Έλληνες στον Παναμά: Μια ακμάζουσα κοινότητα στη Λατινική Αμερική

Έλληνες υπάρχουν πράγματι παντού, ακόμη και στο μικροσκοπικό κεντροαμερικανικό έθνος του Παναμά. Η ελληνική κοινότητα εκεί είναι μικρή αλλά δραστήρια και ζωντανή. Μια κοινότητα που δεν ξεπερνά τις χίλιες ψυχές έχει ήδη αφήσει το στίγμα της στην οικονομία, την πολιτική, τη γαστρονομία και τον πολιτισμό αυτής της όμορφης, καταπράσινης χώρας.

«Ένας Έλληνας είναι πάντα Έλληνας όπου κι αν πάει», λέει ο οδηγός ταξί Κόστα Τζιαναρέας, ο οποίος ζει στον Παναμά εδώ και πενήντα πέντε χρόνια.

Οι πρώτοι Έλληνες στον Παναμά

Οι πρώτοι Έλληνες πήγαν στον Παναμά στα τέλη του 1800, οι περισσότεροι δελεασμένοι από δουλειές που σχετίζονταν με την κατασκευή της Διώρυγας. Υπήρχαν μόνο λίγες ελληνικές οικογένειες στη χώρα εκείνη την εποχή, και παρέμειναν ενωμένοι.

Με την πάροδο του χρόνου, περισσότεροι Έλληνες μετανάστες που αρχικά σχεδίαζαν να εγκατασταθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες αποφάσισαν να δοκιμάσουν τον Παναμά, καθώς οι ΗΠΑ βίωναν οικονομική ύφεση εκείνη την εποχή.

Η ελληνική παρουσία έχει ενισχυθεί με την πάροδο των δεκαετιών, καθώς η ελληνική ναυτιλία σταδιακά κατέκτησε τον κόσμο και πολλοί εφοπλιστές επέλεξαν να πλέουν τα πλοία τους υπό παναμαϊκή σημαία.

Η κοινότητα έχει αναμφισβήτητα αφήσει το στίγμα της με τα παιδιά και τα εγγόνια των μεταναστών να ενσωματώνονται και να συνεισφέρουν στην κοινωνία, γίνοντας δικηγόροι, γιατροί, δάσκαλοι και αρκετά επιτυχημένοι επιχειρηματίες.

«Ό,τι κι αν κάνουν οι Έλληνες, το κάνουν με μεγαλύτερη επιτυχία όταν ζουν στο εξωτερικό», λέει ο π. Νικ Αγόρης, ιερέας της Iglesia Orthodoxa de Panama.

Ο Έλληνας Πρόεδρος του Παναμά

Ένας πρώην πρόεδρος του Παναμά, ο Demetrio Basilio Lakas Bahas, ήταν Έλληνας. Γιος Ελλήνων μεταναστών, ο Μπαχάς υπηρέτησε ως ο 27ος Πρόεδρος του Παναμά από τις 19 Δεκεμβρίου 1969 έως τις 11 Οκτωβρίου 1978.

«Ήταν Πρόεδρος σε μια πολύ ευαίσθητη περίοδο για τον Παναμά και έκανε μερικά απίστευτα πράγματα, έχοντας πάντα το νου του στους συμπατριώτες του Έλληνες», λέει ο Ευάγγελος Κουμάνης, στενός φίλος του πρώην Προέδρου και ιδιοκτήτης του διάσημου Parillada Jimmys.

«Ο Μπαχάς δεν το έκανε για τη φήμη ή τα χρήματα. Πίστευε σε αυτό και το έκανε για την ψυχή του. Ήταν ένας απλός άνθρωπος και ένας αληθινός « λεβέντης »» ,  σημειώνει ο Κούμανης.

Ο Αντόνιο Τάκις, ναυτιλιακός πράκτορας και ιδιοκτήτης της Panama Shipping Agency, του οποίου οι παππούδες μετανάστευσαν στον Παναμά από το ελληνικό χωριό Ντόριο, εξήγησε στον Greek Reporter πώς Έλληνες «κυρίως από τη Μεσσηνία» κατέληξαν στη χώρα της Κεντρικής Αμερικής.

«Το πνεύμα μου, η καρδιά μου είναι με την Ελλάδα και την Ορθοδοξία, και αυτό προσπαθώ να μεταδώσω στην κόρη μου», λέει.

Όπως ήταν αναμενόμενο, το ελληνικό φαγητό έχει επίσης γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής στον Παναμά. Οι ελληνικές σπεσιαλιτέ, όπως το σουβλάκι και ο γύρος, είναι αρκετά δημοφιλείς, όπως και οι πίτες και τα γλυκά. Τα ελληνικά εστιατόρια ακμάζουν.

«Οι Παναμέζοι λατρεύουν το ελληνικό φαγητό. Ξέρουν ακόμη και πώς να προφέρουν τα ονόματα όπως ταραμοσαλάτα ή γαλακτομπούρεκο», λέει ο Διευθύνων Σύμβουλος της Suvlas, Αντόνιο Ανδρούτσος.

Οι Έλληνες που μετανάστευσαν στη χώρα είναι πολύ περήφανοι που μοιράζονται τον πλούσιο πολιτισμό τους με τους Παναμέζους.

Η ελληνική κοινότητα διοργανώνει επίσης το ετήσιο Ελληνικό Φεστιβάλ, μια εκδήλωση που αναδεικνύει το ελληνικό πνεύμα καθώς και ελληνικό φαγητό, δημοτικά τραγούδια και χορούς, για να δείξει στους Παναμέζους τον ελληνικό τρόπο να περνούν καλά.

«Πολλοί Παναμέζοι έχουν γίνει «Έλληνες»… Θέλουν να μάθουν τη γλώσσα , πηγαίνουν στην εκκλησία και θέλουν να βαφτίσουν τα παιδιά τους σύμφωνα με τις ορθόδοξες παραδόσεις», λέει ο Παναγιώτης Λιακόπουλος, πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας του Παναμά.

Ινστιτούτο Atenea στον Παναμά

Υπάρχει επίσης ένα ελληνικό σχολείο, το Instituto Atenea, όπου φοιτούν πάνω από χίλιοι μαθητές, κυρίως Παναμέζοι. Για άλλη μια φορά, η κύρια αποστολή του σχολείου είναι να μοιραστεί τον ελληνικό πολιτισμό και τη γλώσσα με τους ντόπιους.

Το σχολείο ιδρύθηκε το 2002 από μια ομάδα Ελλήνων, με επικεφαλής τον Χαράλαμπο Τζανετάτο, έναν επιχειρηματία που ήρθε στον Παναμά από το ελληνικό νησί της Κεφαλονιάς.

Οι μαθητές τραγουδούν τον ελληνικό εθνικό ύμνο στο σχολείο κάθε πρωί πριν μπουν στην τάξη τους. Εκτός από τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας , οι μαθητές μαθαίνουν επίσης ελληνικούς χορούς .

Ο καλύτερος barista του Παναμά είναι Έλληνας από την Κέρκυρα