Ολοκληρώθηκε το 5ο Διεθνές Θερινό Σχολείο Καβάλας για τη Γεωπολιτική και τη Διπλωματία στην Ανατολική Μεσόγειο

Πραγματοποιήθηκε με την αναμενόμενη επιτυχία το 5ο Διεθνές Θερινό Σχολείο Καβάλας (5th Kavala International Summer School), από τις 24 έως τις 28 Αυγούστου, με θέμα «Γεωπολιτική, Συμφιλίωση και Σχέσεις Καλής Γειτονίας στην Ανατολική Μεσόγειο».

Η γεωπολιτική θέση της Καβάλας, στο σταυροδρόμι της Ανατολικής Μακεδονίας, της Θράκης, των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου, ανεδείχθη σε φυσικό υπόβαθρο διεθνούς διαλόγου για τις σχέσεις καλής γειτονίας, τη συμφιλίωση, την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή σε μία σημαντική εκδήλωση – ας μας επιτραπεί η φράση – “εκπαιδευτικής διπλωματίας”, η οποία προκαλεί την πολύτιμη δημόσια συζήτηση και την εξοικείωση της κοινωνίας με θέματα που την αφορούν άμεσα … κι ας μην φαίνεται πως τούτο ισχύει.

Η διοργάνωση έφερε στο προσκήνιο τις σχέσεις Ελλάδας, Τουρκίας και Κύπρου, καθώς και ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας, γεωπολιτικής, διπλωματίας και οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Ακαδημαϊκοί, ερευνητές, διπλωμάτες, επαγγελματίες και φοιτητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό αντήλλαξαν απόψεις, με στόχο ο διάλογος να αποτελέσει εργαλείο κατανόησης και περιφερειακής συνεργασίας.

Το φετινό Θερινό Σχολείο, που φιλοξενήθηκε στη Μεγάλη Λέσχη, διοργανώθηκε από το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο ΑΝΑΤΟΛΙΑ (ΝΠΠΕ), το Ινστιτούτο Εξωτερικών Υποθέσεων (Foreign Affairs Institute – FAINST) και το γερμανικό πανεπιστήμιο Friedrich Schiller University of Jena.

Οι εργασίες διεξήχθησαν στην αγγλική γλώσσα και απευθύνθηκαν κυρίως σε προχωρημένους προπτυχιακούς, μεταπτυχιακούς και υποψήφιους διδάκτορες, καθώς και σε επαγγελματίες των πολιτικών επιστημών, διεθνών σχέσεων, νομικής, ιστορίας και διπλωματία

Υπενθυμίζεται ότι στην εν λόγω ανοιχτή εκδήλωση για τους προπτυχιακούς φοιτητές, τους υποψήφιους διδάκτορες και τους πολίτες της περιοχής, έλαβαν το λόγο επαγγελματίες από τους χώρους της πολιτικής επιστήμης, των διεθνών σχέσεων, της νομικής, της ιστορίας και της διπλωματίας. Η θεματολογία, μεταξύ άλλων, περιελάμβανε, τη συμφιλίωση σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο, τον ρόλο των γυναικών στην οικοδόμηση της ειρήνης, τη σημασία του τουρισμού ως μορφή ήπιας πολιτικής και τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την πρακτική διάσταση της εξωτερικής πολιτικής.

Δηλώσεις Θεόδωρου Θεοδώρου, ανώτερου συμβούλου του Ινστιτούτου Εξωτερικών Υποθέσεων και συνδιοργανωτή του Σχολείου

Όπως τόνισε σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ καθώς και στον τοπικό τύπο ο Θεόδωρος Θεοδώρου, Πληρεξούσιος Υπουργός Α’ ε.τ. και ανώτερος σύμβουλος του Ινστιτούτου Εξωτερικών Υποθέσεων, «στόχος μας είναι να συζητάμε δύσκολα και απαιτητικά θέματα της εξωτερικής πολιτικής μέσα από μια ήπια διαδικασία που στηρίζεται στον καλό και γόνιμο διάλογο και την καλή επικοινωνία».

Η φετινή διοργάνωση εστίασε ιδιαίτερα στις σχέσεις Ελλάδας, Τουρκίας και Κύπρου, καθώς – σύμφωνα με το 5th Kavala International Summer School – οι τρεις χώρες μπορούν να λειτουργήσουν ως «τρίγωνο σταθερότητας» για την περιοχή. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στον τουρισμό, όχι μόνο ως οικονομική δραστηριότητα, αλλά και ως μορφή ήπιας πολιτικής και ως αφορμή επικοινωνίας λαών και πολιτισμών.

Η επιλογή της Καβάλας συνδέεται, σύμφωνα με τον κ. Θεοδώρου, με τα γεωπολιτικά και γεωγραφικά πλεονεκτήματα της πόλης. Όπως διαχρονικά σημειώνει, «η βόρεια Ελλάδα διαδραμάτιζε διαχρονικά σημαντικό ρόλο στη σύνδεση Ανατολής και Δύσης, ενώ η Καβάλα αποτελεί κομβικό σημείο με πρόσβαση προς τη θάλασσα και την ευρύτερη περιοχή… Κυρίως, το μεγάλο λιμάνι, είναι πολύ κοντά στον κεντρικό οδικό άξονα και έχει πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματα που δεν τα έχουν άλλα λιμάνια στη βόρεια Ελλάδα».

Η φετινή διοργάνωση συνεχίζει μια προσπάθεια που ξεκίνησε το 2022. Τις προηγούμενες χρονιές οι συζητήσεις αφορούσαν ζητήματα μειονότητας, τη Συνθήκη της Λοζάνης, τη διαχείριση του νερού, και τον ρόλο της Κύπρου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Ο κ. Θεοδώρου επεσήμανε με δηλώσεις του στον τοπικό Τύπο ότι «κοινό χαρακτηριστικό όλων των διοργανώσεων είναι η επιλογή μιας ήπιας προσέγγισης στα δύσκολα ζητήματα, ώστε οι ομιλητές… να παρουσιάζουν ελεύθερα τις θέσεις τους και να ακολουθεί ανοιχτή συζήτηση με τους συμμετέχοντες».

Έμφαση δίνεται κάθε χρόνο στη σύνδεση της εκπαίδευσης με την πρακτική διάσταση της εξωτερικής πολιτικής. «Το μεγάλο ζητούμενο για εμάς δεν είναι μόνο ο διάλογος, είναι και η δράση», σύμφωνα με τον κ. Θεοδώρου, ο οποίος υπογράμμισε την ανάγκη οι συζητήσεις να οδηγούν σε πρωτοβουλίες και αξιοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων.

Με το πέρας των εργασιών συντάσσεται πάντα η διακήρυξη με τα συμπεράσματα της δράσης, η οποία αποστέλλεται σε κρατικούς φορείς, κυβερνήσεις και πρεσβείες χωρών που συμμετείχαν.

Με επίκεντρο την Ανατολική Μεσόγειο και τη συμμετοχή πολλών γενεών και ειδικοτήτων, το 5ο Διεθνές Θερινό Σχολείο Καβάλας στοχεύει να μεταφέρει τη συζήτηση για τη γεωπολιτική από το επίπεδο της αντιπαράθεσης στο πεδίο της γνώσης, του διαλόγου και της αναζήτησης πρακτικών δρόμων συνεργασίας.

Η διοργάνωση στηρίζεται αποκλειστικά σε ιδιωτική χρηματοδότηση, ενώ η συνεργασία των τριών φορέων αποτελεί τον πυρήνα της προσπάθειας.

Πρέσβυς ε.τ. και ανώτερος σύμβουλος του Ινστιτούτου Εξωτερικών Υποθέσεων Θεόδωρος Θεοδώρου

 

Τα θέματα των ομιλητών

Ο Δρ. Μιχάλης Σαρλής για το ζήτημα της ανθεκτικής συνύπαρξης σε περιόδους συγκρούσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, ενώ η Δρ. Τίνα Μαυρίκου για το ρόλο της Ελλάδας ως κομβικού μικρού κράτους και άγκυρας ήπιας ισχύος. Η Δρ. Laura Villanueva, ιδρύτρια του Satoyama for Peace, για τη συμφιλίωση με τα οικοσυστήματα.

Η Δρ. Μαρία Κυριακίδου για τον ρόλο των γυναικών στην οικοδόμηση της ειρήνης, ενώ ο Δρ. Χρήστος Αλιπράντης για τον ρόλο των μεγάλων δυνάμεων στη γεωπολιτική της Ανατολικής Μεσογείου. Ο καθηγητής Ιωάννης Σαριδάκης για τις έννοιες της εχθροποίησης, του εξανθρωπισμού και της προσέγγισης.

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Γώγος για το μέλλον του Ισλάμ και των μουσουλμάνων στην Ευρώπη, ενώ η καθηγήτρια Zuhal Mert-Uzuner  για τους δρόμους της διπλωματίας για την περιφερειακή συμφιλίωση, με έμφαση στη διπλωματία δεύτερου επιπέδου και τους διαύλους διαλόγου μεταξύ των λαών.

Επίσης ιδιαίτερη η σημασία της δημόσιας εκδήλωσης στην ελληνική γλώσσα, ώστε να διευρυνθεί η πρόσβαση της τοπικής κοινωνίας στη θεματική του Kavala International Summer School.

 

Οι τοποθετήσεις των Αυτοδιοικητικών παραγόντων

 

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ ΧΑΡΗ ΔΑΛΚΙΤΖΗ

«… Πρόκειται για μια σημαντική πρωτοβουλία η οποία συγκεντρώνει φοιτητές από όλο τον κόσμο, οι οποίοι για 5 ημέρες συζητούν επίκαιρα ζητήματα τα οποία έχουν να κάνουν με την θεωρία των διεθνών σχέσεων. Η πραγματικότητα είναι ότι ο κόσμος μας αλλάζει και ειδικά στον τομέα των διεθνών σχέσεων και της διεθνούς τάξης και τις εξελίξεις τις συζητούμε ανά εβδομάδα ή ακόμα και ανά ημέρα καθώς αμφισβητούν καθιερωμένες λογικές και πρακτικές στο διεθνές σύστημα. Ακόμα και την προηγούμενη εβδομάδα είχαμε θέματα μεταξύ Καναδά και Ηνωμένων Πολιτειών στο επίπεδο των εμπορικών συμφωνιών. Οποιοσδήποτε διάλογος γίνεται λοιπόν για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής είναι πάντα επίκαιρος όταν ειδικά συνδυάζεται και με την παρουσία καθηγητών διεθνών σχέσεων, την εμπειρία τους και το πώς αντιλαμβάνονται το διεθνές σύστημα μέσα από την θεωρία» όπως δήλωσε ο κ. Δαλκιτζής.

Ολοκληρώνοντας ο κ. Δαλκιτζής πρόσθεσε πως «φέτος η συζήτηση περιστράφηκε γύρω από το κατά πόσο ο διάλογος και η συμφιλίωση μεταξύ των λαών της Ανατολικής Μεσογείου είναι σημαντικός και μπορούν να φέρουν ειρήνη και σταθερότητα στην περιοχή. Άποψη μου είναι πως σίγουρα ο διάλογος παίζει σημαντικό ρόλο, πάντα όμως υπό το πλαίσιο του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, των διεθνών συνθηκών και της καλής πίστης, όπως αυτή ισχύει στις διαπροσωπικές σχέσεις, έτσι ισχύει και στο ζήτημα των διακρατικών σχέσεων. Είναι ένα ζήτημα το οποίο εξασφαλίζεται στην πορεία του χρόνου. Ήταν μια συζήτηση με αρκετό ενδιαφέρον κι ενώ το πρόγραμμα ήταν στα αγγλικά, την Πέμπτη είχαμε 2 ώρες την δυνατότητα να συζητήσουμε στα ελληνικά για θέματα οικονομικής πολιτικής. Εύχομαι του χρόνου το θερινό σχολείο να έχει την ίδια επιτυχία με την φετινή».

ΟΜΙΛΙΑ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΜΟΥΜΤΣΑΚΗ

“Καταρχάς, επιτρέψτε μου να συγχαρώ όλους τους διοργανωτές του 5ου Διεθνούς Θερινού Σχολείου Καβάλας.

Η συνεργασία του Αμερικανικού Πανεπιστημίου «ΑΝΑΤΟΛΙΑ», του Ινστιτούτου Εξωτερικών Υποθέσεων, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Γερμανικού Πανεπιστημίου «Φρίντριχ Σίλερ», αποτελούν την τελευταία περίοδο μία νησίδα ελπίδας και αισιοδοξίας, μέσα σε ένα πέλαγος αβεβαιοτήτων, συγκρούσεων και συνεχών γεωπολιτικών ανακατατάξεων.

Εκτιμώ πως ήρθε η στιγμή κατά την οποία τα οφέλη της ειρηνικής συνύπαρξης Ελλήνων και Τούρκων, πρέπει να γίνουν μέρος του δημόσιου διαλόγου ανάμεσα στις κυβερνήσεις της Αθήνας και της Άγκυρας, καθώς και στους φορείς των δύο λαών που διακρίνονται στα πεδία του πολιτισμού, της παιδείας και των όποιων οικονομικών συναλλαγών.

Διαβάζοντας προσεκτικά το πρόγραμμα του 5ου Διεθνούς Θερινού Σχολείου Καβάλας, παρατήρησα ότι τόσο η δομή, όσο και η θεματολογία του, υπηρέτησαν αυτόν τον στόχο και ανταποκρίθηκαν πλήρως στις ανάγκες συνέχισης ενός γόνιμου διαλόγου για την οικοδόμηση σχέσεων αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

Η Καβάλα, ως σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης και σημείο αναζήτησης κοινών ιστορικών καταβολών, ευνοεί και την ανάπτυξη χαμηλής πολιτικής, μέσω της σημαντικής αύξησης του τουριστικού ρεύματος.
Οι επισκέπτες από την Τουρκία έχουν την ευκαιρία να επικοινωνήσουν με τους ανθρώπους της περιοχής μας, χωρίς εθνικιστικές παρωπίδες, υπερβολές και ακραίες προσεγγίσεις που διακινούν διάφορα κέντρα εκατέρωθεν.

Το ευρύ πνεύμα των πρωταγωνιστών της διοργάνωσης και το επίπεδο σπουδών όσων θα την παρακολούθησαν, μάς επέτρεψαν να αγγίξουμε και αρκετά ζητήματα που θεωρούνται ταμπού για τον πολιτικό και όχι μόνο κόσμο της Ελλάδας και της Τουρκίας.

Η κατάσταση στην Κύπρο και το μέλλον των μουσουλμάνων στην Ευρώπη, επί παραδείγματι, έτυχαν μιας ώριμης αναψηλάφησης, με την παράθεση λογικών επιχειρημάτων και την ανάδειξη των πραγματικών τους διαστάσεων.

Με βασικά εργαλεία τον ρεαλισμό και την αντικειμενικότητα, μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα νέο πλαίσιο συζήτησης για όλα εκείνα που κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε ή να μοιραστούμε, σε περιόδους κρίσεων και διαρκών ανατροπών.

Για τον επίλογο, θα δανειστώ την τόσο απλή και μεστή φράση του κορυφαίου Έλληνα συνθέτη, Μίκη Θεοδωράκη, ο όποιος επί σειρά ετών ηγήθηκε των πρωτοβουλιών για την ενδυνάμωση της ελληνοτουρκικής φιλίας: «Εκτός από το Αιγαίο, μάς ενώνουν πάρα πολλά»!

 

Αντπεριφερειάρχης Χάρης Δαλκιτζής

 

Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Απόστολος Μουμτσάκης

 

 

Δεξιά ο σχεδόν πάντοτε αφανής Πρόεδρος του δραστήριου Ινστιτούτου Εξωτερικών Υποθέσεων Λουκάς Κατσώνης