Τραμπ κατά Ζελένσκι: «Ήρθε η ώρα η Ουκρανία να αποκτήσει νέο πρόεδρο»

Ευθεία επίθεση στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξαπέλυσε ο Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας ότι η Ουκρανία χρειάζεται νέο πρόεδρο, ο οποίος θα μπορούσε να διαπραγματευτεί μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, μιλώντας σε δημοσιογράφους το Σάββατο 10 Οκτωβρίου, εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του για τη στάση του Ουκρανού ομολόγου του, κατηγορώντας τον ότι έχει απορρίψει επανειλημμένα ευκαιρίες για ειρηνευτική συμφωνία.

«Προτείνω να βρουν νέο ηγέτη που μπορεί να κάνει μια συμφωνία», δήλωσε ο Τραμπ, συνδέοντας την κριτική του με τη συνέχιση των ουκρανικών επιθέσεων εναντίον ρωσικών εγκαταστάσεων παραγωγής καυσίμων.

Οι δηλώσεις έρχονται σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου, μετά την απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης να προχωρήσει σε συμφωνία με τη Ρωσία για την προμήθεια πετρελαίου ντίζελ.

«Ο Ζελένσκι είχε πολλές ευκαιρίες να σταματήσει τον πόλεμο»

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι ο Ουκρανός πρόεδρος θα μπορούσε να είχε καταλήξει σε συμφωνία με τη Μόσχα σε προηγούμενα στάδια της σύγκρουσης, αλλά επέλεξε να μην το κάνει.

«Είχε πολλές ευκαιρίες να κάνει συμφωνίες, όμως δεν έκανε καμία», ανέφερε, επαναλαμβάνοντας τον ισχυρισμό του ότι ο πόλεμος δεν θα είχε ξεκινήσει εάν ο ίδιος βρισκόταν στον Λευκό Οίκο όταν εκδηλώθηκε η ρωσική εισβολή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος απέδωσε την έναρξη και τη συνέχιση της σύγκρουσης σε λανθασμένους πολιτικούς χειρισμούς, υποστηρίζοντας ότι η Ουκρανία έχει χάσει σημαντικό μέρος της επικράτειάς της.

Στις δηλώσεις του ισχυρίστηκε ότι η χώρα έχει απωλέσει περισσότερο από το 30% των εδαφών της και ότι ο αριθμός των νεκρών ξεπερνά τα δύο εκατομμύρια. Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν ισχυρισμούς του Τραμπ και δεν συνοδεύτηκαν από ανεξάρτητη τεκμηρίωση.

Ο ίδιος επέμεινε ότι ο Ζελένσκι μπορούσε να είχε τερματίσει τον πόλεμο περισσότερες από μία φορές, παρουσιάζοντας την αλλαγή ηγεσίας στην Ουκρανία ως πιθανή διέξοδο από το σημερινό αδιέξοδο.

Η οργή Τραμπ για τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο Αμερικανός πρόεδρος για τις ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ενεργειακών εγκαταστάσεων στο ρωσικό έδαφος.

Σύμφωνα με τον Τραμπ, η Ουάσιγκτον είχε ζητήσει από την ουκρανική ηγεσία να αποφεύγει τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις παραγωγής ντίζελ, εξαιτίας των συνεπειών τους στη διεθνή αγορά καυσίμων.

«Του είπαμε να μην χτυπάει τα διυλιστήρια και τι έκανε εκείνος; Πήγε και τα χτύπησε», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι τέτοιες επιθέσεις επιδεινώνουν τις ελλείψεις καυσίμων και επιβαρύνουν τους καταναλωτές, τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η συγκεκριμένη θέση συνδέεται με την προσπάθεια της αμερικανικής κυβέρνησης να συγκρατήσει τις τιμές των καυσίμων, καθώς οι διεθνείς ενεργειακές αγορές βρίσκονται υπό πίεση λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Η Ουκρανία, από την πλευρά της, θεωρεί τις ρωσικές ενεργειακές υποδομές στρατηγικούς στόχους, καθώς τα έσοδα από τις εξαγωγές καυσίμων συμβάλλουν στη χρηματοδότηση της ρωσικής πολεμικής προσπάθειας.

Το παρασκήνιο της αμερικανικής πίεσης προς το Κίεβο

Οι δηλώσεις Τραμπ ακολουθούν δημοσίευμα του Axios, σύμφωνα με το οποίο η αμερικανική κυβέρνηση είχε ζητήσει από το Κίεβο να σταματήσει μονομερώς τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων.

Η Ουάσιγκτον φέρεται να εκτιμά ότι τα συγκεκριμένα πλήγματα επηρεάζουν τη διεθνή διαθεσιμότητα καυσίμων και ενισχύουν τις πιέσεις στις τιμές του ντίζελ.

Η αμερικανική πλευρά φέρεται να συνέδεσε το ζήτημα ακόμη και με τη συνέχιση της ανταλλαγής πληροφοριών ασφαλείας προς την Ουκρανία, εντείνοντας την πίεση προς την κυβέρνηση Ζελένσκι.

Στο επίκεντρο των επαφών βρέθηκαν επίσης οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι συμμετείχαν σε συνομιλίες με Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους.

Οι διαφωνίες για τις ενεργειακές επιθέσεις αποτελούν πλέον ένα από τα βασικά εμπόδια στις προσπάθειες διαμόρφωσης κοινού πλαισίου για τον τερματισμό του πολέμου.

Η αντιπρόταση Ζελένσκι που δεν έγινε αποδεκτή

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είχε προτείνει στην αμερικανική πλευρά μια αμοιβαία συμφωνία για τον περιορισμό των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές.

Σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, το Κίεβο εμφανίστηκε διατεθειμένο να σταματήσει τα πλήγματα εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων, υπό την προϋπόθεση ότι η Μόσχα θα σταματούσε τις επιθέσεις στους ουκρανικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ουκρανική πρόταση στηριζόταν στην αρχή της αμοιβαιότητας, ώστε καμία από τις δύο πλευρές να μη δεσμευτεί μονομερώς.

Ωστόσο, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το δημοσίευμα του Axios, ο Τραμπ δεν αποδέχθηκε αυτή την προσέγγιση.

Η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να ζήτησε από την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια χωρίς να εξαρτά την απόφαση από αντίστοιχη δέσμευση της Ρωσίας.

Η διαφωνία ανέδειξε τη διαφορετική προσέγγιση των δύο κυβερνήσεων ως προς τους όρους μιας ενδεχόμενης αποκλιμάκωσης.

Η συμφωνία Τραμπ – Πούτιν για το ντίζελ και οι αντιδράσεις

Η νέα αντιπαράθεση συνδέεται και με τη συμφωνία που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ, με στόχο τη συγκράτηση των τιμών στην αμερικανική αγορά.

Η πρωτοβουλία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την Ουκρανία και Ευρωπαίους συμμάχους, οι οποίοι εκφράζουν ανησυχία ότι η χαλάρωση των περιορισμών στις ρωσικές ενεργειακές εξαγωγές θα μπορούσε να ενισχύσει οικονομικά τη Μόσχα.

Ο Ζελένσκι επέκρινε την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι οποιαδήποτε οικονομική διευκόλυνση της Ρωσίας κατά τη διάρκεια του πολέμου μπορεί να αποδυναμώσει την πίεση για μια ειρηνευτική συμφωνία.

Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με τη συνέχιση των ρωσικών βομβαρδισμών στην Ουκρανία.

Το Σάββατο, ρωσική πυραυλική επίθεση στη Ζαπορίζια προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 20 ανθρώπων, σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, επιτείνοντας τις ανησυχίες για την κατάσταση των αμάχων.

Νέα κρίση στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Κιέβου

Η δημόσια προτροπή του Τραμπ για αλλαγή προέδρου στην Ουκρανία σηματοδοτεί νέα κλιμάκωση της αντιπαράθεσής του με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Οι δύο ηγέτες έχουν διαφωνήσει επανειλημμένα για τους όρους τερματισμού του πολέμου, τη στάση απέναντι στη Ρωσία και τις εγγυήσεις ασφαλείας που ζητά το Κίεβο.

Η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να επιταχύνει τις διαπραγματεύσεις, ενώ η ουκρανική πλευρά επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ασφάλεια και την κυριαρχία της χώρας.

Παράλληλα, οι προεδρικές εκλογές στην Ουκρανία παραμένουν σε εκκρεμότητα λόγω του στρατιωτικού νόμου που ισχύει μετά τη ρωσική εισβολή του Φεβρουαρίου 2022.

Η διεξαγωγή εκλογών κατά τη διάρκεια του στρατιωτικού νόμου δεν επιτρέπεται από την ισχύουσα ουκρανική νομοθεσία, γεγονός που καθιστά την πρόταση Τραμπ για νέα ηγεσία πολιτικά και θεσμικά σύνθετη.

Με τις διπλωματικές επαφές να συνεχίζονται και τις συγκρούσεις στο πεδίο να παραμένουν ιδιαίτερα σφοδρές, οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο έντασης στις σχέσεις των δύο χωρών.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η νέα πίεση της Ουάσιγκτον μπορεί να οδηγήσει σε κάποια διαπραγματευτική εξέλιξη ή εάν θα βαθύνει περισσότερο το χάσμα μεταξύ των δύο κυβερνήσεων.