Περί στρατηγικής αυτονομίας και εθνικής υπευθυνότητας.

ΑΝΑΛΥΣΗ: Σωτήρης Δελής*

Κανείς μας δεν περίμενε την σημερινή κατάσταση όταν στην Ευρώπη έχουμε πόλεμο,  με τον Πούτιν να εισβάλει στην Ουκρανία.

Είναι μια κρίση που η γενιά μας δεν έχει ζήσει και οι γονείς μας, αυτοί που ζουν, θυμούνται τις θηριωδίες του Χιτλερ και των Ναζί στην Ελλάδα και την Ευρώπη κατά την διάρκεια του Β’  Παγκοσμίου Πολέμου.

Γνωρίζουμε πως ο πόλεμος τελείωσε και πως η ανθρωπότητα πλήρωσε την βαριά τιμή του αίματος και της ζωής εκατομμυρίων αθώων τότε καθώς και το φρικτό τέλος αυτών που ήταν η αφορμή του πολέμου.

Οι μνήμες λοιπόν επανέρχονται με τον Πούτιν να “διαδέχεται” τον Χίτλερ. Δεν γράφω, συνειδητά, πρόεδρο Πούτιν γιατί δεν είναι πρόεδρος ούτε πολιτικός. Απλά ένας  στυγνός “εισβολέας” που εισβάλει σε μια γείτονα χώρα και απειλεί με πυρηνικά όπλα όλους όσους θέλουν να βοηθήσουν την Ουκρανία.

Η απάντηση της Δύσης και η καταδίκη του Πούτιν και των ολιγαρχών συνεργατών του από τον πολιτισμένο κόσμο, είναι πράγματι αξία θαυμασμού. Οι Ουκρανοί πολεμούν και θυσιάζονται όχι μόνο για την ελευθερία τους και την δημοκρατία τους,  αλλά και τις αξίες του δυτικού πολιτισμού και του ανθρωπισμού.

Πολεμούν και θυσιάζονται για μένα και για σένα!

Σε τέτοιες στιγμές αναρωτιούνται πολλοί ποιες θα είναι οι επόμενες κινήσεις του Πούτιν εάν πετύχει τους στόχους του και πως η Δύση θα αντιδράσει σε κλιμάκωση της κρίσης. Θα γίνει η Ουκρανία μια καινούργια Τσετσενία;

Ένα είναι σίγουρο,  για τους περισσότερους σοβαρούς αναλυτές. Η κατάκτηση της Ουκρανίας είναι το πρώτο βήμα για την αναθεωρητική πολιτική συνόρων της Ρωσίας. Δηλαδή τους στόχους του Κρεμλίνου να νεκραναστήσει την Σοβιετική Ένωση και να επαναφέρει την γεωπολιτική της επιρροή.

Σε παγκόσμιο επίπεδο είναι πολλοί λίγες οι χώρες που διαθέτουν στρατηγική αυτονομία, οι ΗΠΑ, η Ρωσία και σε λίγο η Κίνα.

Η πλειοψηφία των χωρών δεν έχει την δυνατότητα από μόνη της να αντιμετωπίσει τέτοιες καταστάσεις.

Το δόγμα άμυνας των περισσότερων στηρίζεται πάνω στην δημιουργία ενός αμυντικού συστήματος που θα δημιουργεί στο κάθε αντίπαλο την αίσθηση ότι σε περίπτωση επίθεσης ενάντια στη χώρα ο επιτιθέμενος θα πληρώσει πολύ ακριβά μια τέτοια ενέργεια σε συνδυασμό με την δημιουργία συμμαχιών, ΝΑΤΟ, και αποτελεσματικής εξωτερικής πολιτικής. Δηλαδή μια αποτρεπτική αμυντική πολιτική.

Ο κορμός όμως της άμυνας μιας χώρας, π.χ. της Ελλάδας, που στερείται στρατηγικής αυτονομίας χτίζεται πάντα πάνω στις ικανότητες που διαθέτει η χώρα μας και με αποκλειστικό γνώμονα τα εθνικά μας συμφέροντα.

Πολλοί σήμερα, και ιδιαίτερα από την αριστερά, προσπαθούν με εσφαλμένη ρητορική,  συγκρίσεις για την εισβολή και κατάληψη της Κύπρου. Η ρητορική είναι κακής ποιότητας γιατί διαφέρει κατά πολύ με την σημερινή εισβολή στην Ουκρανία.

Η εισβολή και κατάληψη της Κύπρου έγινε από νατοϊκό μέλος.

Στην περίπτωση αυτή ορθά ασκείται η κριτική εναντίον της ΕΕ, του ΝΑΤΟ, του ΟΗΕ και των ΗΠΑ για την παθητική τους στάση.

Η εισβολή στην Ουκρανία που de facto απειλεί παγκόσμιο σύστημα ειρήνης και ισορροπιών και γίνεται από την Πουτιν-ική Ρωσία. Με αλλά λόγια, όπως και να το κάνουμε,  είναι δυο διαφορετικές καταστάσεις. Και οι δυο όμως απαιτούν διαχείριση.

Η ΕΕ στερείται στρατηγικής αυτονομίας και για αυτό το μόνο που μπορεί να κάνει στην σημερινή κατάσταση είναι να επιβάλει αυστηρό οικονομικό αποκλεισμό, ανθρωπιστική βοήθεια και μέσω των μελών της να προσφέρει αμυντικά όπλα στην Ουκρανία για να υπερασπιστεί την δημοκρατία και την ελευθερία της.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Μακρόν επιθυμεί να δημιουργήσει έναν ευρωπαϊκό στρατό,  αλλά,  δυστυχώς,  θα σκοντάψει στην αντίθεση πολλών μελών της ΕΕ και της Γερμανίας,  που μέχρι πρότινος υποστήριζε το καθεστώς Πούτιν.

Ας θυμίζουμε ότι Ξέρξης, βασιλιάς των Περσών, που θεώρησε ότι η επέλαση του στην Ελλάδα θα ήταν απλά ένας περίπατος, πληροφορήθηκε από τον Δημάρατος -που του απάντησε ότι θα πρέπει να προσέξει γιατί ”οι Έλληνες μπορεί να είναι χωρισμένοι σε πόλεις, αλλά όταν έρθει ο ξένος θα είναι δεμένοι σαν μια γροθιά”.

Όταν δε ο Ξέρξης ζήτησε να μάθει το λόγο,  η απάντηση του Δημάρατου ήταν ”Για το ομόηθες, το ομόθρησκον, το ομόαιμο και το ομόγλωσσον”.

Η σημερινή ΕΕ έχει λοιπόν το πρόβλημα του ομόηθους, ομόθρησκου, ομότιμου και ομόγλωσσου. Δεν είναι ΗΠΑ.

Το ΝΑΤΟ λοιπόν και η συνεργασία με τις ΗΠΑ είναι αυτό που απομένει για τον χειρισμό τέτοιων κρίσεων. Η Ελλάδα όμως έχει πρόβλημα όταν μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ επιτίθεται και καταλαμβάνει περιοχές άλλης χώρας, πχ. Κύπρος, που είναι και έδαφος της ΕΕ. Η Τουρκία είναι όχι μόνο ένα πρόβλημα για την Ελλάδα αλλά είτε το αποδέχονται είτε όχι, η Τουρκία είναι ένα πρόβλημα για την ΕΕ, το ΝΑΤΟ και για τις ΗΠΑ.

Θα τολμούσα επίσης να πω ότι η Τουρκία δημιουργεί πρόβλημα διεύρυνσης του ΝΑΤΟ όταν η Σουηδία και η Φινλανδία που σήμερα αναγνωρίζουν την αξία τού να είσαι μέλος του ΝΑΤΟ, αποτρέπονται μεταξύ άλλων με την παρουσία της Τουρκίας στις τάξεις του.

Τελειώνοντας,  η Ελλάδα δημιουργεί σήμερα τις βάσεις μιας ”σχετικής στρατηγικής αυτονομίας” με ισχυρή άμυνα, εξωτερική πολιτική και συμμαχίες. Μια ενδυνάμωση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας με ελληνικά προϊόντα και σύστηματα ποιότητας θα αποτελούσε μια έξτρα εγγύηση για την Ελλάδα.

Είμαστε υπεύθυνοι για την χώρα, τον ζωτικό της χώρο και τα συμφέροντα της πρώτα από όλα. Οι φίλοι βοηθούν αλλά το βάρος και οι ευθύνες είναι αποκλειστικά δικές μας. Αυτό δυστυχώς το ξεχνούμε πολλές φορές.

*Ο Σωτήρης Δελής είναι π.  μέλος της σουηδικής Βουλής, π. μέλος της επιτροπής Εξωτερικών υποθέσεων του Σουηδικού Κοινοβουλίου.