Τα «Απέραντα τοπία της θλίψης» σκιαγραφούν ένα κόσμο βουτηγμένο στη σήψη που, όμως, δικαιούται να ελπίζει.
20-26.10.2012 Βιβλίο αλήθεια ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ
Γράφει ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΟΥΝΙΟΣ
Η αυτοκρατορία του ουρανού είναι ένα ποτάμι που ανεβαίνει τραχιές οροσειρές και απάτητα βουνά. Ξεκίνησε από πέτρα, πέρασε στο κύτταρο και τέλος έφτιαξε εμάς: τον άνθρωπο, κανείς ακριβώς δεν ξέρει από πού έρχεται, κανείς απ’ το βασίλειο των ζωντανών δεν ξέρει πού θα καταλήξει. Μόνο εικασίες και υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε. Γεννημένοι στην καρδιά ενός άστρου, προερχόμενοι απ’ το σύμπαν, ξέρουμε μόνο πως παρασέρνει τραγούδια, ανακαλύψεις και εφευρέσεις στο πέρασμά της, που τα διατηρεί στα σπλάχνα της άφθαρτα από το χρόνο. Υπεράνθρωποι βρίσκονται μέσα της! Ο Ρεμπώ μεθυσμένος σε ένα μπαρ του Παρισιού συνθέτει τα αθάνατα ποιήματά του, γράμμα για τους μεταγενέστερους. Ο Έντισον ανακαλύπτει τη λυχνία και από δω και πέρα εξουσιάζουμε το φως. Μια παλαίστρα είναι η ουράνια αυτοκρατορία που μέσα της όλα μάχονται: μαλλιά, χέρια, πόδια, πλοκάμια, κέρατα. Όλα αυτά, κομμάτια από ένα παζλ τεράστιο, συνθέτουν την πορεία της ζωής, που οδεύει προς τα πάνω, για να ανακαλύψει τα πάντα, για να αντικρύσει τα μάτια Του.
Ένα από τα μεστότερα βιβλία που έχω διαβάσει το τελευταίο διάστημα. Υπαρξιακό πέρα για πέρα, σκοτεινό μερικές φορές, χαοτικό περισσότερες, αλλά πανέμορφο -σαν αυγουστιάτικο σεργιάνι στην αμμουδιά. Χρειάζονται βαθιές γνώσεις, μα και διεισδυτικότητα, για να αντιληφθείς το νόημα των μικρών, αλλά ανεκτίμητων, διηγημάτων του Θεμιστοκλή Κατσαούνη. Δείγμα των οριζόντων και των προβληματισμών του, σε μια εποχή που οι ορίζοντες και οι προβληματισμοί των πολλών, μετά βίας φτάνουν μέχρι τη μύτη τους.
Στις ιστορίες του Θεμιστοκλή ξεχειλίζει η πίκρα, και ίσως-ίσως, η μελαγχολία, ποτέ όμως, μα ποτέ, δεν απουσιάζει και το όνειρο, μια σπίθα ονείρου, μια φλόγα ονείρου, ένας λευκός διάδρομος, επίγειος ή ουράνιος, στον οποίο μπορούμε να περπατήσουμε ή να πετάξουμε, ανάλογα με τη διάθεσή μας.
Τα «Απέραντα τοπία της θλίψης» σκιαγραφούν ένα κόσμο βουτηγμένο στη σήψη που, όμως, δικαιούται να ελπίζει. Ένα κόσμο βίαιο και τρυφερό ταυτόχρονα, ένα κόσμο αντιφατικό έως το μεδούλι, ένα κόσμο ο οποίος συνθλίβεται από τις μυλόπετρες του ρεαλισμού και του μύθου. Και, τότε, λογοτέχνες όπως ο Κατσαούνης και πρωτίστως, ποιητές όπως ο Κατσαούνης, παρά το νεαρό της ηλικίας τους, ανάβουν τους πυρσούς των λέξεων και των στίχων – αμέσως η φυσική μας, αλλά και η πνευματική μας, παρουσία αποκτούν υπόσταση, επιβάλλονται κατά κράτος των μηχανών που λέγονται άνθρωποι και των ανθρώπων που λέγονται μηχανές.
Θεμιστοκλής Κατσαούνης
Αλήθεια, διάβασα και δεύτερη φορά αυτή τη συγκλονιστικά υπέροχη συλλογή, αυτόν τον σπαρακτικό θρήνο που, ωστόσο, θυμίζει και μελωδία. Εικόνες της καθημερινότητας, εφηβικές σκέψεις, προφήτες και ψευδοπροφήτες, τυχάρπαστοι ιδεολόγοι που βολεύονται πίσω από έδρανα εξουσίας, παράδεισος και κόλαση, κόλαση και παράδεισος, θάλασσες και βουνά, επαναστάσεις που αρχίζουν, που τελειώνουν ή που τελειώνουν προτού αρχίσουν – οι φιλοσοφικές αναφορές του συγγραφέα, αιχμηρές σαν ξυραφιές, αφήνουν σημάδια στο δέρμα. Ο ίδιος αναφέρει στο βιογραφικό του: Γεννήθηκα και έζησα στην Αθήνα για οκτώ χρόνια, εν συνεχεία έζησα στην Χαλκιδική για τέσσερα χρόνια και μετά, από το 1996μέχρι και το 2010, διέμεινα στην Καβάλα. Τα τελευταία χρόνια ζω και εργάζομαι περιστασιακά σε διάφορες δουλειές, στη Θεσσαλονίκη. Σπουδάζω στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, στο τμήμα του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού. Έχω εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές («Προς όλες τις κατευθύνσεις», «Γράμμα σ’ έναν άγνωστο φίλο») μία νουβέλα («Το κτήνος») και μία συλλογή με πεζοτράγουδα («Απέραντα τοπία της θλίψης»). *Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΗΡΙΔΑΝΟΣ. Σελίδες: 40
ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΗ
Απέραντα τοπία της θλίψης
Φωτογραφίες ασπρόμαυρες ή έγχρωμες, φωτογραφίες ξεχασμένες σε παλιά συρτάρια γεμάτα σκόνη ή αρχειοθετημένες επιμελημένα μέσα σε λευκώματα. Φωτογραφίες ανθρώπων που έχουν επιστρέψει στη γη ή ζωντανών που τώρα πια ζουν απομακρυσμένοι από το περιβάλλον όπου ένα πάτημα του κουμπιού μιας μηχανής, φυλάκισε ένα κομμάτι της ζωής τους, ζωγραφισμένο από τα χρώματα του φωτός.
Εικόνες γιορτών με γάμους και βαφτίσια, όπου μωρά έγιναν έφηβοι, μεσήλικες ή γέροι και ίσως τώρα χάθηκαν για πάντα. Νεόνυμφοι με πρόσωπα όλο ζωντάνια, με σφριγηλά κορμιά μέσα σε πεντακάθαρα γιορτινά ρούχα, μαλλιά φτιαγμένα από σιντέφι, μάτια που εκπέμπουν σπίθες αγάπης, χαμόγελα για το μέλλον που έρχεται ολοζώντανο μέσα στο μυαλό τους και τριγύρω έπιπλα ή τοπία που λιώνουν μέσα στο άπειρο. Εικόνες από ένα σύμπαν που εξαφανίζεται μέσα στον ωκεανό των στιγμών, προσπαθούν να σώσουν κάτι το ελάχιστο απ’ τη ζωή, ως ανάμνηση ενός έρωτα σ’ ένα μαγευτικό ανοιξιάτικο ηλιοβασίλεμα στα μάρμαρα ενός αρχαίου ναού, μιας γιορτής ενός αγοριού που γίνεται άνδρας και αποχαιρετάει την εφηβεία, σβήνοντας τα κεριά στην τούρτα, με φίλους δίπλα του. Και μέσα στα πρόσωπα, τα ζωγραφισμένα γέλια, τα χαμόγελα και τις πόζες, κρύβονται ήχοι από γέλια και φωνές, αισθήματα, καρδιοχτύπια έρωτα ή αγωνίας για το μέλλον, επιθυμίες. Η θύμηση και η φαντασία, ή μόνο η φαντασία, προσπαθούν να γίνουν ένα με την εικόνα για να δώσουν αίμα στα πρόσωπά της και με μια έκλαμψη μέσα στα όνειρά μας να γευτούμε κάτι από τις ζωές τους. Και ποιος ξέρει μετά από μία φωτογράφηση τι συνέβη στους πρωταγωνιστές της, μέχρι αυτή να φτάσει στα χέρια μας, και να γίνει αντιληπτή από τα μάτια, που θέλουν να την εξερευνήσουν;
Ίσως εκείνος ο χαμογελαστός νέος, με την κόκκινη μπλούζα, σε αυτήν τη φωτογραφία, γεμάτη ήλιο και πράσινο, να έφυγε μετά τη σκηνοθεσία της στο σχολείο- γιατί κρατούσε μια τσάντα. Ίσως πήγε μια εκδρομή ή βόλτα στην καφετέρια της πόλης, ίσως… κάπου… κάποτε…, τόσοι και τόσοι συνδυασμοί όσα και τ’ αστέρια του σύμπαντος. Ποτέ δεν θα τελειώσουν, όσο χρόνο και αν αφιερώσουμε από τη ζωή μας.
Εικόνες φτιαγμένες από σκέψεις και όνειρα, που ανακατώνει το τυχαίο και ορίζει η βαρεμάρα, προσπαθούμε να τις αποκρυπτογραφήσουμε με εικασίες του παρόντος, από τη γνώση που έχουμε για το παρελθόν. Φωτογραφίες τεκμήρια της ύπαρξής μας, μέσα από την ύπαρξή μας, δείχνουν πως θέλουμε να γλυτώσουμε απ’ τη φθορά της ύπαρξης μέσα στο χρόνο (σ.σ.12-13). Οικογενειακές φωτογραφίες
Σχόλια Facebook