Γονικές άδειες: Τρεις σημαντικές αλλαγές για εργαζόμενους γονείς

Νέες ρυθμίσεις για τη γονική άδεια τεσσάρων μηνών και την άδεια φροντιστή προωθεί το υπουργείο Εργασίας.

Αθήνα.-  Σημαντικές αλλαγές στις γονικές άδειες προωθεί το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, με τρεις παρεμβάσεις που αποσκοπούν στη διευκόλυνση των εργαζόμενων γονέων. Στο επίκεντρο βρίσκονται η κατάργηση της υποχρεωτικής αναμονής ενός έτους μεταξύ γονικών αδειών για διαφορετικά παιδιά, η απλούστευση των διαδικασιών όταν οι δύο γονείς εργάζονται στον ίδιο εργοδότη και η διευκόλυνση της πρόσβασης στην άδεια φροντιστή.

Οι σχετικές διατάξεις αναμένεται να περιληφθούν στο νομοσχέδιο για την εργασία στις ψηφιακές πλατφόρμες και τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας.

Οι παρεμβάσεις αφορούν κυρίως οικογένειες με δύο ή περισσότερα παιδιά, αλλά και εργαζομένους που χρειάζεται να απουσιάσουν από την εργασία τους για να φροντίσουν συγγενικό πρόσωπο ή άτομο με το οποίο διαμένουν και αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Τι αλλάζει στη γονική άδεια των τεσσάρων μηνών;

Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς, κάθε εργαζόμενος γονέας δικαιούται τέσσερις μήνες γονικής άδειας για κάθε παιδί, μέχρι αυτό να συμπληρώσει το όγδοο έτος της ηλικίας του.

Ωστόσο, για τους γονείς που έχουν περισσότερα από ένα παιδιά προβλέπεται ένας χρονικός περιορισμός. Προκειμένου να κάνουν χρήση γονικής άδειας για διαφορετικό παιδί, απαιτείται να έχει μεσολαβήσει διάστημα ενός έτους από τη λήξη της προηγούμενης άδειας, με τις εξαιρέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.

Το υπουργείο Εργασίας σχεδιάζει να καταργήσει τη συγκεκριμένη υποχρέωση, επιτρέποντας στους γονείς να αξιοποιούν το δικαίωμά τους χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν υποχρεωτικά 12 μήνες.

Η αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για οικογένειες με παιδιά μικρής ηλικίας, καθώς οι ανάγκες φροντίδας συχνά συμπίπτουν χρονικά και δεν μπορούν πάντοτε να προγραμματιστούν με βάση τους περιορισμούς της εργατικής νομοθεσίας.

Με τη νέα διάταξη, εφόσον ψηφιστεί, οι εργαζόμενοι θα αποκτήσουν μεγαλύτερη ευχέρεια στον προγραμματισμό των αδειών τους, χωρίς να μεταβάλλεται η βασική διάρκεια του δικαιώματος.

Τι θα ισχύει όταν οι δύο γονείς εργάζονται στην ίδια επιχείρηση;

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τους εργαζόμενους γονείς που απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη.

Σήμερα προβλέπεται διαδικασία με την οποία οι δύο γονείς δηλώνουν από κοινού ποιος θα κάνει πρώτος χρήση της γονικής άδειας και για ποιο χρονικό διάστημα.

Με τη σχεδιαζόμενη αλλαγή καταργείται η υποχρέωση εκ των προτέρων δήλωσης της σειράς λήψης της άδειας, περιορίζοντας μία επιπλέον γραφειοκρατική διαδικασία.

Η νέα πρόβλεψη αναμένεται να διευκολύνει ιδιαίτερα τα ζευγάρια που εργάζονται στην ίδια επιχείρηση και χρειάζεται να προσαρμόζουν τις άδειές τους στις οικογενειακές υποχρεώσεις.

Παράλληλα, διατηρείται το ατομικό δικαίωμα κάθε γονέα στη γονική άδεια, καθώς η προωθούμενη αλλαγή αφορά τη διαδικασία και όχι τη διάρκεια ή τους δικαιούχους.

Ποιοι θα δικαιούνται άδεια φροντιστή χωρίς εξάμηνη προϋπηρεσία;

Η τρίτη αλλαγή αφορά την άδεια φροντιστή, η οποία επιτρέπει σε εργαζομένους να απουσιάζουν από την εργασία τους προκειμένου να παρέχουν προσωπική φροντίδα ή υποστήριξη σε άνθρωπο που αντιμετωπίζει σοβαρό ιατρικό πρόβλημα.

Η συγκεκριμένη άδεια έχει διάρκεια έως πέντε εργάσιμες ημέρες ανά ημερολογιακό έτος και, με βάση το ισχύον γενικό πλαίσιο, χορηγείται χωρίς αποδοχές.

Μέχρι σήμερα, βασική προϋπόθεση για τη χορήγησή της αποτελεί η συμπλήρωση έξι μηνών συνεχόμενης εργασίας ή εργασίας με διαδοχικές συμβάσεις ορισμένου χρόνου στον ίδιο εργοδότη.

Το υπουργείο Εργασίας προωθεί την κατάργηση της εξάμηνης προϋπόθεσης, ώστε το δικαίωμα να μπορεί να ασκείται και από εργαζομένους που έχουν προσληφθεί πρόσφατα.

Η παρέμβαση αφορά περιπτώσεις στις οποίες ένας εργαζόμενος καλείται να φροντίσει συγγενικό του πρόσωπο ή άλλο άτομο που διαμένει στο ίδιο νοικοκυριό και χρειάζεται σημαντική υποστήριξη για σοβαρό ιατρικό λόγο.

Πρόκειται για αλλαγή που μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη σε έκτακτες οικογενειακές καταστάσεις, όταν η ανάγκη φροντίδας προκύπτει απρόβλεπτα και ο εργαζόμενος δεν έχει συμπληρώσει μεγάλο διάστημα απασχόλησης.

Αυξάνεται η διάρκεια της γονικής άδειας;

Οι προωθούμενες παρεμβάσεις δεν προβλέπουν, με βάση τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, αύξηση της τετράμηνης γονικής άδειας.

Το δικαίωμα εξακολουθεί να αφορά κάθε εργαζόμενο γονέα ξεχωριστά και κάθε παιδί μέχρι την ηλικία των οκτώ ετών.

Επίσης, σύμφωνα με το υφιστάμενο πλαίσιο, για τους δύο πρώτους μήνες της γονικής άδειας προβλέπεται επίδομα από τη ΔΥΠΑ, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, το οποίο συνδέεται με τον εκάστοτε νομοθετημένο κατώτατο μισθό.

Οι σχεδιαζόμενες ρυθμίσεις επικεντρώνονται επομένως στην ευελιξία χορήγησης και στην άρση συγκεκριμένων περιορισμών, χωρίς να έχει ανακοινωθεί συνολική αναμόρφωση της διάρκειας ή του τρόπου επιδότησης της άδειας.

Πότε θα τεθούν σε ισχύ οι νέες γονικές άδειες;

Οι αλλαγές βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της νομοθετικής προετοιμασίας και δεν αποτελούν ήδη εφαρμοζόμενες διατάξεις.

Για να τεθούν σε ισχύ, θα πρέπει να ολοκληρωθεί η επεξεργασία του νομοσχεδίου, να κατατεθεί στη Βουλή, να ψηφιστεί και να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Η ακριβής ημερομηνία εφαρμογής, καθώς και τυχόν μεταβατικές προβλέψεις, θα καθοριστούν από το τελικό νομοθετικό κείμενο.

Μέχρι τότε, οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να υπάγονται στο ισχύον καθεστώς χορήγησης γονικής άδειας και άδειας φροντιστή.

Εφόσον οι σχεδιαζόμενες αλλαγές προχωρήσουν, το νέο πλαίσιο θα περιορίσει ορισμένα από τα σημερινά εμπόδια για τις οικογένειες, δίνοντας μεγαλύτερη δυνατότητα προγραμματισμού στους εργαζόμενους γονείς και ευκολότερη πρόσβαση στην άδεια για όσους αναλαμβάνουν τη φροντίδα προσώπων με σοβαρά προβλήματα υγείας.