Νόσος Αλτσχάιμερ: Οι δύο διατροφές που μπορούν να κρατήσουν τον εγκέφαλο έως και 18 χρόνια «νεότερο»

Μεσογειακή διατροφή και διατροφή MIND συνδέονται με σημαντικά μικρότερη γήρανση του εγκεφάλου – Τι έδειξε μελέτη σε 581 ανθρώπους και ποια τρόφιμα φαίνεται να «χαρίζουν» έως και 18 χρόνια στον εγκέφαλο

Οι καθημερινές επιλογές στο πιάτο μας φαίνεται ότι επηρεάζουν πολύ περισσότερα από τη σωματική μας υγεία, καθώς συνδέονται στενά και με την κατάσταση του εγκεφάλου. Δύο συγκεκριμένα διατροφικά πρότυπα συγκεντρώνουν ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον, αφού τα ευρήματα μελέτης δείχνουν ότι μπορεί να σχετίζονται με σημαντικά μικρότερη εγκεφαλική γήρανση.

Πράσινα φυλλώδη λαχανικά, ψάρια, όσπρια και ελαιόλαδο συγκαταλέγονται στις τροφές που μπορούν να έχουν σημαντική θέση στο διαιτολόγιο των ηλικιωμένων, συμβάλλοντας στη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου όσο περνούν τα χρόνια.

Νεότερη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neurology εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στις διατροφικές συνήθειες και στις αλλοιώσεις του εγκεφάλου που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Όπως προέκυψε, όσοι ακολουθούσαν περισσότερο τη μεσογειακή διατροφή ή τη διατροφή MIND παρουσίαζαν μικρότερη συσσώρευση πλακών στον εγκέφαλο, οι οποίες αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα της νόσου.

Τα ευρήματα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακά, καθώς οι διαφορές που καταγράφηκαν αντιστοιχούσαν, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε εγκέφαλο έως και 18 χρόνια «νεότερο», με κριτήριο τη συσσώρευση αυτών των πλακών.

Η μεσογειακή διατροφή και το διατροφικό μοντέλο MIND έχουν συνδεθεί και στο παρελθόν με βραδύτερη έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών και χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ. Οι επιστήμονες στηρίχθηκαν και σε προηγούμενα ερευνητικά δεδομένα που είχαν αναδείξει τα πιθανά οφέλη των συγκεκριμένων διατροφικών συνηθειών για τη γνωστική υγεία.

Τι έδειξε η μελέτη στους εγκεφάλους 581 ανθρώπων

Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Rush εξέτασε μετά θάνατον τον εγκεφαλικό ιστό 581 συμμετεχόντων, οι οποίοι είχαν λάβει μέρος σε μακροχρόνια έρευνα του πανεπιστημίου με αντικείμενο τη μνήμη και τη διαδικασία της γήρανσης.

Οι άνθρωποι αυτοί είχαν ενταχθεί στη μελέτη από τη δεκαετία του 1980 και είχαν συναινέσει ώστε, μετά τον θάνατό τους, να δωρίσουν τον εγκέφαλό τους για ερευνητικούς σκοπούς.

Κατά τη διάρκεια της ζωής τους συμπλήρωναν κάθε χρόνο αναλυτικά ερωτηματολόγια σχετικά με τις διατροφικές τους συνήθειες. Με βάση τις απαντήσεις τους, οι επιστήμονες υπολόγισαν πόσο κοντά βρισκόταν η διατροφή κάθε συμμετέχοντα στο μεσογειακό πρότυπο και στη διατροφή MIND, δημιουργώντας την αντίστοιχη βαθμολογία.

Όταν οι ερευνητές συνέκριναν τα στοιχεία αυτά με τα ευρήματα από τον εγκεφαλικό ιστό, διαπίστωσαν μια αξιοσημείωτη διαφορά. Εκείνοι που είχαν την υψηλότερη βαθμολογία ως προς την προσήλωσή τους στη μεσογειακή διατροφή παρουσίαζαν επίπεδα συσσώρευσης πλακών που αντιστοιχούσαν σε εγκέφαλο περίπου 18 χρόνια νεότερο σε σύγκριση με όσους είχαν τη χαμηλότερη βαθμολογία.

Ανάλογη εικόνα καταγράφηκε και για τη διατροφή MIND, αν και στην περίπτωση αυτή οι διαφορές ήταν κάπως μικρότερες.
Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και η εντυπωσιακή διαφορά των 19 ετών

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν τα αποτελέσματα όταν οι επιστήμονες εξέτασαν ξεχωριστά συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων.

Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά ήταν ανάμεσα σε εκείνα που ξεχώρισαν περισσότερο. Οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν τουλάχιστον επτά μερίδες την εβδομάδα παρουσίαζαν επίπεδα εγκεφαλικών αλλοιώσεων που αντιστοιχούσαν σε έως και 19 λιγότερα χρόνια γήρανσης του εγκεφάλου, συγκριτικά με συνομηλίκους τους που κατανάλωναν μία ή λιγότερες μερίδες την εβδομάδα.

Το εύρημα ενισχύει το ενδιαφέρον γύρω από τον πιθανό ρόλο που μπορεί να διαδραματίζει η συστηματική κατανάλωση πράσινων φυλλωδών λαχανικών στη διατήρηση της εγκεφαλικής υγείας σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Ποιες είναι οι διαφορές μεσογειακής διατροφής και MIND

Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή, η οποία έχει ήδη συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων, βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην κατανάλωση ψαριών, ελαιολάδου, λαχανικών, φρούτων, οσπρίων, ξηρών καρπών και δημητριακών με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες.

Η διατροφή MIND μοιράζεται αρκετά χαρακτηριστικά με το μεσογειακό μοντέλο, ωστόσο διαφοροποιείται ως προς την έμφαση που δίνει σε ορισμένες τροφές. Ιδιαίτερη θέση σε αυτήν έχουν τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και τα μούρα, τα οποία προτιμώνται έναντι άλλων κατηγοριών λαχανικών και φρούτων. Η επιλογή αυτή βασίζεται σε προηγούμενες έρευνες που έχουν συσχετίσει τις συγκεκριμένες τροφές με καλύτερη εγκεφαλική υγεία.

Παρά τις επιμέρους διαφορές τους, τα δύο διατροφικά πρότυπα έχουν έναν σημαντικό κοινό παρονομαστή: είναι πλούσια σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης.

Σύμφωνα με τους ερευνητές του Πανεπιστημίου Rush, οι συγκεκριμένες τροφές προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα θρεπτικών συστατικών και άλλων ενώσεων που ενδέχεται να συμβάλλουν στον περιορισμό της φλεγμονής στον οργανισμό και στην προστασία των κυττάρων από βλάβες.

Παράλληλα, τόσο η μεσογειακή όσο και η MIND περιορίζουν τρόφιμα που βρίσκονται στην αντίθετη πλευρά του διατροφικού φάσματος, όπως το κόκκινο κρέας, η ζάχαρη και τα επεξεργασμένα προϊόντα.

Τα αποτελέσματα προσθέτουν έτσι ακόμη ένα κομμάτι στο επιστημονικό παζλ γύρω από τη σχέση της διατροφής με τη γήρανση του εγκεφάλου, αναδεικνύοντας τη σημασία των καθημερινών διατροφικών επιλογών για τη μακροχρόνια γνωστική υγεία.