Αγορές ακινήτων από Τούρκους στη Θράκη: Πρόταση για έλεγχο επενδυτών

Πρόταση του Προέδρου Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείου Θράκης Χρήστου Τερζίδη για έλεγχο επενδυτών

Προτείνει έλεγχο της ιθαγένειας των μετόχων των εταιριών που συστήνονται σε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Οι εταιρίες συστήνονται με στόχο την απόκτηση δικαιώματος ιδιοκτησίας ακινήτων κατοίκους τρίτων χωρών αλλά η νομοθεσία δεν ελέγχει μέχρι στιγμής τους μετόχους

«Οι συμβολαιογράφοι δεν είναι εκείνοι που θα ασκήσουν την εξωτερική πολιτική […] τη δουλειά τους κάνουν και πρέπει να την κάνουν όπως οι νόμοι επιβάλλουν»

Εν αναμονή του νομοθετήματος που επεξεργάζεται η ελληνική Κυβέρνηση – Μέχρι στιγμής κάτοικοι τρίτων χωρών ιδρύουν ή συμμετέχουν σε εταιρίες κρατών-μελών της ΕΕ, αγοράζοντας εύκολα ακίνητα στη Θράκη.

Τη δική του πρόταση – λύση στο ζήτημα ελέγχου επενδυτών από τρίτες χώρες, που αγοράζουν ακίνητα στη Θράκη, έκανε γνωστή ο πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείου Θράκης Χρήστος Τερζίδης, μιλώντας στο ράδιο Χρόνος 87.5fm, με αφορμή την πρόσφατη ανάρτηση του σχετικά με το ζήτημα.

Το ζήτημα βρίσκεται εδώ και χρόνια «σε εκκρεμότητα», με βουλευτές ακόμη και του κυβερνώντος κόμματος να το έχουν θέσει στη Βουλή. Η Κυβέρνηση, μέσω του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, επεξεργάζεται νέο νομοθέτημα, προκειμένου να ελέγχονται καλύτερα οι πιθανοί αγοραστές, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί κάτι επίσημα. Στο μεσοδιάστημα, όμως, κάτοικοι τρίτων χωρών συνεχίζουν να «εκμεταλλεύονται» τη νομοθεσία, αγοράζοντας ακίνητα στην ευρύτερη περιοχή.

Τι προβλέπει η νομοθεσία και πώς την παρακάμπτουν

Από το 1990, με σχετικό νόμο, απαγορεύτηκε η μεταβίβαση εμπράγματων ή ενοχικών δικαιωμάτων στις παραμεθόριες περιοχές σε κατόχους με έδρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προστατευτικές διατάξεις υπήρχαν ήδη από το πρώτο μισό του 20ου αιώνα.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, σε παραμεθόριες ή στρατηγικές ζώνες, δηλαδή σε περιοχές που περιλαμβάνουν τη Θράκη (Νομοί Ξάνθης, Ροδόπης, Έβρου) και άλλες παρόμοιες ζώνες (Ανατολικό Αιγαίο, νησιά, στρατιωτικές ζώνες κ.ά.), υπήκοοι τρίτων χωρών (μη ΕΕ/ΕΖΕΣ), όπως Τούρκοι υπήκοοι, δεν μπορούν αυτομάτως να αγοράσουν ακίνητα ή να αποκτήσουν εμπράγματα δικαιώματα χωρίς ειδική άδεια. Αυτό καλύπτεται ρητά από τις διατάξεις των άρθρων 25 και 26 του Ν. 1892/1990. Η αγορά, η σύσταση ή η μεταβίβαση ακινήτων σε αυτές τις περιοχές από τρίτους υπηκόους είναι απαγορευμένη εξαρχής και κάθε σχετική δικαιοπραξία που γίνεται χωρίς άδεια είναι άκυρη.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι υπήκοοι τρίτων χωρών που σκοπεύουν να αγοράσουν ακίνητα, με νόμιμο τρόπο σε παραμεθόριες/στρατηγικές ζώνες, πρέπει να υποβάλουν αίτημα για άδεια στην αρμόδια επιτροπή, η οποία λειτουργεί σε επίπεδο Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Παρόλα αυτά, υπήκοοι τρίτων χωρών παρακάμπτουν την παραπάνω διαδικασία, μέσω Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Για να μην «περάσουν» στην παραπάνω διαδικασία, πολλοί αλλοδαποί προχωρούν στην ίδρυση ή στη συμμετοχή σε εταιρείες με έδρα, π.χ., τη Βουλγαρία, δεδομένου ότι αποτελεί κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνεπώς, και εξαιτίας του ελλιπούς ελέγχου της πραγματικής ιθαγένειας των μετόχων των εταιρειών, αποκτούν κατ’ αυτό τον τρόπο το δικαίωμα απόκτησης ακινήτων, ακόμη και σε περιοχές υψηλής στρατηγικής σημασίας.

Ανακίνηση του ζητήματος λόγω «κατάχρησης της διάταξης»

Σύμφωνα με τον Χρήστο Τερζίδη, το ζήτημα αυτό δεν είναι καινούργιο, καθώς όπως ανέφερε «από το 1927 έχουν θεσπιστεί διατάξεις που έθεταν περιορισμούς στην απόκτηση ακινήτων στις παραμεθόριες περιοχές από αλλοδαπούς, με σκοπό την προστασία της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας και την προάσπιση της εθνικής ασφάλεια».

Επιπλέον, «το 1990, προκείμενου να εναρμονιστεί η εθνική νομοθεσία με το κοινοτικό δίκαιο, παρέβλεψαν έναν ενιαίο τρόπο αντιμετώπισης των υπηκόων κρατών μελών της ΕΕ με τους Έλληνες πολίτες». Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με τον πρόεδρο, έχει δημιουργήσει ένα μεγάλο ζήτημα: «Νομικό πρόσωπο, το οποίο εδρεύει σε μια από τις χώρες της ΕΕ μπορεί, χωρίς καμία κρίση της αρμόδιας αρχής, να αποκτήσει ακίνητο στην παραμεθόρια περιοχή», ανεξαρτήτως ιθαγένειας ή ταυτότητας των μετόχων.

Ο λόγος που ανακινήθηκε το ζήτημα τα τελευταία χρόνια είναι, σύμφωνα με τον κ. Τερζίδη το γεγονός πως έγινε «κατάχρηση της διάταξης» και ιδιαίτερα στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Ακόμη, όπως ανέφερε ο κ. Τερτζίδη, το ζήτημα ανακινήθηκε ξανά το 2025 από τον δήμαρχο Αλεξανδρούπολης Γιάννη Ζαμπούκη, φτάνοντας στο σήμερα όπου έχει λάβει εξαιρετικά μεγάλη επικαιρότητα, με βουλευτές να λογομαχούν έντονα σχετικά με τον χρόνο επεξεργασίας και τροποποίησης της διάταξης.

Συμβολαιογράφοι κατηγορούμενοι για εμπλοκή σε σχετικές συμβάσεις

Σε άλλο σημείο του λόγου του, αναφέρθηκε και στην περίπτωση του 2020, όταν απευθύνθηκε σχετικό ερώτημα από βουλευτή προς τα αρμόδια Υπουργεία, με εκείνα να μην εξετάζουν το ζήτημα αλλά αντ’ αυτού να αποστέλλουν τον φάκελο στον αρμόδιο εισαγγελέα της Δωδεκανήσου, με αποτέλεσμα συμβολαιογράφοι της χώρας – συνάδελφοι του κ. Τερζίδη – να κρίνονται ως κατηγορούμενοι, καθώς συνέπραξαν σε τέτοιου είδους συμβάσεις.

Σε αυτή την περίπτωση, ο εισαγγελέας φαίνεται να αγνόησε εντελώς τη νομική υποχρέωση των συμβολαιογράφων να ανταποκριθούν στα καθήκοντά τους. «Είναι σαφές το γράμμα του νόμου», δήλωσε εμφατικά ο πρόεδρος και επεσήμανε πως, προκειμένου να λυθεί το παρόν πρόβλημα, ζητήθηκε γνωμοδότηση από τον εισαγγελέα Αρείου Πάγου, ο οποίος, «είπε ότι ακόλλητα μπορεί να αγοράσει νομικό πρόσωπο που έχει έδρα στην ΕΕ, χωρίς να χρειάζεται κάποια απόφαση της αρμόδιας επιτροπής». Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την απαλλαγή των συμβολαιογράφων από κάθε είδους κατηγορία.

Εξήγησε, πως σε κάθε περίπτωση, οι συμβολαιογράφοι έχουν τη νομική υποχρέωση να εκτελούν τα εργασιακά τους καθήκοντα. «Κανείς επαγγελματίας, και εν προκειμένω οι συμβολαιογράφοι, δεν είναι εκείνοι που θα ασκήσουν την εξωτερική πολιτική […] τη δουλειά τους κάνουν και πρέπει να την κάνουν όπως οι νόμοι επιβάλουν», δήλωσε σχετικά.

Η λύση-πρόταση του Χρήστου Τερζίδη

Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Τερζίδης επεσήμανε πως έχει επεξεργαστεί πρόταση τροποποίησης της διάταξης και πως έχει προχωρήσει στην υποβολή της προς την Κυβέρνηση.

Συγκεκριμένα πρότεινε: «Το να ελέγχεται ποιοι είναι οι μέτοχοι και ποιοι είναι οι εκπρόσωποι της εταιρείας δεν νομίζω ότι αντίκειται στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο». Ο ίδιος θεωρεί πως η παρούσα πρόταση είναι συμβατή με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και προτρέπει το αρμόδιο Υπουργείο να την εξετάσει, εάν κρίνει πως το ζήτημα ενδέχεται να απειλήσει τα εθνικά συμφέροντα της χώρας. «Αν το Υπουργείο κρίνει ότι δεν κινδυνεύουν τα εθνικά συμφέροντα, μπορεί να αφήσει τη διάταξη ως έχει. Όμως, το να παραμένει όλα αυτά τα χρόνια αυτή η συζήτηση ανοιχτή, δεν νομίζω ότι είναι σκόπιμο να συνεχίζει να γίνεται», ανέφερε εμφατικά.

ΠΗΓΗ: ΧΡΟΝΟΣ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ:https://xronos.gr/reportaz/agores-akiniton-apo-toyrkoys-sti-thraki-i-protasi-hristoy-terzidi-gia-elegho-ton-ependyton