Στον ιστορικό Βυζαντινό Ναό της Παναγίας την Ξυδούς στην Κηφισιά εορτάσθηκε το Γενέθλιο της Θεοτόκου

Με τη συμμετοχή πλήθους πιστών και παρουσία εκπροσώπων της πολιτικής και αυτοδιοικητικής ζωής, τιμήθηκε στις 7 και 8 Σεπτεμβρίου το Γενέθλιο της Θεοτόκου στην Παναγία την Ξυδού, το ιστορικότερο εκκλησάκι της Κηφισιάς, που χρονολογείται από τον 12ο αιώνα.

Ο διήμερος εορτασμός, που αποτελεί πλέον σταθερή παράδοση του Πολιτιστικού Συλλόγου των Κηφισιωτών, συνδέει τη θρησκευτική παράδοση με την ιστορία και την ταυτότητα της πόλης, αναδεικνύοντας ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά και θρησκευτικά τοπόσημα της Κηφισιάς.

Στις εκδηλώσεις παρέστησαν ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ο Δήμαρχος Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολυτάς, η Αντιπεριφερειάρχης Βόρειου Τομέα Αθηνών Μαργαρίτα Βάρσου, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Ιωάννης Διονυσιώτης, ο Περιφερειακός Σύμβουλος και πρώην Δήμαρχος Κηφισιάς Νίκος Χιωτάκης, καθώς και πλήθος πιστών.

Εξ αριστερών ο Δήμαρχος Κηφισιάς Βασίλης Ξυπολητάς, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης και η Αντιπεριφερειάρχης Βόρειου Τομέα Αθηνών Μαργαρίτα Βάρσου

Το απόγευμα της Δευτέρας 7 Σεπτεμβρίου τελέστηκε ο πανηγυρικός Εσπερινός μετά αρτοκλασίας, χοροστατούντος του Ιεροκήρυκα της Ιεράς Μητρόπολης Κηφισίας, Αμαρουσίου, Ωρωπού και Μαραθώνος, Πανοσιολογιότατου Αρχιμανδρίτη Νικάνορα Καραγιάννη, ο οποίος εκπροσώπησε τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη κ.κ. Κύριλλο. Συλλειτούργησαν οι ιερείς του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου, πατέρες Θεόδωρος και Απόστολος.

Μετά τον Εσπερινό ακολούθησε η λιτάνευση της Ιερής Εικόνας της Παναγίας, με τη Φιλαρμονική «Ανδρέας Κατεβαίνης» του Δήμου Κηφισιάς να δίνει τον τόνο, υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Γιώργου Χίου.

Ανήμερα της εορτής, την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου, τελέστηκε Θεία Λειτουργία μετά αρτοκλασίας, με τη διοργάνωση του Συλλόγου των Κηφισιωτών.

Ο Βασίλης Ξυπολυτάς με την πρόεδρο του Συλλόγου των Κηφισιωτών Βάσω Τσαλαβούτα

Στις θρησκευτικές εκδηλώσεις παρευρέθηκαν ακόμη ο πρώην Δήμαρχος Κηφισιάς Γιώργος Θωμάκος, οι Αντιδήμαρχοι Ελένη Βάρσου, Μαρία Κεφαλά, Γεώργιος Κασναφέρης, Αγγελική Βαλασοπούλου και Λίλα Παπαδημητρίου, ο Εντεταλμένος Σύμβουλος Γιάννης Παντελεάκης-Μιχαηλίδης, ο Αντιπρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Γιώργος Σκορδίλης, ο Γενικός Γραμματέας του Δήμου Κηφισιάς Γιώργος Κοκκόλης, ο Πρόεδρος της ΔΗΜΤΟ Χρήστος Δήμας, καθώς και οι πρόεδροι τοπικών συλλόγων Μάρκος Μάστρακας, Διονύσιος Κεκάτος, Αγγελική Καφεντζή και Σταυρούλα Κουλουριώτη, μεταξύ άλλων.

Για τον Σύλλογο των Κηφισιωτών, ο εορτασμός του Γενεθλίου της Θεοτόκου στην Παναγία την Ξυδού έχει πλέον καθιερωθεί ως μια σημαντική παράδοση. Μια παράδοση που δεν περιορίζεται στο θρησκευτικό της χαρακτήρα, αλλά λειτουργεί ως σύνδεσμος με το παρελθόν της πόλης και την τοπική της ιστορία, συμβάλλοντας στη διατήρηση ζωντανής της ιδιαίτερης ταυτότητας της Κηφισιάς. Ο Σύλλογος ευχαριστεί θερμά όλους όσοι συμμετείχαν και τίμησαν με την παρουσία τους τον φετινό εορτασμό.

Ο Ναός της Παναγίας της Ξυδούς στην Κηφισιά

Ο Ναός αυτός ανήκει στην κατηγορία των σταυρεπιστέγων, δηλαδή σε κάτοψη έχει σχήμα σταυρού ο οποίος επιτυγχάνεται δια μικρής, εκατέρωθεν, εξοχής του εγκαρσίου κλίτους, δηλαδή της βόρειας και νότιας πλευράς.

Ο καθηγητής Αναστάσιος Ορλάνδος τον κατατάσσει στα μεσαιωνικά κτίσματα της χώρας, ακριβής χρονολογία ανεγέρσεως δεν αναφέρεται πουθενά.

Αρχαιολογικές έρευνες στον χώρο της «Παναγίας της Ξυδούς» είχαν πραγματοποιήσει οι αρχαιολόγοι:

– Στέφανος Α. Κουμανούδης (1818-1899)

– Στέφανος Ν. Δραγούμης (1842-1923)

– Στέφανος Ν. Κουμανούδης (δισέγγονος του πρώτου, Αρχαιολόγος – Φιλόλογος, Απόφοιτος του Γυμνασίου Κηφισιάς.)

Και ο τρεις είχαν καταλήξει ότι σε αυτόν τον χώρο υπήρξε η, κατά τον Άϋλον Γέλλιον, ‘‘βαθύσκιος και πολυπίδαξ’’ βίλλα του Ηρώδη του Αττικού η οποία μαζί με τους ονειρώδεις κήπους της καταλάμβανε τον χώρο από της πλατείας Πλατάνου μέχρις την Πύρνα. Δια την ανέγερση του Ναού έχουν χρησιμοποιηθεί υλικά από αυτά τα κατεστραμμένα κτίσματα.

Αυτά επιβεβαιώθηκαν και από τα πολλά και αξιόλογα ευρήματα τα οποία έφεραν στο φως οι ανασκαφές των αρχαιολόγων κ.κ. Πετράκου, Π. Καλλιγά, Δ. Χατζηκώστα και άλλων.

Ο Στέφανος Ν. Κουμανούδης, (ο νεώτερος), γράφει:

«Δια την οικοδόμησην της Εκκλησίας της Παναγίας της Ξυδούς έχει χρησιμοποιηθεί αρχαίον υλικόν, ως έλιξ Ιωνικού κιονοκράνου, αρχαίοι λίθοι ειργασμένοι μεταξύ των οποίων και σπόνδυλος αρραβδωτού κίονος, τεμάχιον Ερμαϊκής στήλης από Πεντελικόν μάρμαρον το οποίον έχει εντοιχισθή ως γωνιόλιθος του βορείου τοίχου. Επίσης εις τον νότιον τοίχον ήταν εντοιχισμένος βωμίσκος φέρων την επιγραφή ‘ΣΕΛΗΝΗ’, ανευρέθη κατά το άνοιγμα της νότιας θύρας και τώρα βρίσκεται έμπροσθεν του Ιερού της Εκκλησίας και άλλα. Εκ τούτων εικάζω ότι ο ναός της Σελήνης είχεν ιδρυθή εκεί πλησίον».

(Δημοσίευση του Μ. Παρασκευαϊδη στην «Καθημερινή»)

Από λατρευτικής πλευράς ο Ναός της «Παναγίας της Ξυδούς» από το 1915, περίπου, μέχρι το 1926 που ολοκληρώθηκε η ανέγερση του Ιερού Ναού του Αγίου Γεωργίου, λειτουργούσε σαν ενοριακός Ναός των κατοίκων της Κάτω Κηφισιάς στον οποίον ετελούντο όλα τα Μυστήρια της Ορθοδόξου Πίστεως όπως Γάμοι, Βαπτίσεις και λοιπά.

Επομένως ο χώρος αυτός εκτός από Ιστορικός είναι και χώρος με τεράστια φορτία λατρευτικής ενέργειας και πρέπει να τον προσεγγίζουμε με σεβασμό και δέος.

Τέλος το παρωνύμιο «Παναγία η Ξυδού» κατά τον Αν. Ορλάνδο οφείλεται εις το όνομα του αρχικού ιδιοκτήτη του κτήματος, μέσα στο οποίο ανεγέρθη η Εκκλησούλα, ο οποίος ελέγετο Ξύδης.

Άλλη εκδοχή, από τον χώρο του θρύλου και της Παραδόσεως αυτή τη φορά αναφέρει ότι, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας ένας εκ των πλουσίων Τούρκων που κατοικούσαν στην Κηφισιά μετέτρεψε τον παλαιότατον αυτόν Ναΐσκο σε αποθήκη κρασιού το οποίον έγινε ξύδι.