωσία

Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο επικοινωνίας της Ευρώπης με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διεκδικεί ρόλο διαμεσολαβητή.

Τόνισε, ωστόσο, ότι εφόσον κριθεί αναγκαίο να υπάρξει θεσμικός δίαυλος επικοινωνίας, αυτός θα πρέπει να εκπροσωπεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, δεδομένου ότι η Ένωση έχει λάβει κρίσιμες αποφάσεις που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη σύγκρουση. «Σε μια τέτοια περίπτωση, ο κατάλληλος να αναλάβει αυτόν τον ρόλο είναι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου», σημείωσε.

Το μεταναστευτικό

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε τον νέο ευρωπαϊκό κανονισμό επιστροφών ως ένα ακόμη σημαντικό εργαλείο στη διαχείριση του μεταναστευτικού προβλήματος, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει ήδη αναλάβει πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση.

Όπως ανέφερε, η έναρξη επιστροφών μεταναστών προς την Αίγυπτο συνέβαλε στη σημαντική μείωση των παράνομων αφίξεων Αιγυπτίων στην Κρήτη. Παράλληλα, σημείωσε ότι η δημιουργία κέντρων επεξεργασίας αιτήσεων ασύλου εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί μια επιλογή που συζητείται εδώ και χρόνια και πλέον μπορεί να εξεταστεί πιο ουσιαστικά.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις μεταναστευτικές ροές από την ανατολική Λιβύη, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση θεωρεί τον περιορισμό τους άμεση προτεραιότητα. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επαφές που έχουν πραγματοποιηθεί με την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της περιοχής έχουν δημιουργήσει έναν αποτελεσματικό δίαυλο επικοινωνίας, με στόχο τη σημαντική μείωση των αναχωρήσεων από την περιοχή του Τομπρούκ προς την Κρήτη τους επόμενους μήνες.

Ακολουθούν αναλυτικά οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις του πρωθυπουργού:

Αλεξάνδρα Βουδούρη (Καθημερινή): Καλησπέρα, κ. Πρόεδρε. Κατά την πρώτη ουσιαστικά συζήτηση για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό καταγράφηκαν ήδη αποκλίνουσες θέσεις ανάμεσα στα κράτη μέλη, τόσο για το μέγεθός του, για την κατανομή των πόρων, αλλά και για τα νέα χρηματοδοτικά μέσα. Πώς διαμορφώνονται πλέον οι διαπραγματεύσεις; Πότε εκτιμάτε ότι θα καταλήξουμε σε συμφωνία και τι είδους συμφωνία θα ικανοποιούσε την Ελλάδα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε, θα είναι μία εξαιρετικά δύσκολη διαπραγμάτευση αυτή. Υπάρχουν πολύ σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ αυτών που τονίζουν ότι χρειαζόμαστε έναν πιο φιλόδοξο προϋπολογισμό, από τη στιγμή που έχουμε και φιλόδοξους στόχους, και αυτών που βλέπουν τον προϋπολογισμό μέσα από το, κατανοητό σ’ έναν βαθμό, πλαίσιο των δικών τους σημαντικών εθνικών συνεισφορών.

Ο σκοπός είναι να ολοκληρώσουμε τη διαπραγμάτευση στο τέλος αυτού του έτους. Άμα με ρωτάτε αν το θεωρώ πιθανό, το θεωρώ δύσκολο αυτή τη στιγμή, υπάρχουν πολύ μεγάλες αποστάσεις μεταξύ της πλειοψηφίας των χωρών που θέλουν κάτι πιο φιλόδοξο και μιας μειοψηφίας που επιμένουν στη δική τους σκληρή θέση.

Για την Ελλάδα, η διαφύλαξη των πόρων της Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, που τώρα πια εντάσσονται σε ένα νέο εθνικό πλαίσιο, καθώς έχει αλλάξει η δομή του προϋπολογισμού, αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα.

Είμαστε ικανοποιημένοι για το γεγονός ότι υπάρχουν περισσότεροι πόροι για τη μετανάστευση, επίσης για το γεγονός ότι αναγνωρίζεται η ανάγκη να υποστηριχθεί η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης με παραπάνω ευρωπαϊκούς πόρους.

Μαρία Ψαρά (STAR): Γεια σας και από μένα, κ. Πρόεδρε. Η Ευρώπη επιδιώκει να ανοίξει ξανά διπλωματικούς διαύλους επικοινωνίας με το Κρεμλίνο. Κατά τη γνώμη σας, ποιος θα πρέπει να έχει αυτή την πρωτοβουλία; Ο Πρόεδρος Costa του Συμβουλίου, η «Συμμαχία των Προθύμων» ή ένας ειδικός απεσταλμένος;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, θέλω να είμαι ξεκάθαρος ότι τον πρώτο λόγο σε οποιαδήποτε διαπραγμάτευση με τη Ρωσία μπορεί να τον έχει μόνο η Ουκρανία. Η Ευρώπη δεν διεκδικεί ρόλο διαμεσολαβητή, καθώς έχει ήδη πάρει θέση υπέρ της Ουκρανίας σε αυτή τη σύγκρουση.

Σε περίπτωση, όμως, που απαιτηθεί -και το θεωρώ απαραίτητο- να υπάρχει δίαυλος επικοινωνίας που να εκπροσωπεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καθώς έχουμε πάρει αποφάσεις οι οποίες αφορούν αυτή τη σύγκρουση -το «πάγωμα» των ρωσικών πόρων, 20 πακέτα κυρώσεων, αυτές οι αποφάσεις πάρθηκαν από τους «27»-, δεν μπορώ να δω καμία άλλη λύση και το είπα και ξεκάθαρα χθες στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ότι στην περίπτωση αυτή τον διπλωματικό δίαυλο πρέπει να τον ανοίξει ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο κ. António Costa, ο οποίος μπορεί να μιλήσει για λογαριασμό όλων μας.

Δημήτρης Γκάτσιος (ΕΡΤ): Καλησπέρα, κ. Πρόεδρε, και από εμένα. Θα ήθελα να σας ρωτήσω εάν εντός του Συμβουλίου έγινε συζήτηση για έναν κοινό ευρωπαϊκό σχεδιασμό που θα σχετίζεται με την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και ποιος θα μπορούσε να είναι ο ρόλος που θα διαδραματίσει η χώρα μας σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Επίσης, να ρωτήσω εάν σας προβληματίζει το ενδεχόμενο αναζωπύρωσης στην περιοχή, παρά την εικόνα που σχηματίζεται τα τελευταία 24ωρα. Ευχαριστώ.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Η εξασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί το βασικό ζητούμενο και θα έλεγα το σημαντικό κέρδος καταρχάς από αυτή την συμφωνία που έχει επιτευχθεί μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών. Ελπίζω και εύχομαι να μην υπάρξουν αναταράξεις που να θέσουν σε κίνδυνο το σκέλος αυτό της συμφωνίας.

Έχουμε ήδη δει μια σημαντική αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου, που οφείλεται σε αυτή την εξέλιξη και προφανώς αυτό αποτελεί προτεραιότητα για όλα τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Από εκεί και πέρα, η Ελλάδα, όπως το έχω πει, θα ήταν πρόθυμη να συμμετέχει σε κάποιου είδους αποστολή -η οποία θα πρέπει να έχει όμως διεθνή νομιμοποίηση σε επίπεδο Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών- εφόσον αυτό απαιτηθεί. Αυτό δεν είναι κάτι το οποίο αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο τραπέζι.

Ο σκοπός θα ήταν να επιστρέψουμε στο προηγούμενο status quo. Θέλω να θυμίσω ότι πριν ξεκινήσει ο πόλεμος η διέλευση από τα Στενά ήταν παντελώς ελεύθερη και κανείς δεν συζητούσε ούτε για την επιβολή τελών ούτε για την ανάγκη να υπάρχει κάποια άλλου είδους ειρηνευτική αποστολή.

Η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι μπορεί να είναι παρούσα στο πεδίο όταν αυτό απαιτείται. Είμαστε παρόντες στην επιχείρηση «Aspides». Είμαστε μια χώρα που έχει προτάξει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας ως κεντρική προτεραιότητα της εξωτερικής μας πολιτικής. Είμαστε χώρα που έβαλε το ζήτημα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και εφόσον απαιτηθεί, στα πλαίσια που σας περιέγραψα, οποιαδήποτε πρόσθετη συνεισφορά μας, δεν θα διστάσουμε να το κάνουμε.

Γιώργος Παπακωνσταντίνου (ΣΚΑΪ): Στο πεδίο του μεταναστευτικού, κ. Πρόεδρε, στην επιστολή που υπογράφετε μαζί με άλλους ηγέτες υποστηρίζετε ότι η δημιουργία κέντρων ή κόμβων σε τρίτες χώρες είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για την αντιμετώπιση τόσο της παράτυπης μετανάστευσης όσο και για την αύξηση των επιστροφών.

Θέλω να μου πείτε για τις χώρες της πρώτης γραμμής, όπως η δική μας, όπως η Ελλάδα, ποιο θα είναι το όφελος από τη δημιουργία αυτών των κέντρων ή των camps και αν υπάρχει και κάποια εκτίμηση για το ποιο θα είναι το ποσοστό, το επίπεδο της μείωσης στις αφίξεις.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα έλεγα ότι είναι ένα ακόμα «όπλο» το οποίο έχουμε στη φαρέτρα μας. Είναι πολύ σημαντικό ότι συμφωνήθηκε ο κανονισμός των επιστροφών. Η Ελλάδα ήδη είναι πολύ δραστήρια στον τομέα αυτόν.

Θέλω να θυμίσω ότι από τη στιγμή που αρχίσαμε να κάνουμε επιστροφές στην Αίγυπτο, μειώθηκε σημαντικά ο αριθμός των Αιγυπτίων που έφταναν παράνομα στην Κρήτη. Οι Αιγύπτιοι δεν δικαιούνται επί της αρχής άσυλο, γι’ αυτό και επιστρέφονται.

Και φυσικά, η δημιουργία κέντρων επεξεργασίας αιτήσεων εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούσε κάτι το οποίο είχε συζητηθεί εδώ και πολύ καιρό. Τώρα έχουμε τη δυνατότητα να εξετάσουμε και αυτή την επιλογή. Βρισκόμαστε στην αρχή ακόμα αυτών των συζητήσεων, αλλά για εμάς αυτή τη στιγμή η πρώτη προτεραιότητα είναι να περιορίσουμε στο ελάχιστο τις ροές οι οποίες έρχονται από την ανατολική Λιβύη. Έχουμε ήδη σημαντικότατη μείωση στα χερσαία σύνορά μας, και στα ανατολικά μας σύνορα.

Είχαμε κάποιες πολύ, πιστεύω, ουσιαστικές επαφές με την πολιτική και στρατιωτική διοίκηση της ανατολικής Λιβύης. Όπως ξέρετε, τους παρέχουμε υλικοτεχνική υποστήριξη και εκπαίδευση στα στελέχη του Λιμενικού τους και νομίζω ότι έχουμε αναπτύξει έναν καλό δίαυλο επικοινωνίας, έτσι ώστε να εξασφαλίσουμε σε πρώτη φάση ότι οι ροές από την περιοχή του Τομπρούκ προς την Κρήτη τους επόμενους μήνες θα περιοριστούν σημαντικά.

Νίκος Αρμένης (ΑΠΕ – MEGA): Κύριε Πρόεδρε, η αντιμετώπιση της ακρίβειας ενδιαφέρει ιδιαίτερα τον κόσμο. Η κυβέρνηση παρουσίασε την πλατφόρμα PosoKanei, αλλά τώρα η κοινωνία, μετά και τη συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν, περιμένει να περάσει αυτή η πτώση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου άμεσα στην αντλία, όπως και εσείς είπατε. Έχετε συγκεκριμένες ενδείξεις πότε οι καταναλωτές θα δουν ουσιαστική μείωση στις τιμές των καυσίμων; Επίσης, συζητήθηκε σε ευρωπαϊκό επίπεδο κάποιος μηχανισμός παρέμβασης σε περίπτωση νέας ενεργειακής κρίσης;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Το μεν δεύτερο, το απευχόμαστε. Για το δε πρώτο, ήδη έχουμε δει μία όχι ευκαταφρόνητη μείωση στις τιμές της βενζίνης, και του ντίζελ, η οποία ξεπερνά τα 15 λεπτά.

Υπάρχει, κατά κανόνα, μία χρονοαπόσταση της περίπου μίας εβδομάδας από τη στιγμή που μειώνονται οι τιμές της πρώτης ύλης έως ότου αυτή η μείωση να φτάσει στην αντλία. Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι όλοι οι εποπτικοί μηχανισμοί βρίσκονται επί ποδός ώστε να εξασφαλίσουν ότι αυτή η μείωση πράγματι θα περάσει τελικά στην αντλία και θα ωφελήσει τον καταναλωτή, είτε μιλάμε για τη βενζίνη είτε μιλάμε για το πετρέλαιο κίνησης, το οποίο θέλω να θυμίσω ότι για τον μήνα αυτόν έχει και την πρόσθετη επιδότηση των 15 λεπτών.

Από εκεί και πέρα, βέβαια, θεωρώ ότι όσο μειώνεται η παγκόσμια πληθωριστική πίεση στις τιμές της ενέργειας τόσο θεωρώ ότι θα δούμε και μία αποκλιμάκωση στον πληθωρισμό, η αύξηση του οποίου τους τελευταίους μήνες οφείλεται αποκλειστικά στις παγκόσμιες εξελίξεις και στον πόλεμο στο Ιράν.

Μαρία Αρώνη (OPEN): Ευχαριστώ, κ. Πρόεδρε. Χθες συναντηθήκατε με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Zelenskyy. Αν θυμάμαι καλά, τον Νοέμβριο είχε δρομολογηθεί μία συμφωνία συνεργασίας για συμπαραγωγή οπλικών συστημάτων με την Ουκρανία, για υποθαλάσσια μη επανδρωμένα οχήματα.

Θα ήθελα να ρωτήσω εάν το συζητήσατε αυτό χθες με τον Ουκρανό Πρόεδρο, εάν η Ουκρανία αίρει κάποιους όρους που είχε θέσει και αν θα «ξεπαγώσει» τελικά αυτή η συμφωνία. Και αν ναι, θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό SAFE;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Είμαστε σε προχωρημένες συζητήσεις με την Ουκρανία για τη δυνατότητα μιας συμφωνίας η οποία θα επιτρέπει στη χώρα μας να αξιοποιήσει τη σημαντικότατη τεχνογνωσία που οι Ουκρανοί έχουν αναπτύξει σε μη επανδρωμένα οχήματα, είτε αυτά είναι ιπτάμενα είτε είναι χερσαία είτε είναι θαλάσσια είτε είναι υποβρύχια.

Δεν μπορώ να σας πω κάτι περισσότερο αυτή τη στιγμή, αλλά είμαι αισιόδοξος ότι αυτή η συζήτηση μπορεί να ωριμάσει πολύ γρήγορα.