Όταν το Έλις Άιλαντ έκλεισε: Οι Έλληνες μετανάστες που βοήθησαν στην οικοδόμηση της Αμερικής

Μια ομάδα μεταναστών, συμπεριλαμβανομένων γυναικών, ανδρών και παιδιών, ποζάρει έξω από ένα κτίριο στο Ellis Island στη Νέα Υόρκη στις αρχές του 20ού αιώνα. Το Ellis Island χρησίμευσε ως η κύρια πύλη εισόδου για εκατομμύρια μετανάστες που έφτασαν στις Ηνωμένες Πολιτείες μεταξύ 1892 και 1954. Ιστορική έγχρωμη φωτογραφία: Εθνικά Αρχεία ΗΠΑ.

Νέα Υόρκη.- Στις 12 Νοεμβρίου 1954, το Έλλις Άιλαντ έκλεισε τις πόρτες του μετά από περισσότερες από έξι δεκαετίες ως η πιο διάσημη πύλη μετανάστευσης της Αμερικής, κλείνοντας ένα κεφάλαιο στην ιστορία του έθνους που είχε μεταμορφώσει τις ζωές εκατομμυρίων Ευρωπαίων, συμπεριλαμβανομένων εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων που αναζητούσαν οικονομικές ευκαιρίες και ένα νέο ξεκίνημα.

Ο σταθμός μετανάστευσης στο λιμάνι της Νέας Υόρκης είχε υποδεχθεί περισσότερους από 12 εκατομμύρια ανθρώπους από τότε που άνοιξε την 1η Ιανουαρίου 1892. Ανάμεσά τους ήταν Έλληνες εργάτες, αγρότες, έμποροι και οικογένειες που διέσχισαν τον Ατλαντικό για να ξεφύγουν από τη φτώχεια, την πολιτική αστάθεια και τις περιορισμένες ευκαιρίες στην πατρίδα τους. Τα ταξίδια τους βοήθησαν στην ίδρυση ελληνοαμερικανικών κοινοτήτων στη Νέα Υόρκη, το Σικάγο, τη Βοστώνη και σε πόλεις σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με την Υπηρεσία Εθνικών Πάρκων, οι τελευταίοι κρατούμενοι αφέθηκαν ελεύθεροι στις 12 Νοεμβρίου 1954. Ανάμεσά τους ήταν ο Άρνε Πέτερσεν, ένας Νορβηγός εμπορικός ναυτικός που είχε παραταθεί στην ακτή. Μέχρι τότε, το νησί Έλλις είχε σταματήσει σε μεγάλο βαθμό να λειτουργεί ως κέντρο επεξεργασίας νεοαφιχθέντων μεταναστών, έχοντας γίνει κυρίως κέντρο κράτησης μετά τις αλλαγές στους αμερικανικούς νόμους περί μετανάστευσης τη δεκαετία του 1920.

Για τους Ελληνοαμερικανούς, ωστόσο, το νησί Έλλις παρέμεινε κάτι πολύ περισσότερο από μια πρώην κυβερνητική εγκατάσταση. Αντιπροσώπευε την αρχή μιας μετανάστευσης που θα αναδιαμόρφωνε τις κοινότητες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Από τα ελληνικά χωριά στις γειτονιές των μεταναστών της Νέας Υόρκης

Το μεγαλύτερο κύμα ελληνικής μετανάστευσης σημειώθηκε μεταξύ 1890 και 1924. Σύμφωνα με το Hellenic American Project στο Queens College, περίπου 421.000 Έλληνες μετανάστευσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες μεταξύ 1890 και 1921, πολλοί από τους οποίους έφτασαν μέσω της Νέας Υόρκης πριν ταξιδέψουν σε βιομηχανικά κέντρα, εργοτάξια σιδηροδρόμων, ορυχεία και γεωργικές κοινότητες.

Μία από τις προσωπικές ιστορίες που φυλάσσονται στα μουσεία μετανάστευσης της Νέας Υόρκης είναι αυτή της Βικτώριας Κονφίνο, της οποίας η οικογένεια καταγόταν από την Καστοριά, στη βόρεια Ελλάδα . Η Κονφίνο, μια νεαρή Ελληνοεβραία μετανάστρια, έφτασε μέσω του νησιού Έλλις το 1913 και εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στην οδό Όρχαρντ 97 στο Κάτω Ιστ Σάιντ του Μανχάταν. Η εμπειρία της καταγράφεται από το Μουσείο Tenement και τα Εθνικά Αρχεία, τα οποία διατηρούν τα αρχεία επιβατών της οικογένειας, φωτογραφίες και στοιχεία από τα πρώτα χρόνια της στην Αμερική.

Μια άλλη αξιοσημείωτη ιστορία που διασώζεται από την Υπηρεσία Εθνικών Πάρκων είναι αυτή της Ντουκένι Μπαμπαγιάνι Μπάκος, μιας γυναίκας ελληνικής καταγωγής που γεννήθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Η Ντουκένι ονειρευόταν να γίνει γιατρός και να στηρίξει την οικογένειά της, μια φιλοδοξία που αμφισβητούσε τις προσδοκίες που είχαν οι νέες γυναίκες της γενιάς της. Όταν εξήγησε τις φιλοδοξίες της σε έναν θείο που ζούσε στις Ηνωμένες Πολιτείες, εκείνος της αγόρασε απροσδόκητα ένα εισιτήριο απλής μετάβασης στην Αμερική.

Οι αναμνήσεις της, που διασώζονται στο Έργο Προφορικής Ιστορίας του Έλλις Άιλαντ, καταδεικνύουν πώς η μετανάστευση προσέφερε ευκαιρίες για εκπαίδευση και ανεξαρτησία, ιδιαίτερα σε γυναίκες των οποίων οι προοπτικές ήταν περιορισμένες στις κοινότητες καταγωγής τους.

Άλλοι Έλληνες μετανάστες έφτασαν με πιο άμεσες οικονομικές φιλοδοξίες.

Ο Ιωάννης Λούγαρης, ο οποίος έφυγε από την Ελλάδα το 1907 σε ηλικία 19 ετών, περιέγραψε αργότερα τις θυσίες που έκανε η οικογένειά του για να χρηματοδοτήσει το ταξίδι του. Σε μια συνέντευξη προφορικής ιστορίας που ηχογραφήθηκε το 1964 και στη συνέχεια εξετάστηκε από την ιστορικό Αλίσια Μπάρμπερ για το Δημόσιο Ραδιόφωνο της Νεβάδα, ο Λούγαρης θυμήθηκε ότι ο πατέρας του υποθήκευσε γεωργική γη, ένα γαϊδούρι και μια κατσίκα για να συγκεντρώσει τα 100 δολάρια που ήταν απαραίτητα για την αναχώρησή του.

Ο Λούγαρις τελικά εγκαταστάθηκε στη Νεβάδα, όπου συμμετείχε στις προσπάθειες ίδρυσης ενός νοσοκομείου για βετεράνους του στρατού. Η ιστορία του αντικατοπτρίζει πώς οι Έλληνες μετανάστες συνέβαλαν στην αμερικανική πολιτική ζωή πολύ πέρα ​​από τα παραδοσιακά κέντρα της ελληνικής διασποράς . (sic)

Το κλείσιμο του Ellis Island και η άνοδος της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης

Η παρακμή του Ellis Island ξεκίνησε με την περιοριστική νομοθεσία για τη μετανάστευση στις αρχές της δεκαετίας του 1920. Ο Νόμος περί Μετανάστευσης του 1924 εισήγαγε ποσοστώσεις εθνικής καταγωγής που μείωσαν δραστικά τις αφίξεις από τη νότια και ανατολική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.

Καθώς οι διαδικασίες μετανάστευσης μετατοπίζονταν ολοένα και περισσότερο σε αμερικανικά προξενεία στο εξωτερικό, ο αρχικός σκοπός του νησιού μειώθηκε. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και των αρχών του Ψυχρού Πολέμου, οι εγκαταστάσεις του χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για κράτηση και άλλες κυβερνητικές δραστηριότητες.

Μετά το κλείσιμό του το 1954, το νησί Έλλις εγκαταλείφθηκε σε μεγάλο βαθμό. Ο Πρόεδρος Λίντον Τζόνσον το ενσωμάτωσε στο Εθνικό Μνημείο του Αγάλματος της Ελευθερίας το 1965, ενώ μια εκτεταμένη αποκατάσταση οδήγησε τελικά στο άνοιγμα του Μουσείου Μετανάστευσης του νησιού Έλλις τον Σεπτέμβριο του 1990.

Παρόλο που το τμήμα μετανάστευσης είχε κλείσει, η ελληνική μετανάστευση συνεχίστηκε . Ο Νόμος περί Μετανάστευσης και Ιθαγένειας του 1965 κατάργησε το σύστημα ποσοστώσεων εθνικής καταγωγής, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα ακόμη σημαντικό κύμα μεταναστών από την Ελλάδα.

Πολλοί εγκαταστάθηκαν στην Αστόρια του Κουίνς, η οποία εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές κοινότητες εκτός Ελλάδας και Κύπρου. Ελληνορθόδοξες εκκλησίες, σχολεία, εστιατόρια, επαγγελματικοί σύλλογοι και κοινοτικοί οργανισμοί έγιναν κεντρικοί θεσμοί σε γειτονιές όπου οι διαδοχικές γενιές διατήρησαν τους δεσμούς με την πατρίδα των προγόνων τους.

Η ελληνοαμερικανική παρουσία επεκτάθηκε επίσης σε όλη τη Νέα Υόρκη. Οι παλαιότεροι μετανάστες είχαν ιδρύσει επιχειρήσεις και κοινοτικά ιδρύματα στο Μανχάταν και το Μπρούκλιν, ενώ οι νεότερες γενιές μετακινούνταν όλο και περισσότερο στο Κουίνς, το Λονγκ Άιλαντ και τα γύρω προάστια.

Εβδομήντα δύο χρόνια μετά το κλείσιμό του, το νησί Έλλις παραμένει ένα μέρος όπου αυτά τα ατομικά ταξίδια μπορούν ακόμη να εντοπιστούν μέσω δηλωτικών επιβατών, φωτογραφιών, εγγράφων μετανάστευσης και καταγεγραμμένων μαρτυριών. Για τους απογόνους των Ελλήνων μεταναστών, αυτά τα αρχεία διαφυλάσσουν τα πρώτα αμερικανικά κεφάλαια οικογενειών των οποίων οι ιστορίες τελικά έγιναν μέρος της ευρύτερης ελληνοαμερικανικής εμπειρίας.

Πηγή: greekreporter.com