Το νέο έργο του Γ. Κουμεντάκη, «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι», ανοίγει τη σεζόν στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ

Η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής εγκαινιάζει την καλλιτεχνική περίοδο 2026/27 με το νέο έργο του συνθέτη και Καλλιτεχνικού Διευθυντή της ΕΛΣ Γιώργου Κουμεντάκη «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι», το οποίο φέρνει επί σκηνής τέσσερα ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη, τρεις χορογράφους, εννέα χορευτές του Μπαλέτου της ΕΛΣ, έναν τραγουδιστή, μια γλυπτική εγκατάσταση και δύο μουσικά σύνολα.

Η νέα φιλόδοξη παραγωγή μουσικού θεάτρου και χορού θα παρουσιαστεί στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ για έξι παραστάσεις στις 2, 3, 4, 9, 10 και 11 Οκτωβρίου 2026. Μια παράσταση που δεν αφηγείται γραμμικά, αλλά υποβάλλει τον θεατή σε μια εμπειρία συναισθηματικής καταβύθισης, σε μια τελετουργία εκ των έσω.

Ο σύγχρονος χορός και το μουσικό θέατρο συναντιούνται πάνω σε νέες και παλαιότερες συνθέσεις του Γιώργου Κουμεντάκη, ενός από τους σημαντικότερους και πιο πολυδιάστατους Έλληνες συνθέτες, o οποίος υπογράφει και τη δραματουργία. Τρία έργα μουσικής δωματίου επηρεασμένα από την ελληνική παραδοσιακή μουσική συνομιλούν με τέσσερα ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη, μελοποιημένα από τον Γιώργο Κουμεντάκη στο είδος του αμανέ, τα οποία ερμηνεύει επί σκηνής ο τραγουδιστής Ζαχαρίας Καρούνης. Οι χορευτές και οι μουσικοί συνοδεύουν τον τραγουδιστή με ισοκρατήματα που ο συνθέτης συνέθεσε και δίδαξε, δημιουργώντας έναν μεταφυσικό, απόκοσμο μουσικό κόσμο γεμάτο χρώματα και ρυθμούς.

Τρεις διακεκριμένοι χορογράφοι, η Πατρίσια Απέργη, ο Ηλίας Χατζηγεωργίου και η Εύα Γεωργιτσοπούλου, δημιουργούν νέες χορογραφίες πάνω σε ένα μουσικό ιδίωμα με ρίζες στην ελληνική παραδοσιακή και βυζαντινή μουσική. Το σώμα αναδεικνύεται ως φορέας μνήμης, επιθυμίας και απώλειας, ενώ η κίνηση ταλαντεύεται ανάμεσα στον συλλογικό συντονισμό και την προσωπική απόκλιση. Οι εννέα χορευτές κινούνται σε ένα περιβάλλον συνεχούς μετάβασης, όπου ο χρόνος μοιάζει να επιβραδύνεται, να επαναλαμβάνεται και να αποκτά μια σχεδόν τελετουργική διάσταση. Τη σκηνοθεσία υπογράφουν ο Γιώργος Κουμεντάκης και ο Πέτρος Τουλούδης, η γλυπτική εγκατάσταση του οποίου ενεργοποιεί τη σκηνή ως ένα κινούμενο ηχητικό τοπίο.

Ο Γιώργος Κουμεντάκης αναφέρει για τις νέες του συνθέσεις πάνω στα ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη: «Η μουσική του αμανέ στην καβαφική ποίηση δεν ανήκει ούτε στη θρηνωδία ούτε στην εξομολόγηση· είναι ένα είδος μεταφυσικού μονολόγου που αιωρείται ανάμεσα στην επιθυμία και τη φθορά. Ο αμανές, με την αργή του ανάσα και τις μελισματικές του αναστροφές, δεν θρηνεί – ανοίγει τον πόνο στον χρόνο. Δεν επιζητεί λύτρωση, αλλά αισθητικοποιεί τον πόνο, τον καθιστά μορφή σκέψης. Αυτή ακριβώς η αναστολή είναι η καρδιά της καβαφικής μουσικότητας. Ο Καβάφης δεν γράφει για να συγκινήσει. Η συγκίνηση είναι ήδη εκλογικευμένη μέσα στο ποίημα, όπως στον αμανέ η συγκίνηση είναι σύμφυτη με τη φόρμα. Το πάθος του είναι μετρημένο, πειθαρχημένο, σχεδόν αρχιτεκτονικό. Κάθε ποίημά του λειτουργεί όπως ένα μουσικό μακάμι, μια σταδιακή άνοδος και πτώση της φωνής μέσα σε αυστηρά όρια. Ο ρυθμός δεν κυλά, αλλά κρατιέται. Η φράση επαναλαμβάνεται, επανέρχεται, σαν μνήμη που αρνείται να καταλαγιάσει.

Σε αντίθεση με το ελληνικό μοιρολόι -που είναι εξωστρεφές, συλλογικό, σχεδόν λειτουργικό- ο αμανές είναι εσωτερική τελετουργία. Μιλά στο σκοτάδι του εαυτού. Έτσι και ο Καβάφης: η φωνή του δεν προορίζεται για το πλήθος αλλά για τον εκάστοτε ακροατή του, αυτόν που γνωρίζει τη γεύση της ήττας και της ηδονής ταυτόχρονα. Ο ποιητής δεν τραγουδά την απώλεια, αλλά την επίγνωση της απώλειας, γι’ αυτό δεν ζητά παρηγοριά. Αν η ποίηση του Καβάφη είχε ήχο, θα ήταν ένας αμανές όπου κάθε συλλαβή σέρνει πίσω της το βάρος του χρόνου και καθυστερεί τη συγκίνηση. Μια φωνή που δεν σπάει. Μια φωνή που γνωρίζει ότι ο πόνος, όταν ειπωθεί σωστά, μετατρέπεται σε μορφή».

Tο «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι», το οποίο πρωτοπαρουσιάστηκε τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2026 με ιδιαίτερη επιτυχία στο SNF Nostos 2026 του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) και στο 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, αποτελεί μια χορογραφική δημιουργία τριών χορογράφων, με τον καθένα να συνομιλεί με διαφορετικά μουσικά έργα του Γιώργου Κουμεντάκη και ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη. Οι χορογραφίες προσεγγίζουν το μουσικό υλικό μέσα από διαφορετικές αισθητικές και κινησιολογικές γλώσσες. Κάθε χορογραφία φωτίζει μια διαφορετική πτυχή της σχέσης ανάμεσα στο σώμα, τον ρυθμό και τη συλλογική μνήμη.

Συμμετέχουν η Αγγελίνα Τκάτσεβα στο σαντούρι, ο Όσβαλντ Αμιράλης στα κρουστά και τα μουσικά σύνολα Oros Ensemble και Osmosis Saxophone Quartet. Τη διδασκαλία κρουστών έχει αναλάβει ο Γιάννης Παπατζανής, ο οποίος ερμηνεύει μια πληθώρα κρουστών επί σκηνής, μαζί με τους χορευτές. Τα κοστούμια υπογράφει η Daglara και τον σχεδιασμό φωτισμών ο Νίκος Βλασόπουλος.

Με τους χορευτές του Μπαλέτου της ΕΛΣ ‘Αγγελο Αντωνίου, Γιάννη Γκάντσιο, Έλενα Κέκκου, Μαρίτα Νικολίτσα, Στέφανο Πιετραγκάλλα, Ντανιέλε Πεκοράρι, Γιώργο Χατζόπουλο, Σεσίλια Χατζηεμμανουήλ, Δέσποινα Χρυσοστόμου.

ΑΠΕ

Φωτό από την παρουσίαση της νέας παραγωγής του Μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι,στο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας