Πώς μπορεί το Σουέζ να αλλάξει ξανά ολόκληρη την αγορά των containerships;

Η σταδιακή επιστροφή μεγάλων εταιρειών πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στη Διώρυγα του Σουέζ δεν μειώνει μόνο τις αποστάσεις μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, αλλά μπορεί να απελευθερώσει σημαντική χωρητικότητα, να αλλάξει ξανά την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης και τελικά να επηρεάσει άμεσα τους ναύλους των containerships.

Για περισσότερο από δύο χρόνια, η κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα ανάγκασε μεγάλο μέρος του παγκόσμιου στόλου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων να σταματήσει να ακολουθεί τη συντομότερη διαδρομή μεταξύ Ασίας και Ευρώπης και να περνά γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας.

Η αλλαγή αυτή δεν σήμαινε απλώς μερικές επιπλέον ημέρες στο ταξίδι, αλλά αύξησε σημαντικά τα μίλια που έπρεπε να διανύσει κάθε πλοίο, τις ημέρες απασχόλησής του, την κατανάλωση καυσίμων και, κυρίως, τον αριθμό των πλοίων που χρειάζονταν οι εταιρείες για να διατηρήσουν ένα τακτικό εβδομαδιαίο δρομολόγιο.

Αυτός ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που η κρίση της Ερυθράς Θάλασσας απορρόφησε τόσο μεγάλη χωρητικότητα από την παγκόσμια αγορά πλοίων μεταφοράς κοντέινερ.

Τώρα όμως αυτή η κατάσταση αρχίζει να αντιστρέφεται, αφού η Maersk και η Hapag-Lloyd ανακοίνωσαν στις 14 Σεπτεμβρίου ότι τέσσερα ακόμη κοινά δρομολόγια του δικτύου Gemini —AE5, AE11, AE12 και ME2— επιστρέφουν στη διαδρομή μέσω του Σουέζ αντί για τον γύρω της Αφρικής. Προστίθενται στα AE15 και AE19, που ήδη είχαν επανέλθει στη συγκεκριμένη διαδρομή.

Η αλλαγή έχει ήδη αρχίσει να εφαρμόζεται στην πράξη με το Antonia Maersk και το Cornelia Maersk να ήταν προγραμματισμένο να ξεκινήσουν την διέλευση τους από το Σουέζ στις 19 Σεπτεμβρίου, ενώ το Marchen Maersk να ακολουθεί στις 21 Σεπτεμβρίου.

Παράλληλα, η COSCO επέστρεψε επίσης στο Σουέζ με το γιγαντιαίο πλοίο μεταφοράς κοντέινερ των 24.188 TEU. Στις 16 Σεπτεμβρίου το OOCL Portugal πραγματοποίησε την πρώτη νότια διέλευση πλοίου της COSCO SHIPPING Lines μέσω Σουέζ από την έναρξη της κρίσης στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η Αρχή της Διώρυγας αναφέρει πλέον την επανέναρξη των διελεύσεων πλοίων των εταιρειών CMA CGM, Maersk, MSC, Hapag-Lloyd και COSCO.

Γιατί το Σουέζ «απελευθερώνει» πλοία;

Όταν ένα πλοίο μεταφοράς κοντέινερ ταξιδεύει από την Ασία προς την Ευρώπη μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο από ό,τι μέσω Suez. Η ίδια η Maersk έχει αναφέρει ότι σε συγκεκριμένες υπηρεσίες η επιστροφή μέσω Ερυθράς Θάλασσας μπορεί να μειώσει τον χρόνο ταξιδιού κατά περίπου 7 έως 14 ημέρες.

Σε ένα μόνο ταξίδι μπορεί η διαφορά να μην φαίνεται μεγάλη, σε ένα όμως ολόκληρο εβδομαδιαίο liner service, το αποτέλεσμα πολλαπλασιάζεται.

Για να διατηρήσει μια εταιρεία αναχώρηση κάθε επτά ημέρες, χρειάζεται συγκεκριμένο αριθμό πλοίων να κινούνται συνεχώς σε έναν κυκλικό δρομολόγιο. Όσο μεγαλώνει ο συνολικός χρόνος του round voyage, τόσο περισσότερα πλοία απαιτούνται.

Αν ο χρόνος ταξιδιού μικρύνει ξανά, ορισμένες υπηρεσίες μπορούν να λειτουργήσουν με λιγότερα πλοία. Και αυτά τα πλοία δεν εξαφανίζονται. Επιστρέφουν στη διαθέσιμη αγορά.

Το ίδιο πλοίο μπορεί να κάνει περισσότερα ταξίδια

Υπάρχει και μια δεύτερη εξίσου σημαντική πλευρά. Ένα containership που χρειάζεται λιγότερες ημέρες για να ολοκληρώσει ένα ταξίδι μπορεί, όπως γίνεται εύκολα κατανοητό, μέσα σε έναν χρόνο να πραγματοποιήσει περισσότερα δρομολόγια.

Με άλλα λόγια, ακόμη και αν ο αριθμός των πλοίων στον παγκόσμιο στόλο παραμείνει ακριβώς ίδιος, η πραγματική μεταφορική του ικανότητα αυξάνεται και αυτό είναι κρίσιμο στην αγορά των containers, επειδή η ισορροπία μεταξύ προσφερόμενης χωρητικότητας και πραγματικής ζήτησης φορτίων είναι εκείνη που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τους ναύλους.

Η επιστροφή στο Σουέζ λοιπόν δεν προσθέτει καινούργια πλοία, μπορεί όμως να κάνει τον ήδη υπάρχοντα στόλο πολύ πιο παραγωγικό.

Η κρίση είχε κρύψει ένα μέρος της υπερπροσφοράς

Τα τελευταία χρόνια έχουν παραδοθεί τεράστιες ποσότητες νέας χωρητικότητας στα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, ενώ το βιβλίο παραγγελιών παραμένει εξαιρετικά μεγάλο.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, αυτή η αύξηση θα ασκούσε ισχυρή πίεση στους ναύλους. Ο περίπλους της Αφρικής όμως λειτούργησε όμως σαν ένα τεράστιο «σφουγγάρι» χωρητικότητας. Χιλιάδες επιπλέον ημέρες ταξιδιού απορρόφησαν πλοία που διαφορετικά θα ήταν διαθέσιμα στην αγορά.

Αυτός είναι και ο λόγος που η πλήρης επιστροφή μέσω Σουέζ μπορεί να είναι πολύ πιο σημαντική από όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά. Εάν ένα μεγάλο μέρος των East–West services ξαναμπεί στη συντομότερη διαδρομή, η χωρητικότητα που είχε απορροφηθεί από τα μακρύτερα ταξίδια μπορεί να επανεμφανιστεί σχετικά γρήγορα.

Και τότε αρχίζει η πίεση στους ναύλους

Αν η ζήτηση για μεταφορά κοντέινερς παραμείνει σταθερή αλλά τα διαθέσιμα πλοία αυξηθούν, η διαπραγματευτική ισχύς των ναυτιλιακών εταιρειών μειώνεται. Οι φορτωτές αποκτούν περισσότερες επιλογές και οι εταιρείες αρχίζουν να ανταγωνίζονται περισσότερο για τα ίδια φορτία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η επιστροφή στο Σουέζ θα οδηγήσει αυτομάτως σε κατάρρευση των ναύλων. Αυτή τη στιγμή λειτουργούν και εντελώς αντίθετες δυνάμεις.

Οι τιμές των ναυτιλιακών καυσίμων έχουν αυξηθεί σημαντικά λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ενώ οι ναύλοι Κίνας–ανατολικής ακτής ΗΠΑ έχουν εκτοξευθεί. Το Reuters ανέφερε στις 17 Σεπτεμβρίου spot rate περίπου 10.948 δολάρια ανά κοντέινερ 40 ποδών, πολύ κοντά στο ιστορικό υψηλό της περιόδου της πανδημίας.

Έτσι, η αγορά βρίσκεται σήμερα ανάμεσα σε δύο αντίθετες τάσεις: τα ακριβότερα καύσιμα και η γεωπολιτική αβεβαιότητα ωθούν το κόστος προς τα πάνω, ενώ η επιστροφή στο Suez μπορεί να απελευθερώσει χωρητικότητα και να πιέσει τους ναύλους προς τα κάτω.

Τα πρώτα στοιχεία από τη Διώρυγα δείχνουν ήδη μεγάλη αλλαγή

Σύμφωνα με την Αρχή της Διώρυγας του Σουέζ, η συνολική καθαρή χωρητικότητα των πλοίων μεταφοράς κοντέινερ που πέρασαν από τη Διώρυγα την περίοδο Ιανουαρίου–Αυγούστου 2026 έφτασε περίπου τα 72,1 εκατ. τόνους, έναντι 46,7 εκατ. τόνων την ίδια περίοδο του 2025.

Πρόκειται για αύξηση 54,2% μέσα σε έναν χρόνο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η αγορά έχει επιστρέψει στα επίπεδα πριν από την κρίση, δείχνει όμως ότι η επιστροφή των μεγάλων γραμμών δεν είναι πλέον θεωρητικό σενάριο.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο μακριά θα φτάσει η επιστροφή με τις Maersk και Hapag-Lloyd να εξακολουθούν να είναι προσεκτικές. Ξεκαθαρίζουν ότι οποιαδήποτε περαιτέρω αλλαγή εξαρτάται από τη σταθερότητα της κατάστασης στην Ερυθρά Θάλασσα και ότι η ασφάλεια πληρωμάτων, πλοίων και φορτίων παραμένει πρώτη προτεραιότητα.

Γι’ αυτό και δεν μπορούμε ακόμη να μιλάμε για πλήρη επιστροφή της αγοράς στο Σουέζ αλλά εάν όμως η σημερινή τάση συνεχιστεί και όλο και περισσότερες μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες εγκαταλείψουν τον περίπλου της Αφρικής, η επίδραση μπορεί να φτάσει πολύ πέρα από τη Διώρυγα.

Λιγότερες ημέρες ταξιδιού σημαίνουν περισσότερη διαθέσιμη χωρητικότητα, περισσότερη χωρητικότητα σημαίνει εντονότερο ανταγωνισμό μεταξύ των εταιρειών, και αυτό μπορεί να μετατραπεί σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που θα καθορίσουν τους ναύλους των πλοίων μεταφοράς κοντέινερ τους επόμενους μήνες.

Από το https://e-nautilia.gr/pos-mporei-to-suez-na-allaksei-ksana-olokliri-tin-agora-ton-containerships/