Μέτσοβο: Προσκύνημα στην Παναγία της Χρυσοβίτσας τον Δεκαπενταύγουστο

«Το προσκύνημα στην Παναγία της Χρυσοβίτσας, πρέπει να ξέρετε, ήταν εφάμιλλο με εκείνο της Τήνου και της Παναγίας της Σουμελά», αφηγείται στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο κ. Χρήστος Γαλάνης, ψάλτης, ο οποίος από μικρό παιδί βρίσκεται μέσα στον Ιερό Ναό του Μοναστηρίου, που είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου και δεσπόζει στην καρδιά του χωριού Χρυσοβίτσα Μετσόβου.

Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, τα θαύματα που μεταδίδονταν από στόμα σε στόμα, όπως σημειώνουν και οι χρονογράφοι διαφόρων εποχών, οδηγούσαν τα βήματα των πιστών στη Χρυσοβίτσα.

Ο κ. Γαλάνης αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πως από το πρωινό της παραμονής του Δεκαπενταύγουστου έφταναν στον χωρίο από όλες τις περιοχές της Ηπείρου, τη Δυτική Μακεδονία και τη Θεσσαλία, πιστοί για να προσευχηθούν, να εκπληρώσουν το τάμα τους, αλλά και να διασκεδάσουν στο πανηγύρι που κρατούσε δύο ημέρες, ένα έθιμο που τηρείται έως σήμερα από τον Πολιτιστικό Σύλλογο.

Το πανηγύρι πάντα είχε ξεχωριστή θέση σε όλη την Ήπειρο. Έρχονταν από τα Γιάννενα με τα πόδια και έκαναν 10 ώρες, το ίδιο από την  Καλαμπάκα, τη Μηλιά Μετσόβου, από τα Γρεβενά.

Ο Χρήστος Γαλάνης θυμάται από τα παιδικά του χρόνια τον κόσμο από τη Μηλιά, από την Κρανιά. «Όταν έφταναν στο αγνάντι του χωριού, άρχιζαν τα μοιρολόγια της Παναγίας… Ακούτε..  εμείς όλοι στο χωριό λέγαμε ακούτε, ήρθαν οι προσκυνητές… τότε τους περιμέναμε να ‘ρθουν, κάθε παραμονή .Έφερναν και στρωσίδια τους μαζί τους. Κάτω στην πλατεία έπιαναν τα πλατάνια και ξέραμε, για παράδειγμα, αυτό το πλατάνι είναι για τον κόσμο από Τρίστενο, σε εκείνο το άλλο το δίπλα είναι από τα Γρεβενά, στο παρακάτω από τη Μηλιά… Κάθε περιοχή δηλαδή είχε τον τόπο της», σημειώνει με μεγάλη νοσταλγία και προσπαθώντας να μας μεταφέρει παραστατικά τον Δεκαπενταύγουστο αλλοτινών εποχών και προσθέτει:

«Κάθε χωριό τότε είχε και τους δικούς του οργανοπαίκτες. Ήταν οι κομπανίες με 6 έως 7 μουσικούς και γλεντούσαν με παραδοσιακούς χορούς με ηπειρώτικα. Ήταν μία γνήσια παραδοσιακή ηπειρώτικη γιορτή, επίσης υπήρχαν μικροπωλητές που έστηναν τους πάγκους και εμείς τότε, τα φτωχά παιδιά, πηγαίναμε εκεί και θαυμάζαμε τα γλυκά, χορταίναμε με το μάτι… ωραία… ».

Όσον αφορά την ιστορία της εικόνας της Παναγίας, σύμφωνα με την παράδοση, έφυγε με θαυματουργό τρόπο από το χωριό Στριγγανία της Επαρχίας Τριχωνίδας και τον ναό της «Χρυσοβίτζης», όπου για πρώτη φορά βρέθηκε το 533 μ.Χ. Αφού περιπλανήθηκε πηγαίνοντας -πάντα με θαυματουργό τρόπο- στη Μονή Βαρλαάμ των Μετεώρων και στη συνέχεια στη Μονή Βουτζά, που βρίσκεται στο χωριό Γρεβενίτι, έφτασε στο δάσος του χωριού το οποίο τότε, πριν την εμφάνισή της, ονομαζόταν Παλαιόμυλος. Τη θαυματουργή εικόνα βρήκε μέσα στο δάσος μία γυναίκα, η Λαμπρινή, περίπου το 1486, όταν πήγε για να κόψει ξύλα, και ενημέρωσε αμέσως τον παπα-Μιχάλη, ιερέα του χωριού. Εκεί κτίστηκε και ο Ιερός Ναός που υπάρχει μέχρι σήμερα.

Το χωριό ονομάστηκε Χρυσοβίτσα επειδή στην εικόνα ήταν γραμμένη η λέξη «Χρύσοβα».

Σύμφωνα με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Χρυσοβίτσας «ένα συγκλονιστικό γεγονός συνέβη το 2015 στο χωριό. Ένας κάτοικος οδηγούσε το αυτοκίνητό του έξω από το χωριό, στη θέση “Πολιτσές” όπου καλλιεργείται η φημισμένη πατάτα της Χρυσοβίτσας. Στις 12 Ιουνίου του 2015, περίπου στις 11:30, εμφανίστηκε μπροστά του ως φωτεινή νεφέλη μία μαυροφορεμένη γυναίκα, με ένα βλέμμα γλυκύτατο και ταυτόχρονα αυστηρό, και τον ρώτησε: “Με γνωρίζεις;” Εκείνος ταραγμένος της απάντησε: “Είσαι η Παναγία της Χρυσοβίτσας”. Και εκείνη του είπε: “Είμαι η Παναγία όλου του κόσμου. Να πεις στους χωριανούς σου και στους κατοίκους της γύρω περιοχής να μετανοήσουν” και αμέσως εξαφανίστηκε».

Η Χρυσοβίτσα βρίσκεται σε υψόμετρο 920 μέτρων, απέχει 43 χιλιόμετρα από την πόλη των Ιωαννίνων και 16 χιλιόμετρα από το Μέτσοβο.

Στην Ήπειρο, στους δρόμους της Παναγίας, υπάρχουν εκατοντάδες ιεροί ναοί αφιερωμένοι στη Θεοτόκο. Οι Ηπειρώτες που βίωσαν σκλαβιά, ξενιτιά, στήριξαν τις ελπίδες τους στη Παναγία, ήταν προστάτιδα και αρωγός σε κάθε δύσκολη στιγμή τους.

Πηγή: ΑΠΕ