Τα πρώτα «βραχυκυκλώματα» στο οικονομικό πρόγραμμα Τσίπρα

Από την «Πατριωτική Εισφορά» και τα κοσμήματα στις θυρίδες έως τα «Τσιπρικά μαθηματικά» και την κοστολόγηση.

-Οι αντιφάσεις για την «Πατριωτική Εισφορά», τη φοιτητική ενίσχυση και τις 50.000 κατοικίες πυροδοτούν σύγκρουση κυβέρνησης–ΕΛ.Α.Σ. για το πραγματικό κόστος.

Αθήνα.- Δεν πέρασαν ούτε εικοσιτέσσερεις ώρες από την ανακοίνωση του οικονομικού προγράμματος από τον Αλέξη Τσίπρα και άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα «βραχυκυκλώματα» στην προσπάθεια των στελεχών της ΕΛ.Α.Σ να εξειδικεύσουν τα οικονομικά μέτρα. Ένα σχέδιο το οποίο παρουσιάστηκε ως πλήρως κοστολογημένο και δημοσιονομικά ασφαλές βρέθηκε από την πρώτη κιόλας ημέρα αντιμέτωπο με ερωτήματα για το πραγματικό κόστος των μέτρων, τις πηγές χρηματοδότησης, αλλά και τη συνοχή των δημόσιων εξηγήσεων από τα στελέχη της ΕΛ.Α.Σ.

Η «Πατριωτική Εισφορά», οι θυρίδες και τα κοσμήματα

Η κυβέρνηση έσπευσε να αξιοποιήσει επικοινωνιακά τις αντιφάσεις, με την εκπρόσωπο Τύπου της Νέας Δημοκρατίας, Αλεξάνδρα Σδούκου, να μιλά για στελέχη που «καλούνται να μαζέψουν τα ασυμμάζευτα». Αφορμή αποτέλεσε, πρώτα και καλύτερα, η δήλωση του αναπληρωτή τομεάρχη Οικονομικών Γιώργου Παππά για την περίφημη «Πατριωτική Εισφορά». Ο κ. Παππάς, σε τηλεοπτική και ραδιοφωνική του παρέμβαση, ανέφερε ότι η καταγραφή της περιουσίας θα μπορούσε να περιλαμβάνει ακόμη και κοσμήματα ή άλλα αντικείμενα που βρίσκονται σε θυρίδες. Η αναφορά προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις, καθώς έδωσε την εικόνα ενός φορολογικού μηχανισμού που θα επιχειρεί να αποτιμήσει όχι μόνο ακίνητα, μετοχές και καταθέσεις, αλλά και κινητά αντικείμενα. Kοσμήματα και τιμαλφή που βρίσκονται μέσα σε ιδιωτικές θυρίδες.

Λίγες ώρες αργότερα, ο ίδιος επιχείρησε να περιορίσει τις αρνητικές εντυπώσεις που προκλήθηκαν διευκρινίζοντας ότι η εισφορά αφορά το πλουσιότερο 1% και ότι δεν θα βασιστεί στα κοσμήματα των «πλουσίων κυριών», αλλά στην υψηλή κινητή και ακίνητη περιουσία. Όπως υποστήριξε, η κινητή περιουσία θα αφορά κυρίως μετοχές, ομόλογα και καταθέσεις. Η διευκρίνιση, ωστόσο, δεν εξαφάνισε το αρχικό πρόβλημα. Αντιθέτως, δημιούργησε την εντύπωση ότι το κόμμα αναγκάστηκε να διορθώσει μια δήλωση που είχε ήδη προκαλέσει πολιτική ζημιά. Η φράση μάλιστα για τα κοσμήματα των πλούσιων κυριών του 1% δημιούργησε αλγεινές εντυπώσεις και θύμισε τις παλιές εποχές του ΣΥΡΙΖΑ.

Τα «Τσιπρικά μαθηματικά» και τα 500 ευρώ στους φοιτητές

Το δεύτερο μέτωπο αφορά τα «Τσιπρικά μαθηματικά», όπως τα χαρακτήρισε η κ. Σδούκου. Η εξαγγελία για μηνιαία ενίσχυση 500 ευρώ επί δέκα μήνες σε 80.000 φοιτητές περιφερειακών πανεπιστημίων αντιστοιχεί σε ετήσιο κόστος 400 εκατ. ευρώ. Σε ορίζοντα τετραετίας, όμως, το ποσό φτάνει στο 1,6 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ. εμφανίζει αρκετές δαπάνες ως ετήσιες, χωρίς να αποτυπώνει με σαφήνεια το συνολικό κόστος τους σε βάθος τετραετίας.

50.000 κατοικίες: Νέα σπίτια ή ανακαινίσεις;

Ανάλογο ζήτημα προέκυψε και με τις 50.000 κατοικίες. Η αρχική εξαγγελία μιλούσε για δημιουργία νέων προσιτών στεγαστικών επιλογών. Στη συνέχεια, σύμφωνα με τις κυβερνητικές αιτιάσεις, στελέχη του κόμματος άρχισαν να μιλούν περισσότερο για ανακαινίσεις υφιστάμενων ακινήτων. Η αλλαγή αυτή έχει σημαντικό οικονομικό βάρος. Γιατί άλλο δημοσιονομικό και κατασκευαστικό κόστος έχει η ανέγερση 50.000 νέων κατοικιών και άλλο η ανακαίνιση ήδη υφιστάμενων κτιρίων.

Η μάχη των αριθμών: 13 δισ. απέναντι σε 7,39 δισ.

Το υπουργείο Οικονομικών υπολόγισε το συνολικό κόστος των εξαγγελιών σε περίπου 13 δισ. ευρώ, έναντι των 7,39 δισ. ευρώ που παρουσιάζει η πλευρά Τσίπρα. Στους υπολογισμούς του υπουργείου περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι αυξήσεις σε γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς, οι προσλήψεις 30.000 εκπαιδευτικών, η μείωση του ΦΠΑ, οι στεγαστικές παρεμβάσεις και η ενίσχυση των φοιτητών.

Το μπρος-πίσω με την ανεξάρτητη αξιολόγηση

Το πιο ενδιαφέρον, όμως, είναι ότι η αντιπαράθεση μεταφέρθηκε ήδη και στο ζήτημα της ανεξάρτητης αξιολόγησης. Αρχικά, από την πλευρά της ΕΛ.Α.Σ. διαμηνυόταν ότι η Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής θα ξεκινούσε να εξετάζει τα προγράμματα από τον Νοέμβριο. Στη συνέχεια ακούστηκε ότι το πρόγραμμα θα αποσταλεί μετά τις 25 Σεπτεμβρίου. Τώρα η γραμμή μετακινείται και γίνεται λόγος για αποστολή του προγράμματος τη επόμενη Δευτέρα.

Το μπρος πίσω στις ημερομηνίες λένε γαλάζια στελέχη αγγίζει την αξιοπιστία του ίδιου του εγχειρήματος. Πολύ περισσότερο όταν ο Φραγκίσκος Κουτεντάκης απαντώντας στον Κωστή Χατζηδάκη που αναρωτήθηκε γιατί δεν πήγαν το πρόγραμμα για αξιολόγηση πριν το καταθέσουν απάντησε ότι αυτό δεν μπορούσε να γίνει από τη στιγμή που η συγκεκριμένη γραμματεία δημοσιονομικής πολιτικής θα αρχίσει την αξιολόγηση των προγραμμάτων από το Νοέμβριο. Τι απ’ όλα ισχύει τελικά; Ένα κόμμα που παρουσιάζει το σχέδιό του ως πλήρως κοστολογημένο δεν θα έπρεπε να επιδιώκει εξαρχής τον έλεγχο των αριθμών του, με καθαρούς όρους και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα αναρωτιούνται κυβερνητικά στελέχη.

Θεοχάρης: Η αξιολόγηση θα δείξει ποιος έχει δίκιο

Σε κάθε περίπτωση πάντως θα έχει μεγάλο ενδιαφέρον το αποτέλεσμα αυτής της αξιολόγησης από τη γραμματεία δημοσιονομικής πολιτικής και αν τελικά οι αριθμοί θα προσεγγίζουν αυτούς της κυβέρνησης ή του Αλέξη Τσίπρα. Ο υφυπουργός εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης που ρωτήθηκε χθες στο ραδιόφωνο του Αlpha radio 9.89 ανέφερε ότι αν η αξιολόγηση προσεγγίζει τους ισχυρισμούς της ΕΛ.Α.Σ τότε θα έχει δίκιο ο Αλέξης Τσίπρας αν όμως προσεγγίζει τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης τότε θα πρέπει ο κ. Τσίπρας να ζητήσει συγγνώμη από το οικονομικό επιτελείο και τον Κυριάκο Πιερρακάκη που έκανα την αξιολόγηση.

Η απάντηση της κυβέρνησης για το δικό της πρόγραμμα

Την ίδια ώρα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έδωσε απάντηση στα ερωτήματα στελεχών της ΕΛ.Α.Σ αν το αν και η κυβέρνηση θα στείλει για αξιολόγηση το δικό της πρόγραμμα λέγοντας ότι η κυβέρνηση αυτά τα οποία θα εξαγγείλει το Σάββατο ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ υποχρεωτικά θα κοστολογηθούν γιατί θα αποτελούν νόμο του κράτους για να υλοποιηθούν.

Πριν από τη μεγάλη σύγκρουση, άρχισαν οι διευκρινίσεις

Το βέβαιο σε κάθε περίπτωση είναι πάντως ότι ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να εμφανιστεί ως ο φορέας ενός ολοκληρωμένου εναλλακτικού σχεδίου διακυβέρνησης. Αλλά οι πρώτες ώρες , μετά την ανακοίνωση του δείχνουν ότι πριν ακόμη αρχίσει η μεγάλη πολιτική σύγκρουση, το πρόγραμμα χρειάζεται ήδη αρκετές διευκρινίσεις που δίνουν τα όπλα στην κυβέρνηση ισχυριστεί οτι ο λογαριασμός έχει αρχίσει να μη βγαίνει.