Χανιά: 3η Σύνοδος του Ενιαίου Πολιτιστικού Δόγματος Κύπρου-Ελλάδας στην Ορθόδοξο Ακαδημία Κρήτης

Η παιδεία και ο πολιτισμός δεν αποτελούν πολυτέλεια, αλλά αναγκαίες προϋποθέσεις για μια κοινωνία δικαιοσύνης και αλληλεγγύης. Τούτο διακήρυξαν οι συμμετέχοντες στην 3η Σύνοδο του του Ενιαίου Πολιτιστικού Δόγματος Κύπρου – Ελλάδας, Απανταχού Ελληνισμού (ΕΠΟΔ), η οποία πραγματοποιήθηκε από 31 Οκτωβρίου έως 1 Νοεμβρίου 2026 στις εγκαταστάσεις της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης, η οποία τυγχάνει ιδρυτικό μέλος, με επίκεντρο την κατεχόμενη Αμμόχωστο.

Ύστερα από γόνιμο διάλογο, εισηγήσεις και ανταλλαγή εμπειριών, οι συμμετέχοντες διατύπωσαν τη Διακήρυξη Κολυμπαρίου, ως έκφραση της κοινής τους αγωνίας και ευθύνης, όπως τονίστηκε, για το μέλλον του πολιτισμού, της ιστορικής μνήμης και της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών.

Σύμφωνα με την διακήρυξη, «σε μια εποχή κατά την οποία η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει πολέμους, προσφυγιά, κοινωνικές ανισότητες, αμφισβήτηση θεμελιωδών δικαιωμάτων και νέες μορφές διχασμού, θεωρούμε ότι η παιδεία και ο πολιτισμός δεν αποτελούν πολυτέλεια, αλλά αναγκαίες προϋποθέσεις για μια κοινωνία δικαιοσύνης και αλληλεγγύης. Η συνάντησή μας στην Κρήτη, έναν τόπο που γνώρισε τον πόλεμο, την κατοχή και τον αγώνα για την ελευθερία, αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό. Η κατεχόμενη Αμμόχωστος αποτελεί μια ανοιχτή πληγή της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας. Πίσω από τα εγκαταλελειμμένα κτίρια, τις κλειστές γειτονιές και τους έρημους δρόμους βρίσκονται ανθρώπινες ζωές, οικογενειακές ιστορίες, μνήμες και δικαιώματα, μία ελληνική ιστορική διαδρομή αιώνων που δεν επιτρέπεται να λησμονηθούν».

Η μνήμη δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μίσος, αλλά ούτε και η συμφιλίωση μπορεί να οικοδομηθεί πάνω στη λήθη και στην αποσιώπηση της ιστορικής αλήθειας. Μέσα σε αυτό το πνεύμα οι συμμετέχοντες διακήρυξαν μεταξύ άλλων, ότι: «Επαναβεβαιώνουμε τον σεβασμό μας στην ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Υποστηρίζουμε την ειρηνική και δίκαιη επίλυση του Κυπριακού, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Υπενθυμίζουμε ότι η Κύπρος αποτελεί αναπόσπαστο μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας. Καλούμε τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να συνεχίσουν τις προσπάθειες για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση, με συνέπεια στις αρχές του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου, της δημοκρατίας και της ειρηνικής συνύπαρξης. Αναγνωρίζουμε ότι η ιστορική μνήμη αποτελεί πολύτιμο αγαθό και κοινή ευθύνη. Οι προσωπικές μαρτυρίες των προσφύγων, οι φωτογραφίες, τα μνημεία, οι παραδόσεις και οι αφηγήσεις των ανθρώπων πρέπει να διαφυλαχθούν και να μεταδοθούν στις επόμενες γενιές. Η λήθη δεν θεραπεύει τις πληγές της ιστορίας. Η γνώση, η αλήθεια, ο διάλογος και η δικαιοσύνη μπορούν να συμβάλουν στη θεραπεία τους. Υπογραμμίζουμε τη σημασία των Πολιτιστικών Συλλόγων και των εκπαιδευτικών φορέων ως ζωντανών κυττάρων της κοινωνίας. Ιδιαίτερη μέριμνα πρέπει να δοθεί στους νέους, ώστε να γνωρίσουν την ιστορία χωρίς να κληρονομήσουν τις αντιπαλότητες του παρελθόντος. Εκφράζουμε την ανάγκη προστασίας, συντήρησης και ανάδειξης των ιστορικών, θρησκευτικών, πολιτιστικών και των μεγάλων εμβληματικών μνημείων της Ελλάδος, της Κύπρου και του απανταχού Ελληνισμού».

Επίσης εκφράστηκε στη Σύνοδο, η αλληλεγγύη προς όλους τους λαούς που δοκιμάζονται από πολεμικές συγκρούσεις, κατοχή, βία και αναγκαστικό εκτοπισμό. «Απευθύνουμε ένα μήνυμα προς την Ευρώπη και τη διεθνή κοινότητα ότι δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη. Δεν μπορεί να υπάρξει συμφιλίωση χωρίς αλήθεια. Δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον χωρίς ιστορική μνήμη. Ας γίνει η Ευρώπη χώρος ουσιαστικής αλληλεγγύης και δικαιοσύνης και ο πολιτισμός γέφυρα κοινωνίας προς πάσα κατεύθυνση. Γιατί οι πατρίδες δεν κατοικούνται μόνο από όσους ζουν σήμερα σε αυτές. Κατοικούνται και από όσους τις θυμούνται, τις αγαπούν και ελπίζουν να επιστρέψουν».

APE