Η Κρητική Υφαντική Παράδοση ζωντανεύει στο Τορόντο με πρωτοβουλία του Γενικού μας Προξενείου

Την παράδοση της κρητικής υφαντικής και της φυσικής βαφής φέρνει τον Σεπτέμβριο στο Τορόντο το Textile Museum of Canada, μέσα από μια σειρά ειδικών εργαστηρίων με την υφάντρα και δημιουργό Βενετία Γαλανάκη, η οποία έρχεται από την Ανατολική Κρήτη.

Τα εργαστήρια πραγματοποιούνται μετά από πρωτοβουλία του Πολιτιστικού Τμήματος του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στο Τορόντο και τη χορηγία της Krinos Foods Canada.

Η Panhellenic Post δεν μπορεί παρά να επαινέσει την πρωτοβουλία του Γενικού Προξενείου Τορόντο καθώς και την ιδιωτική χορηγία της Krinos Foods.

Το βασικό τριήμερο εργαστήριο υφαντικής θα πραγματοποιηθεί από τις 15 έως τις 17 Σεπτεμβρίου και απευθύνεται σε αρχάριους αλλά και σε όσους έχουν ήδη κάποια εμπειρία. Οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουν τις βασικές τεχνικές της κρητικής υφαντικής, τα παραδοσιακά μοτίβα και τους συμβολισμούς τους, χρησιμοποιώντας πλαίσιο ύφανσης.

Μέσα από την πρακτική εξάσκηση θα έχουν την ευκαιρία να δημιουργήσουν το δικό τους υφαντό, χρησιμοποιώντας τεχνικές που προέρχονται από τους παραδοσιακούς κρητικούς αργαλειούς και έχουν προσαρμοστεί για εργασία σε μικρότερο πλαίσιο. Παράλληλα, θα γνωρίσουν μοτίβα που συναντώνται τόσο στα κρητικά υφαντά όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα κατέχει η σχέση της υφαντικής με τη συλλογική μνήμη και την ταυτότητα. Η παράδοση αντιμετωπίζεται όχι μόνο ως τεχνική δημιουργίας, αλλά και ως φορέας της γνώσης που μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά, κυρίως μέσα από τις γυναίκες της Κρήτης.

Στις 13 Σεπτεμβρίου θα προηγηθεί ένα εργαστήριο γνωριμίας με τις βασικές τεχνικές της υφαντικής, σχεδιασμένο ώστε να μπορούν να συμμετάσχουν και παιδιά, ενώ στις 18 Σεπτεμβρίου έχει προγραμματιστεί εργαστήριο φυσικής βαφής νημάτων με φυτά, για το οποίο οι διαθέσιμες θέσεις έχουν ήδη εξαντληθεί.

Το τριήμερο εργαστήριο υφαντικής κοστίζει $120 για το κοινό και $100 για τα μέλη του Textile Museum of Canada. Όλα τα απαραίτητα υλικά παρέχονται στους συμμετέχοντες, οι οποίοι θα λάβουν επίσης ως αναμνηστικό φυσικά βαμμένο μαλλί από την Κρήτη.

Η Βενετία Γαλανάκη (κάτω φωτό) είναι υφάντρα και ασχολείται με τη φυσική βαφή στην Ανατολική Κρήτη. Γεννήθηκε στην Αθήνα. Ζει στη Σητεία. Το έργο και η έρευνά της επικεντρώνονται στην παραδοσιακή κρητική υφαντική, στη γνώση των γυναικών του νησιού και στη σχέση της τέχνης αυτής με τη συλλογική μνήμη, την ταυτότητα και το κρητικό τοπίο. Αγαπάει τα νήματα και όλες τις τέχνες τους και ενδιαφέρεται για αργές, παραδοσιακές και φιλικές προς το περιβάλλον πρακτικές.

Μέσα από την παρουσία της στο Τορόντο, μια παράδοση αιώνων ταξιδεύει από την Κρήτη στον Καναδά, δίνοντας στο κοινό την ευκαιρία όχι μόνο να τη γνωρίσει, αλλά και να τη βιώσει μέσα από την ίδια τη διαδικασία της δημιουργίας.

Η υφαντική ως έκφραση αισθητικής

Στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια, όταν «υφαίνουν» οι γυναίκες – η Πηνελόπη, η Καλυψώ, η Ελένη – βιώνουν τη ζωή και εκφράζουν την αισθητική τους μέσα από την πράξη της ύφανσης στον αργαλειό, το στημόνι και το υφάδι που γίνονται ύφασμα. Ο αργαλειός παραμένει ένας κατεξοχήν γυναικείος κόσμος ο οποίος στηρίζεται στην υπομονή, στην ακρίβεια και στη δημιουργία. Όπως σημειώνει η Ίρις Τζαχίλη, αρχαιολόγος και ομότιμη καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, η «τέχνη του αργαλειού είναι τέχνη νου και χεριών, λεπτομερειακών υπολογισμών και μνήμης».

Ο αργαλειός δεν είναι μόνο μνήμη και παράδοση. Είναι και αφετηρία τεχνολογίας (Jacquard’s Loom). Δεν είναι τυχαίο ότι το πρώτο «πρόγραμμα» με διάτρητες κάρτες δεν δημιουργήθηκε για ηλεκτρονικό υπολογιστή, αλλά για αργαλειό: τον περίφημο αργαλειό του Ζακάρ (1804). Εκεί, το σχέδιο του υφαντού «διαβαζόταν» από μηχανή με κάρτες γεμάτες τρύπες. Η λογική αυτή -τρύπα ή όχι τρύπα, ναι ή όχι- πέρασε αργότερα στους υπολογιστές. Η υφαντική αποδείχτηκε το νήμα που ένωσε την τέχνη με την επιστήμη, την παράδοση με την τεχνολογία.

 

 

Ν.Ν.