Η κρίσιμη νύχτα του Γ. Καραϊσκάκη στο Στρατηγείο του στο Δίστομο, πριν την μάχη στην Αράχωβα

Η προτομή του Γ. Καραϊσκάκη στο χώρο μπροστά στο σπίτι που ήταν το Στρατηγείο του στο Δίστομο. Αφετηρία Δρόμου Τιμής- Καραϊσκάκης 1826
 Η νέα προτομή του στο Δίστομο-αφετηρία του «Δρόμου Τιμής – Καραϊσκάκης 1826»
Δίστομο.- Η προτομή του Γεωργίου Καραϊσκάκη σε ειδική μαρμάρινη βάση τοποθετήθηκε στο Στρατηγείο του Γεωργίου Καραϊσκάκη στο Δίστομο, όπου ήταν η βάση επιχειρήσεων του αρχιστρατήγου της Ρούμελης κατά την κρίσιμη εκστρατεία απελευθέρωσης της Στερεάς Ελλάδας το διάστημα Νοεμβρίου 1826 – Φεβρουαρίου 1827 και εκεί κατέστρωσε το σχέδιο για την μάχη που έγινε στην Αράχωβα και σε πέριξ περιοχές. 
Από εκεί, όπως κάθε Νοέμβριο τα τελευταία χρόνια,  ξεκίνησε σήμερα  Κυριακή 15/11, και ο «Δρόμος Τιμής – Καραϊσκάκης 1826» , ένας συμβολικός αγώνας 16 χιλιομέτρων με αφετηρία το Στρατηγείο στο Δίστομο  και τερματισμό την Αράχωβα, αναπαριστώντας την ιστορική πορεία του αρχιστρατήγου. Την εκκίνηση  κήρυξε ο Δήμαρχος Γιάννης Σταθάς.
Το Στρατηγείο στο Δίστομο
Το πετρόχτιστο κτήριο που έμενε ο Αρχιστράτηγος Καραϊσκάκης  με τους επιτελείς του – επικεφαλής περίπου 2.500 ανδρών – ανήκει στην ευρύτερη οικογένεια Σταθά και σώζεται μέχρι σήμερα στο κέντρο του οικοδομικού ιστού του Διστόμου (δίπλα στην εκκλησία της Παναγίας), αν και βρίσκεται σε κακή κατάσταση .Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια κατέρρευσε η σκεπή,  τουλάχιστον μια πλευρά με το μπαλκόνι και την σκάλα …
Μέχρι τώρα υπήρχε μόνο μια εντοιχισμένη πλάκα σε τοίχο του περιβόλου της εκκλησίας για το γεγονός, ενώ τώρα , με απόφαση του Δημάρχου Γιάννη Σταθά, τοποθετήθηκε  η προτομή του Γ. Καραισκάκη που προαναφέραμε, στην έδρα του Στρατηγείου του.
Η Ιστορική Σημασία και τα Γεγονότα.
  • Το Δίστομο η αφετηρία για τη Μάχη της Αράχωβας (Νοέμβριος 1826) . Στις 17 Νοεμβρίου 1826, ενώ ο Καραϊσκάκης βρισκόταν στο Στρατηγείο του στο Δίστομο, έλαβε κρίσιμη πληροφορία από έναν μοναχό της Μονής Αγίας Ιερουσαλήμ (πάνω από την Δαύλεια) για την κίνηση των οθωμανικών δυνάμεων του Μουσταφάμπεη και του Κεχαγιάμπεη. Από εκεί ξεκίνησε αμέσως αιφνιδιαστική πορεία 16 χιλιομέτρων προς την Αράχωβα, οδηγώντας στον θρίαμβο των Ελλήνων.
  • Ας δούμε αναλυτικά την περιγραφή όσων προηγήθηκαν της μάχης στην Αράχωβα και τις πέριξ περιοχές με την βοήθεια της καταγραφής των γεγονότων  από τον Ιδιαίτερο Γραμματέα του Αρχιστρατηγου Δημητρίου Αινιάν, που τον ακολουθούσε συνεχώς. Οι ιστορικές καταγραφές περιγράφουν, μεταξύ άλλων, τη στρατηγική μετακίνηση του Αρχιστράτηγου από Δομβραίνα προς το Δίστομο και την έγκαιρη αντίδρασή του στη νυχτερινή ειδοποίηση για τις κινήσεις του Μουσταφάμπεη.
  • Μέσω καίριων διαταγών προς τους οπλαρχηγούς του, ο αρχιστράτηγος οργάνωσε την άμεση προκατάληψη της Αράχωβας πριν προλάβουν να αντιδράσουν οι οθωμανικές δυνάμεις.                                                             
Ιδού το σχετικό απόσπασμα του Δημητρίου Αινιάν απο την Βιογραφία του Γεωργίου Καραϊσκάκη με την αυθεντική γραφή του: 

<< Ο Μουσταφάμπεης έμεινε την νύκτα ταύτην εις το επάνωθεν της Δαύλειας μοναστήριον επονομαζόμενον της Ιερουσαλήμ  και εκεί ομιλών με τους περί αυτόν ανέφερεν ότι την επομένην ημέραν έμελλε να διαβή από την Αράχωβαν διά να υπάγη εις Σάλωνα· ακούσας τούτο είς των διακόνων του Μοναστηρίου, ειδήμων της Αλβανικής γλώσσης, μεταβαίνει την νύκτα εις Δίστομον και το αναγγέλλει εις τον Καραϊσκάκην>>.

Την σκηνή της άφιξης του καλογέρου στο Στρατηγείο του Καραϊσκάκη στο Δίστομο  αφηγείται πιο αναλυτικά ο Δημ. Αινιάν  στα «Άπαντα Απομνημονεύματα» και αποτελεί τη βασική πηγή για τον διάλογο και τις εντολές στο Δίστομο. Σύμφωνα με τη μελέτη «Η Μάχη της Αράχωβας» (δημοσιευμένη στη Στρατιωτική Επιθεώρηση, βασίζεται απευθείας στην αφήγηση του Αινιάνος: 

  • Η άφιξη του μοναχού Παφνουτίου Χαρίτου: Τη νύχτα της 17ης Νοεμβρίου 1826, ο Αραχωβίτης μοναχός Παφνούτιος Χαρίτος από τη Μονή Αγίας Ιερουσαλήμ έφτασε στο Δίστομο και μετέφερε στον Καραϊσκάκη την πληροφορία που είχαν υποκλέψει οι μοναχοί από τον Μουσταφάμπεη και τον Κεχαγιάμπεη:

    «Αύριο το πρωί σκοπεύουν να περάσουν από την Αράχωβα, με προορισμό την Άμφισσα, για να λύσουν την πολιορκία των δικών τους, οι οποίοι είναι κλεισμένοι εκεί…»

  • Η απάντηση και η εντολή του Καραϊσκάκη προς τη Μονή: Ο Καραϊσκάκης, αφού άκουσε προσεκτικά τον απεσταλμένο μοναχό και αποφάσισε την άμεση νυχτερινή πορεία προς την Αράχωβα, έδωσε στον Παφνούτιο την εξής εντολή επιστροφής:

    «Να γυρίσεις πίσω στο Μοναστήρι και να μεταφέρεις τις ευχαριστίες μου στον ηγούμενο. Να του πεις να ορίσει ευχές και παρακλήσεις για εμάς και για τον αγώνα που κάνουμε για την πίστη και την πατρίδα».

    Η προτομή του Γ. Καραϊσκάκη στο χώρο μπροστά στο σπίτι που ήταν το Στρατηγείο του στο Δίστομο. Αφετηρία Δρόμου Τιμής- Καραϊσκάκης 1826

. Και συνεχίζουμε από την Βιογραφία τον σχεδιασμό δράσης:

<<Ολίγον προ του μεσονυκτίου έλαβεν ο Καραϊσκάκης την είδησιν ταύτην και αμέσως διώρισε τον Γαρδικιώτην Γρίβαν και Γεώργιον Βάιον με πεντακοσίους (500) στρατιώτας να υπάγωσιν εις Αράχωβαν, να προκαταλάβωσι τα οχυρώτερα μέρη αυτής και να κτυπήσωσι τους εχθρούς, αν επιχειρήσωσι να διαβώσι. Συγχρόνως έστειλε και σκοπιάς (καραούλια) διά να τον ειδοποιήσωσι πότε και πόθεν έμελλον να διαβώσιν οι εχθροί, διά να κινηθή εναντίον των.

>>Την επομένην ημέραν το πρωί οι εχθροί διηρέθησαν εις δύω και το μεν πεζικόν διέβη διά τινος στενής οδού, η οποία φέρει από το μοναστήριον εις Αράχωβαν, το δε ιππικόν και τα φορτηγά διά του Ζεμένου. Άμα ανήγγειλαν αι σκοπιαί το κίνημα των εχθρών, ο Καραϊσκάκης απέστειλε τον Χριστόδουλον Χατζή Πέτρου να υπάγη εις βοήθειαν των προαποσταλέντων εις Αράχωβαν από τινα δρόμον διά του βουνού του Διστόμου· αυτός δε μετ’ ολίγον παραλαβών περίπου οκτακοσίους (800) στρατιώτας χωρίς αποσκευάς εκίνησε προς τον Ζεμενόν, όθεν είχον ήδη διαβή οι εχθροί διευθυνόμενοι προς Αράχωβαν.

>> Το πεζικόν των εχθρών, ενώ επλησίαζεν εις Αράχωβαν, ειδοποιήθη από τινας των κατοίκων ότι φυλάττεται το χωρίον από στρατιώτας Έλληνας· μαθόν όμως συγχρόνως την ολιγότητα αυτών, έλαβε θάρρος και ώρμησε προς το χωρίον. Οι Έλληνες κλεισμένοι εις την εκκλησίαν του Αγίου Γεωργίου και εις τας οχυρωτέρας οικίας, αντέκρουσαν την ορμήν των και επολέμησαν τρεις περίπου ώρας. Έμβαινον ήδη εις την Αράχωβαν και οι διά Ζεμένου διαβάντες Τούρκοι, όταν οι μεν υπό τον Χριστόδουλον επλησίαζον εις το χωρίον από το αντικρινόν μέρος, ο δε Καραϊσκάκης είχεν ήδη διαβή τον Ζεμενόν (…)>>.

  • Μετά την νικηφόρα Μάχη στην Αράχωβα και τις γύρω περιοχές ο επόμενος, χρονικά, μεγάλος σταθμός ήταν η Μάχη του Διστόμου (17 Ιανουαρίου – 5 Φεβρουαρίου 1827).Το Δίστομο βρέθηκε στο επίκεντρο μιας 20ήμερης πολιορκίας και μάχης. Ο Ομέρ Πασάς και ο Μουστάμπεης επιτέθηκαν με ισχυρές δυνάμεις, αλλά οι Έλληνες, με τον συντονισμό και την αποφασιστική επέμβαση του Καραϊσκάκη, πέτυχαν συντριπτική νίκη.
  • Απελευθέρωση της Ρούμελης. Η νίκη στο Δίστομο ανάγκασε τους Οθωμανούς να εγκαταλείψουν τα Σάλωνα (Άμφισσα), τη Δαύλεια και τη Ναύπακτο. Η κεντρική Ρούμελη πέρασε ξανά στον έλεγχο των Ελλήνων, δίνοντας στον Καραϊσκάκη τη δυνατότητα να στραφεί προς την πολιορκημένη Αθήνα.-

Σχόλια Facebook

Σχολιάστε