Διάλογος με αφορμή τα Άρθρα Παπαχελά και Βεληβασάκη για την Ομογένεια

Από αριστερά διακρίνονται οι Μανώλης Βεληβασάκης, Κωνσταντίνος Ευκαρπίδης και Δρ. Νίκος Αλεξίου. Φωτογραφία: Αναμνήσεις / Δημήτρης Τσάκας.

Ανάλυση: Ποια Ομογένεια και για ποιον;

Tου Νίκου Αλεξίου *

Δημοσιεύθηκε 2 Αυγούστου 2026 στις anamniseis.net

Τα πρόσφατα κείμενα του Αλέξη Παπαχελά και του Μανώλη Βεληβασάκη θέτουν ένα ζήτημα που πράγματι απαιτεί σοβαρή συζήτηση: ποιο μπορεί να είναι το μέλλον της Ελληνοαμερικανικής Ομογένειας και ποιοι θεσμοί μπορούν να εξασφαλίσουν την  πολιτική, κοινωνική και πολιτιστική της συνέχεια;

Ψυχολογία

Ο Αλέξης Παπαχελάς υποστηρίζει ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια νέα γενιά ομογενών ηγετών, ικανών να διατηρήσουν ζωντανή τη Διασπορά και να ενισχύσουν την επιρροή της στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα.

Ως θετικά παραδείγματα αναφέρει νέους και δυναμικούς Ελληνοαμερικανούς που συμμετέχουν στο Hellenic American Leadership Council (HALC), στο National Hellenic Society και σε άλλες οργανώσεις. Οι δύο αυτοί οργανισμοί επιτελούν υπαρκτό και χρήσιμο έργο.

Το HALC δρα κυρίως στο πεδίο της πολιτικής συνηγορίας, της άσκησης πίεσης και της εκπαίδευσης νέων στελεχών, ενώ το National Hellenic Society επικεντρώνεται στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, στη φιλανθρωπία και στη σύνδεση των νεότερων γενεών με την Ελλάδα.

Η επιλογή τους, όμως, ως προτύπων αποκαλύπτει και μια συγκεκριμένη αντίληψη για την ηγεσία. Την ανάδειξη επαγγελματικά επιτυχημένων, πολιτικά δικτυωμένων και οικονομικά ισχυρών Ελληνοαμερικανών, οι οποίοι θεωρείται σχεδόν αυτονόητο ότι μπορούν να εκπροσωπήσουν το σύνολο της Ομογένειας. Το ερώτημα είναι ποια κοινωνικά στρώματα εκφράζει αυτό το πρότυπο, ποιοι αποκλείονται από αυτό και με ποια δημοκρατική νομιμοποίηση η επιτυχία και η πρόσβαση στα κέντρα εξουσίας μετατρέπονται σε δικαίωμα κοινοτικής εκπροσώπησης.

Διαχείριση

Ο Μανώλης Βεληβασάκης συμφωνεί με τη διάγνωση του Παπαχελά και προτείνει τη δημιουργία ενός νέου πανεθνικού θεσμού, μιας «Νέας Φιλικής Εταιρείας», η οποία θα συντονίζει τις υπάρχουσες οργανώσεις, θα αναδεικνύει νέα στελέχη και θα υπηρετεί τα συμφέροντα της Ελλάδας, της Κύπρου και του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Και τα δύο κείμενα αναγνωρίζουν σωστά την εξάντληση του παλαιού μοντέλου αντιπροσώπευσης. Η Εκκλησία, παρά τη μεγάλη ιστορική της συμβολή, δεν μπορεί πλέον να εκπροσωπεί μόνη της την κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική πολλαπλότητα του Ελληνοαμερικανικού κόσμου.

Πολλές παραδοσιακές οργανώσεις έχουν χάσει σημαντικό μέρος της κοινωνικής τους βάσης, ενώ συχνά εξαντλούν τη δράση τους σε εκδηλώσεις κοινωνικής προβολής, εσωτερικούς ανταγωνισμούς και μάχες για τίτλους και αξιώματα.

Οι νεότερες γενιές απομακρύνονται, η ελληνική γλώσσα υποχωρεί, οι κοινότητες μετασχηματίζονται και η παλαιά γεωγραφική συγκέντρωση του Ελληνισμού διασπάται.

Η διαπίστωση αυτή, όμως, δεν αρκεί για να εξηγήσει την κρίση. Το βασικό πρόβλημα και των δύο προσεγγίσεων είναι ότι μετατρέπουν μια κοινωνική, θεσμική και ιστορική κρίση κυρίως σε κρίση ηγεσίας. Η λύση αναζητείται στην εμφάνιση περισσότερο ικανών, ανιδιοτελών και συντονισμένων προσώπων. Εάν βρεθούν οι κατάλληλοι άνθρωποι και παραμερίσουν τις προσωπικές τους φιλοδοξίες, τότε, σύμφωνα με αυτή τη λογική, η Ομογένεια θα αποκτήσει ενότητα, στρατηγική και πολιτική ισχύ.

Ιστορία

Πρόκειται για μια βολονταριστική ερμηνεία της ιστορίας. Υπερεκτιμά τη δύναμη της ατομικής βούλησης και υποτιμά τις κοινωνικές σχέσεις μέσα στις οποίες διαμορφώνονται τα πρόσωπα και οι θεσμοί. Ο Μαρξ, ένας από τους θεμελιωτές της κλασικής κοινωνιολογίας, παρατηρεί ότι οι άνθρωποι δημιουργούν την ιστορία τους, αλλά δεν τη δημιουργούν μέσα σε συνθήκες που επέλεξαν οι ίδιοι. Δρουν μέσα σε σχέσεις παραγωγής, θεσμούς, ιδεολογίες και συσχετισμούς δύναμης που έχουν κληρονομήσει.

Ο Γάλλος φιλόσοφος Λουί Αλτουσέρ, απαντώντας το 1972 στον Βρετανό φιλόσοφο John Lewis και στη ανθρωπιστική αντίληψή του, στρέφεται ακριβώς εναντίον της ιδέας ότι η ιστορία αποτελεί έργο ενός ελεύθερου και παντοδύναμου ανθρώπινου υποκειμένου.

Οι άνθρωποι δρουν ιστορικά, αλλά μέσα σε κοινωνικές σχέσεις τις οποίες δεν δημιούργησαν ατομικά και οι οποίες καθορίζουν τα όρια και τις δυνατότητες της δράσης τους. Κινητήρια δύναμη της ιστορίας δεν είναι η αφηρημένη ανθρώπινη βούληση, ούτε η ηθική ποιότητα των ηγετών, αλλά η πάλη των τάξεων.

Ιστορία
Επομένως, η κρίση της Ομογένειας δεν μπορεί να αποδοθεί πρωτίστως στην έλλειψη ικανών ή ανιδιοτελών προσώπων. Πρέπει να αναζητηθεί στις κοινωνικές αντιθέσεις, στους θεσμούς και στους μηχανισμούς εξουσίας που παράγουν, επιλέγουν και νομιμοποιούν συγκεκριμένου τύπου ηγεσίες. Η πολιτική ανάλυση δεν μπορεί να αντικαθίσταται από έναν κατάλογο ηθικών ή ψυχολογικών ελαττωμάτων.

Όταν η κοινοτική αναγνώριση εξαρτάται από τον πλούτο, τις δωρεές, την κοινωνική προβολή, τις σχέσεις με την Εκκλησία, την εγγύτητα προς την ελληνική κυβέρνηση και την πρόσβαση σε Αμερικανούς πολιτικούς, τότε οι ανταγωνισμοί για τίτλους και αξιώματα δεν αποτελούν απλώς προσωπικές παρεκτροπές. Αποτελούν προβλέψιμα αποτελέσματα ενός ολόκληρου συστήματος κοινοτικής εξουσίας.

Οι θεσμοί δεν επιλέγουν τυχαία τους ηγέτες τους. Παράγουν εκείνους που ταιριάζουν στη δομή και στις αξίες τους. Ένας θεσμός που αναγνωρίζει ως προσφορά κυρίως τη μεγάλη δωρεά θα αναδείξει τον εύπορο δωρητή. Ένας θεσμός που μετρά την επιτυχία με βάση την πρόσβαση στην Ουάσιγκτον θα αναδείξει τον λομπίστα και τον επαγγελματία της εξουσίας.

Ένας θεσμός που βασίζεται στις προσωπικές γνωριμίες θα αναπαράγει κλειστούς κύκλους. Η αλλαγή γενιάς, χωρίς αλλαγή των κοινωνικών και θεσμικών σχέσεων, θα οδηγήσει απλώς στην ανανέωση της ίδιας κυρίαρχης ομάδας.

Εδώ εμφανίζεται μια βαθύτερη θεωρητική αδυναμία. Και τα δύο κείμενα μιλούν για «την Ομογένεια» σαν να πρόκειται για ένα ενιαίο πρόσωπο, με κοινή βούληση, κοινά συμφέροντα και μία αποστολή.

Όμως η Ομογένεια δεν υπήρξε ποτέ ομοιογενές κοινωνικό σώμα.  Η κοινή ελληνική καταγωγή δεν εξαφανίζει τις ταξικές,  πολιτικές, έμφυλες, πολιτισμικές και γενεακές διαφορές.

Ψυχολογία

Μέσα στην ίδια κοινότητα υπάρχουν κεφαλαιούχοι και μισθωτοί, μεγάλοι επιχειρηματίες και μικροϊδιοκτήτες, εργοδότες και εργαζόμενοι, ιδιοκτήτες ακινήτων και ενοικιαστές, οικονομικά ισχυροί επαγγελματίες και νέοι που ζουν σε συνθήκες ανασφάλειας.

Υπάρχουν άνθρωποι με άμεση πρόσβαση στα κέντρα εξουσίας και άνθρωποι που δεν εκπροσωπούνται σε κανένα διοικητικό συμβούλιο. Υπάρχουν διαφορετικές έμφυλες και σεξουαλικές ταυτότητες, διαφορετικές φυλετικές και πολιτισμικές καταβολές, θρησκευόμενοι και κοσμικοί, ελληνόφωνοι, δίγλωσσοι και αγγλόφωνοι.

Υπάρχουν επίσης διαφορετικές πολιτικές παραδόσεις και μορφές συλλογικής δράσης: εργατικά και συνδικαλιστικά κινήματα, φεμινιστικές, αντιρατσιστικές, οικολογικές και αντιφασιστικές οργανώσεις, καθώς και κινήματα για τα  πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα. Η Ελληνοαμερικανική κοινότητα δεν βρίσκεται έξω από τις κοινωνικές συγκρούσεις της αμερικανικής κοινωνίας. Αποτελεί μέρος τους.

Πολιτική

Η αναγνώριση αυτής της πολλαπλότητας δεν γίνεται για να προσθέσουμε έναν ακόμη κατάλογο κοινωνικών ταυτοτήτων. Αποκαλύπτει το βασικό θεωρητικό λάθος των δύο προσεγγίσεων: την παρουσίαση της Ομογένειας ως ενιαίου υποκειμένου που χρειάζεται απλώς καλύτερη ηγεσία.

Η κοινωνική της πραγματικότητα συγκροτείται από σχέσεις εξουσίας, ταξικές αντιθέσεις, θεσμούς και πολιτικές συγκρούσεις. Η κοινή εθνική ταυτότητα δεν καταργεί την πάλη των τάξεων. Συχνά, αντίθετα, η επίκληση της εθνικής ενότητας καλύπτει τις κοινωνικές ανισότητες και παρουσιάζει τα συμφέροντα των ισχυρότερων ως συμφέροντα ολόκληρης της  κοινότητας.

Όταν λέγεται ότι «η Ομογένεια απέκτησε οικονομική δύναμη», πρέπει να ρωτήσουμε, ποιο τμήμα της Ομογένειας; Όταν γίνεται λόγος για το «ανθρώπινο κεφάλαιο» των επιτυχημένων επιχειρηματιών, επιστημόνων, γιατρών, δικηγόρων και πολιτικών, πρέπει να αναρωτηθούμε ποιοι μένουν έξω από αυτή την εικόνα. Και όταν κάποιοι «διακεκριμένοι» καλούνται να εκπροσωπήσουν το σύνολο, πρέπει να εξετάσουμε με ποια κοινωνική και δημοκρατική νομιμοποίηση θα το κάνουν.

Ψυχολογία

Η ελληνική μετανάστευση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξε, σε μεγάλο βαθμό, εργατική μετανάστευση. Στο σύνολό τους, οι Έλληνες δεν έφτασαν στην Αμερική ως έτοιμη επιχειρηματική και επαγγελματική ελίτ.

Ήρθαν κυρίως ως φθηνή εργατική δύναμη, προορισμένη να καλύψει τις ανάγκες ενός αναπτυσσόμενου καπιταλιστικού κέντρου. Εργάστηκαν στα μεταλλεία, στους σιδηροδρόμους, στα εργοστάσια, στα εργαστήρια, στις οικοδομές και αργότερα στην εστίαση και στις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις.

Η κοινωνική άνοδος ενός μέρους της Ομογένειας είναι πραγματική και ιστορικά σημαντική. Δεν υπήρξε, όμως, αυτόματο προϊόν κάποιας ιδιαίτερης ελληνικής αρετής. Οικοδομήθηκε μέσα από σκληρή εργασία, οικογενειακές θυσίες, συχνά απλήρωτη εργασία γυναικών και παιδιών, δίκτυα αλληλοβοήθειας, εργατικούς αγώνες και άνιση συσσώρευση.

Ψυχολογία

Δεν ανέβηκαν όλοι με τον ίδιο τρόπο, ούτε έφτασαν όλοι στην ίδια θέση. Η επιτυχία των ανώτερων στρωμάτων δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως η πλήρης κοινωνική ιστορία της Ομογένειας.

Από αυτή την άποψη, η πρόταση για μια «Νέα Φιλική Εταιρεία» χρειάζεται προσεκτική εξέταση. Η ιστορική Φιλική Εταιρεία συνδέθηκε με έναν εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Η σημερινή Ελληνοαμερικανική κοινότητα, όμως, αποτελεί μέρος ενός σύνθετου καπιταλιστικού κοινωνικού σχηματισμού. Δεν μπορεί να οργανωθεί με βάση την ίδια ιστορική αναλογία, ούτε να ενωθεί γύρω από έναν νέο εθνικό μύθο που υποτίθεται ότι υπερβαίνει όλες τις κοινωνικές αντιθέσεις.

Ποιος θα επιλέγει τους «αρίστους» της νέας οργάνωσης; Ποιος θα καθορίζει την προσφορά, το ήθος και το κύρος τους; Θα εκλέγονται από την κοινότητα ή θα αλληλοαναγνωρίζονται μέσα σε έναν κλειστό κύκλο;

Άνθρωποικαι κοινωνία

Θα έχουν ουσιαστική θέση οι εργαζόμενοι, οι νέοι, οι γυναίκες, τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, οι εκπαιδευτικοί, οι καλλιτέχνες, οι μικρές κοινότητες και οι εκπρόσωποι των εργατικών, φεμινιστικών, αντιρατσιστικών, οικολογικών και αντιφασιστικών κινημάτων; Ή η συμμετοχή θα περιορίζεται, για μία ακόμη φορά, σε εκείνους που διαθέτουν ήδη τίτλους, οικονομική δύναμη και γνωριμίες με τα κέντρα εξουσίας;

Η έννοια της «αριστείας» δεν είναι κοινωνικά ή πολιτικά ουδέτερη. Σε μια ταξική κοινωνία, οι δυνατότητες διάκρισης κατανέμονται άνισα. Άλλοι κληρονομούν οικονομικούς πόρους, εκπαίδευση, χρόνο και δίκτυα γνωριμιών. Άλλοι αρχίζουν τη ζωή τους πουλώντας την εργασία τους για να επιβιώσουν. Όταν αγνοούμε αυτές τις άνισες αφετηρίες, μετατρέπουμε το κοινωνικό προνόμιο σε προσωπική αρετή και την κοινωνική ανισότητα σε φυσική ιεραρχία.

Χωρίς δημοκρατική εκλογή, κοινωνική αντιπροσώπευση και ουσιαστική λογοδοσία, ένας τέτοιος οργανισμός κινδυνεύει να γίνει ο μηχανισμός πολιτικής ενοποίησης της ελληνοαμερικανικής οικονομικής και επαγγελματικής ελίτ.

Πολιτική

Η «ενότητα» τότε θα σημαίνει την υποταγή των διαφορετικών κοινωνικών φωνών σε μία κυρίαρχη στρατηγική.

Ο Αντόνιο Γκράμσι, Ιταλός διανοούμενος που φυλακίστηκε από το φασιστικό καθεστώς του Μουσολίνι και έγραψε τα περίφημα Τετράδια της Φυλακής, μας βοηθά να κατανοήσουμε αυτή τη διαφορά.

Η ηγεμονία δεν είναι απλώς η κατοχή μιας ηγετικής θέσης ούτε παράγεται μόνο από τον πλούτο και την πρόσβαση στην εξουσία. Προϋποθέτει οργανική σχέση με την κοινωνική βάση και την ικανότητα συγκρότησης ενός ευρύτερου συλλογικού σχεδίου. Μια ομάδα δεν γίνεται αντιπρόσωπος της κοινότητας επειδή αυτοανακηρύσσεται σύνοδος των «αρίστων».

Προβληματική είναι επίσης η αντίληψη ότι η  πολιτική δύναμη της Ομογένειας μπορεί να οικοδομηθεί κυρίως με τη συγκέντρωση χρημάτων και την αποτελεσματικότερη άσκηση πίεσης στην Ουάσιγκτον. Ασφαλώς η οργανωμένη πολιτική παρέμβαση είναι αναγκαία. Αλλά η πολιτική δεν είναι τεχνική δημοσίων σχέσεων ούτε απλή πρόσβαση στους ισχυρούς.

Πολιτική

Όπως έδειξε ο Νίκος Πουλαντζάς, ο σπουδαίος Έλληνας κοινωνιολόγος που έζησε και δημιούργησε στη Γαλλία, το κράτος δεν είναι ένα ουδέτερο εργαλείο που περιμένει να το χρησιμοποιήσει όποια ομάδα οργανωθεί καλύτερα. Αποτελεί την υλική συμπύκνωση ενός συσχετισμού ταξικών και κοινωνικών δυνάμεων.

Η αμερικανική πολιτική απέναντι στην Ελλάδα, την Τουρκία, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο δεν διαμορφώνεται μόνο από την αποτελεσματικότητα των λόμπι. Καθορίζεται από στρατιωτικές συμμαχίες, ενεργειακά συμφέροντα, αμυντικές βιομηχανίες, γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς και τις ευρύτερες ανάγκες της αμερικανικής ισχύος.

Η ιδέα ότι αρκεί να μιμηθούμε ένα επιτυχημένο εθνικό λόμπι παραβλέπει τόσο τις ιδιαίτερες ιστορικές συνθήκες κάθε  κοινότητας όσο και τη δομή του κράτους μέσα στο οποίο επιχειρεί να παρέμβει. Η πολιτική ισχύς δεν είναι ουδέτερη τεχνογνωσία. Είναι σχέση δύναμης.

Εξίσου σημαντικό είναι να εξετάσουμε τι εννοούμε όταν επικαλούμαστε το «εθνικό συμφέρον». Δεν πρόκειται για αυτονόητη και κοινωνικά ουδέτερη κατηγορία. Διαμορφώνεται πολιτικά και συχνά εκφράζει συγκεκριμένους κρατικούς, οικονομικούς και γεωπολιτικούς συσχετισμούς. Η επίκλησή του δεν μπορεί να κλείνει τη συζήτηση πριν ακόμη αρχίσει.

Η Ελληνοαμερικανική Ομογένεια δεν είναι προέκταση του ελληνικού κράτους ούτε εφεδρικός μηχανισμός της ελληνικής εξωτερικής  πολιτικής. Η συνεργασία με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι σημαντική.

Ψυχολογία

Δεν μπορεί, όμως, να ακυρώνει την αυτονομία της κοινότητας ούτε να καθορίζει από τα πάνω τις προτεραιότητές της. Οι Ελληνοαμερικανοί αποτελούν μέρος της αμερικανικής κοινωνίας και έχουν δικές τους κοινωνικές, εκπαιδευτικές, πολιτιστικές και πολιτικές ανάγκες.

Γι’ αυτό χρειάζεται να περάσουμε από την αόριστη έννοια της Ομογένειας στην έννοια της ιστορικής κοινότητας. Ιστορική κοινότητα δεν είναι απλώς μια κοινότητα που διαθέτει παρελθόν.

Είναι μια κοινότητα που έχει αποκτήσει τη θεσμική ικανότητα να παράγει, να διατηρεί, να μελετά και να επανερμηνεύει την ιστορική της εμπειρία. Γνωρίζει όχι μόνο τους ευεργέτες και τους επισήμους της, αλλά και τους εργάτες, τις γυναίκες, τους ριζοσπάστες, τους αντιφασίστες, τους καλλιτέχνες, τους αποκλεισμένους και τους αφανείς δημιουργούς της.

Μια τέτοια κοινότητα χρειάζεται αρχεία, βιβλιοθήκες, μουσεία, ερευνητικά κέντρα, προγράμματα προφορικής ιστορίας, εκδοτικούς θεσμούς και ισχυρές Ελληνοαμερικανικές Σπουδές.

Χρειάζεται να διδάσκει τη λογοτεχνία και την ποίησή της, να διασώζει τις εμπειρίες της μετανάστευσης, της εργασίας και των κοινωνικών αγώνων και να αναπτύσσει κριτική ιστορική συνείδηση. Αυτοί οι θεσμοί δεν είναι πολιτιστικές πολυτέλειες. Είναι οι υλικοί όροι μέσα από τους οποίους μια κοινότητα αποκτά διάρκεια και αυτογνωσία.

Οι κοινότητες παράγουν πολιτισμό και ο πολιτισμός αναπαράγει τις κοινότητες. Χωρίς μηχανισμούς ιστορικής γνώσης, η νέα γενιά ηγετών μπορεί να γνωρίζει τους διαδρόμους της Ουάσιγκτον, αλλά θα αγνοεί τους δρόμους της μετανάστευσης, της εργασίας και της κοινωνικής πάλης από τους οποίους πέρασε ο Ελληνισμός της Αμερικής.

Ιστορία

Τα κείμενα του Αλέξη Παπαχελά και του Μανώλη Βεληβασάκη ανοίγουν, επομένως, μια αναγκαία συζήτηση. Η απάντηση, όμως, δεν μπορεί να είναι απλώς μια νέα ομάδα ισχυρών προσώπων ή ένας ακόμη συγκεντρωτικός οργανισμός. Δεν χρειαζόμαστε μόνο αλλαγή ηγετών. Χρειαζόμαστε αλλαγή των όρων μέσα από τους οποίους παράγεται, νομιμοποιείται και ασκείται η κοινοτική εξουσία.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα ηγηθεί. Είναι ποιος θα εκπροσωπείται, ποιος θα αποφασίζει, ποιος θα λογοδοτεί και ποια κοινωνικά συμφέροντα θα παρουσιάζονται ως συμφέροντα ολόκληρης της Ομογένειας.

Πώς ακριβώς μπορούν να συγκροτηθούν στην πράξη οι νέοι αυτοί θεσμοί αποτελεί αντικείμενο μιας επόμενης, αναγκαίας και σοβαρής συζήτησης. Δεν θα ήταν υπεύθυνο να προτείνουμε εδώ ένα έτοιμο οργανωτικό σχήμα, πριν εξετάσουμε τη μορφή της αντιπροσώπευσης, τις διαδικασίες εκλογής και λογοδοσίας, τη σχέση με τις υπάρχουσες οργανώσεις, την οικονομική ανεξαρτησία και τη συμμετοχή των διαφορετικών κοινωνικών δυνάμεων. Η ίδια η διαδικασία συγκρότησης ενός νέου θεσμού πρέπει να είναι δημοκρατική, συλλογική και κοινωνικά αντιπροσωπευτική.

Αυτό που μπορούμε να πούμε από τώρα είναι ότι οποιοδήποτε νέο οργανωτικό εγχείρημα θα πρέπει να στηρίζεται στη δημοκρατική αντιπροσώπευση, στη διαφάνεια, στην κοινωνική λογοδοσία, στη θεσμική αυτονομία και στην ουσιαστική συμμετοχή των διαφορετικών τάξεων, γενεών, ταυτοτήτων, πολιτικών παραδόσεων και κοινωνικών κινημάτων που συγκροτούν τον σύγχρονο Ελληνοαμερικανικό κόσμο. Θα πρέπει επίσης να επενδύει όχι μόνο στην  πολιτική επιρροή, αλλά και στην ιστορική γνώση, στην εκπαίδευση, στον πολιτισμό και στους θεσμούς της συλλογικής μνήμης.

Πολιτική

Η ιστορική κοινότητα δεν οικοδομείται από πάνω προς τα κάτω, από μια συνέλευση αυτοανακηρυγμένων αρίστων. Οικοδομείται μέσα από τη συλλογική εργασία, την κοινωνική μνήμη, τη γνώση, τον πολιτισμό, τη δημοκρατική συμμετοχή και την αναγνώριση της ταξικής σύγκρουσης.

Η ενότητά της δεν είναι δεδομένη και δεν μπορεί να επιβληθεί με ηθικές εκκλήσεις. Είναι το προσωρινό αποτέλεσμα μιας διαρκούς κοινωνικής και πολιτικής διαδικασίας.

Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα: όχι απλώς μια ισχυρότερη Ομογένεια, αλλά μια περισσότερο δημοκρατική, ιστορικά συνειδητή και κοινωνικά αντιπροσωπευτική κοινότητα.

  • Ο Νίκος Αλεξίου είναι καθηγητής Κοινωνιολογίας, ιδρυτής και διευθυντής του Hellenic American Project στο Queens College, CUNY

Πηγή: anamniseis.net

PHP: Την άποψή μας για τα δύο άρθρα που  “άναψαν φωτιές” του Αλέξη Παπαχελά και του Εμμανουήλ Βεληβασάκη, την καταχωρήσαμε σε τέσσερα ενυπόγραφα άρθρα μας, (29, 30, 31 Ιουλίου και 1 Αυγούστου 2026 στην Panhellenic Post.com), στηριγμένα στις όποιες γνώσεις αποκτήσαμε 50 χρόνια στην ομογενειακή δημοσιογραφία, απαλλαγμένα από πολιτικές, ιδεολογικές και καθεστωτικές αντιλήψεις και κοσμοθεωρίες.

Υποχρέωσή μας, που απορρέει από τον δημοσιογραφικό κώδικα, είναι να δημοσιεύουμε ΟΛΕΣ τις απόψεις γύρω από ένα θέμα, ενστερνιζόμενοι ή όχι κατ ανάγκη τις θέσεις που έκφράζει, αλλά το δικαίωμα του αναγνώστη να διαβάζει, να συγκρίνει και να επιλέγει.

Άλλώστε, όπως είναι ευρέως παραδεκτό, κανένα κείμενο λόγου -πόσο μάλλον ενός εγνωσμένου πανεπιστημιακού καθηγητή-  δεν είναι  “για πέταμα”.  Όλα μπορούν να περιέχουν κάποιες σωστές και επικοδομητικές θέσεις, ακόμη και τα αριστερόστροφα κείμενα.

Χρήστος Μαλασπίνας