Μέση Ανατολή: Συναγερμός για νέο πόλεμο με το Ιράν – Φόβοι για ανεξέλεγκτη σύγκρουση μετά τις αμερικανικές εκλογές

Σε κατάσταση αυξημένης ανησυχίας βρίσκονται οι χώρες του Περσικού Κόλπου.

Σε κατάσταση αυξημένης ανησυχίας βρίσκονται οι χώρες του Περσικού Κόλπου, καθώς το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επιχείρησης των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν επαναφέρει τον φόβο μιας γενικευμένης σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Κυβερνήσεις και διπλωματικοί κύκλοι της περιοχής προειδοποιούν ότι ένας νέος γύρος εχθροπραξιών θα μπορούσε να αποδειχθεί ακόμη πιο καταστροφικός από τις προηγούμενες συγκρούσεις, με σοβαρές συνέπειες για την ασφάλεια, τις ενεργειακές υποδομές και την παγκόσμια οικονομία.

Η ένταση κορυφώνεται μόλις δύο ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων πληγμάτων κατά της Τεχεράνης.

Παράλληλα, το Ιράν προειδοποιεί για αντίποινα χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς, ενώ οι χώρες του Κόλπου επιχειρούν μέσω διπλωματικών επαφών να αποτρέψουν μια σύγκρουση που θα μπορούσε να επεκταθεί σε ολόκληρη την περιοχή.

Οι χώρες του Κόλπου φοβούνται ότι θα πληρώσουν ξανά το τίμημα

Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και τα υπόλοιπα κράτη του Κόλπουπαρακολουθούν με ιδιαίτερη ανησυχία τις εξελίξεις, γνωρίζοντας ότι μια νέα αμερικανοϊσραηλινή επίθεση θα μπορούσε να προκαλέσει εκτεταμένα ιρανικά αντίποινα.

Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, κυβερνητικοί αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια, λιμάνια, ενεργειακές υποδομές και στρατιωτικές βάσεις θα μπορούσαν να βρεθούν εκ νέου στο στόχαστρο.

Ο Ανουάρ Γκαργκάς, διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, αναγνώρισε την Κυριακή (1/11), στο φόρουμ IISS Manama Dialogue στο Μπαχρέιν, ότι οι χώρες της περιοχής βρίσκονται αντιμέτωπες με μια κρίση την οποία είχαν επιχειρήσει να αποτρέψουν μέσω διπλωματικών πρωτοβουλιών.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιδιώκουν πολιτική και διπλωματική λύση, αντί μιας νέας στρατιωτικής αναμέτρησης.

Πίσω από τις δημόσιες τοποθετήσεις καταγράφεται, σύμφωνα με διεθνή ρεπορτάζ, και αυξανόμενη δυσαρέσκεια απέναντι στην Ουάσιγκτον, καθώς οι αραβικές κυβερνήσεις ανησυχούν ότι ενδέχεται να υποστούν τις συνέπειες αποφάσεων στις οποίες δεν έχουν ουσιαστικό λόγο.

Τραμπ: Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων μετά τις κάλπες

Η προσοχή στρέφεται στις αποφάσεις του Λευκού Οίκου, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα αφήσει να εννοηθεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε νέα στρατιωτική δράση εναντίον του Ιράν.

Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αποκλείσει νέα πλήγματα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης, δεν έχει αποκλείσει την επανέναρξη των επιθέσεων μετά την εκλογική διαδικασία.

Δημοσιεύματα αμερικανικών και διεθνών μέσων αναφέρουν ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει διαφορετικά στρατιωτικά σενάρια, μεταξύ των οποίων πλήγματα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, πυραυλικές υποδομές και στόχους που συνδέονται με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί οριστική απόφαση για νέα επιχείρηση, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση εξακολουθεί να διατηρεί ανοιχτή και τη δυνατότητα διπλωματικής διευθέτησης.

Τεχεράνη: Προειδοποίηση για αντίποινα χωρίς γεωγραφικά όρια

Από την πλευρά του, το Ιράν στέλνει μηνύματα ότι μια νέα επίθεση δεν θα αντιμετωπιστεί με περιορισμένη στρατιωτική απάντηση.

Ο ανώτατος ηγέτης της χώρας, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, έχει δώσει εντολή στους στρατιωτικούς διοικητές να προετοιμαστούν για άμεσα αντίποινα, διευρύνοντας τον κατάλογο πιθανών αμερικανικών και ισραηλινών στόχων.

Οι ιρανικές προειδοποιήσεις κάνουν λόγο για στρατιωτική αντίδραση χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς, αυξάνοντας την ανησυχία ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να επηρεάσει και χώρες που δεν επιθυμούν να συμμετάσχουν στις εχθροπραξίες.

Οι κυβερνήσεις του Κόλπου εκτιμούν ότι η Τεχεράνη, έχοντας ήδη υποστεί εκτεταμένους βομβαρδισμούς, ενδέχεται να επιλέξει μια ευρύτερη στρατηγική αντιποίνων, στοχεύοντας οικονομικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις.

«Το Ιράν είναι καλύτερα προετοιμασμένο» – Η εκτίμηση των στρατιωτικών αναλυτών

Παρά τους μήνες πολεμικών επιχειρήσεων και τα πλήγματα που έχει δεχθεί, το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικές πυραυλικές δυνατότητες και παραγωγική ικανότητα μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις δυτικών αξιωματούχων που επικαλείται το Bloomberg, η Τεχεράνη έχει καταφέρει να αναπληρώσει μέρος των στρατιωτικών αποθεμάτων της, ενώ εξακολουθεί να διαθέτει βαλλιστικούς πυραύλους και αντιπλοϊκά οπλικά συστήματα.

Τα στοιχεία του Bloomberg Economics αναφέρουν ότι, μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου, το Ιράν είχε εκτοξεύσει περισσότερα από 4.000 drones τύπου Shahed και τουλάχιστον 2.000 βαλλιστικούς πυραύλους από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Ο Εμίλ Χοκαγιέμ, ανώτερος ερευνητής του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS), εκτιμά ότι η Τεχεράνη εμφανίζεται πλέον περισσότερο προετοιμασμένη για μια νέα στρατιωτική αναμέτρηση.

Κατά την ανάλυσή του, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν προσαρμόσει την τακτική τους με βάση την εμπειρία προηγούμενων επιθέσεων, γεγονός που θα μπορούσε να καταστήσει έναν νέο γύρο συγκρούσεων πιο σύνθετο και επικίνδυνο για τους αντιπάλους τους.

Εξαντλούνται τα αποθέματα αεράμυνας στον Κόλπο

Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι χώρες της περιοχής είναι η επάρκεια των συστημάτων αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας.

Οι συνεχείς επιθέσεις με drones και πυραύλους έχουν προκαλέσει μεγάλη κατανάλωση αναχαιτιστικών πυραύλων, οι οποίοι είναι ιδιαίτερα ακριβοί και απαιτούν σημαντικό χρόνο παραγωγής.

Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του IISS, η προσπάθεια αναπλήρωσης των αποθεμάτων δυσχεραίνεται από τη διεθνή ζήτηση, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ καλούνται επίσης να καλύψουν τις δικές τους στρατιωτικές ανάγκες.

Την ίδια στιγμή, η δυνατότητα χρησιμοποίησης σχετικά οικονομικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών για την πρόκληση δυσανάλογα μεγάλου κόστους στην αεράμυνα αποτελεί σημαντική παράμετρο της στρατιωτικής στρατηγικής του Ιράν.

Οι εξελίξεις ενισχύουν την ανησυχία ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να επιβαρύνει σημαντικά την αμυντική ικανότητα και των πλούσιων κρατών του Περσικού Κόλπου.

Πετρέλαιο και Στενά του Ορμούζ: Ο κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία

Η πιθανότητα νέας πολεμικής κλιμάκωσης δεν περιορίζεται στο στρατιωτικό πεδίο, καθώς η περιοχή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους του πλανήτη.

Οι επιθέσεις σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, τα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα και η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ έχουν ήδη δημιουργήσει σοβαρές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας.

Μια νέα στρατιωτική σύγκρουση θα μπορούσε να επιδεινώσει τις δυσκολίες στις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, με επιπτώσεις στις διεθνείς τιμές, στις μεταφορές και στο κόστος παραγωγής.

Οι οικονομικές συνέπειες είναι ήδη ορατές. Σύμφωνα με προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείουπου επικαλούνται διεθνή δημοσιεύματα, η οικονομία της Σαουδικής Αραβίας αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 3,3% το 2026, ενώ ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφονται στις οικονομικές προοπτικές του Κουβέιτ και του Κατάρ.

Η προοπτική νέων επιθέσεων επιβαρύνει περαιτέρω ένα περιβάλλον οικονομικής αβεβαιότητας, στο οποίο οι χώρες του Κόλπου επιχειρούν να διατηρήσουν τις επενδύσεις, τις ενεργειακές εξαγωγές και την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Διπλωματικός πυρετός στο Κατάρ για να αποφευχθεί η σύγκρουση

Παρά τις στρατιωτικές προετοιμασίες και τις απειλές, οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται, με το Κατάρ να διαδραματίζει κεντρικό διαμεσολαβητικό ρόλο στις επαφές ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.

Οι συζητήσεις επικεντρώνονται σε ένα πιθανό προσωρινό πλαίσιο συμφωνίας, το οποίο θα μπορούσε να περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, οικονομικές κυρώσεις και επανέναρξη ευρύτερων διαπραγματεύσεων.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, έχει διαμηνύσει ότι η χώρα του είναι στρατιωτικά προετοιμασμένη να αμυνθεί, αλλά εξακολουθεί να θεωρεί ότι υπάρχει περιθώριο για διπλωματική λύση.

Ωστόσο, σημαντικές διαφωνίες παραμένουν ανάμεσα στις δύο πλευρές και μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί συμφωνία που να αποκλιμακώνει οριστικά την κρίση.

Η Μέση Ανατολή μπροστά σε μια νέα κρίσιμη καμπή

Με τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές να πραγματοποιούνται την Τρίτη 3 Νοεμβρίου, οι επόμενες ημέρες συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των κυβερνήσεων και των διπλωματικών υπηρεσιών σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Από το Ριάντ και το Άμπου Ντάμπι μέχρι την Ντόχα, την Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον, το κοινό ερώτημα είναι εάν θα δημιουργηθεί περιθώριο διαπραγματεύσεων ή εάν η κρίση θα εισέλθει σε νέα φάση στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Οι χώρες του Κόλπου φοβούνται ότι ένας νέος πόλεμος δεν θα περιοριστεί στα σύνορα του Ιράν, αλλά θα απειλήσει ευθέως την ασφάλεια και τις οικονομίες ολόκληρης της περιοχής.

Η διπλωματία εξακολουθεί να αποτελεί την επιδιωκόμενη διέξοδο για πολλές αραβικές κυβερνήσεις, την ώρα που οι στρατιωτικές προειδοποιήσεις και από τις δύο πλευρές εντείνουν την αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα.