Ο Ανδρουλάκης ζητά εντολή διακυβέρνησης – Η σύγκρουση μεταφέρεται στην αξιοπιστία – Το μήνυμα για την πρώτη θέση και η πολιτική αντιπαράθεση με Μητσοτάκη και Τσίπρα

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έθεσε ευθέως ως στόχο την πρώτη θέση και την εντολή πολιτικής αλλαγής.

Αθήνα.-  Να μετατρέψει τη δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση σε θετική επιλογή διακυβέρνησης και να εμφανίσει το ΠΑΣΟΚ ως τη μοναδική αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Αλέξη Τσίπρα επιχειρεί ο Νίκος Ανδρουλάκης. Η ομιλία του στο Αιγάλεω, με αφορμή τη συμπλήρωση 45 χρόνων από την ιστορική εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ στις 18 Οκτωβρίου 1981, δεν είχε μόνο επετειακό χαρακτήρα. Αποτέλεσε μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του πολιτικού ανταγωνισμού ενόψει των εκλογών του 2027.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έθεσε ευθέως ως στόχο την πρώτη θέση και την εντολή πολιτικής αλλαγής, επιχειρώντας να υπερβεί τη συζήτηση για τη δεύτερη θέση, στην οποία επιμένουν οι δημοσκοπήσεις και μεγάλο μέρος της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η επιλογή αυτή δεν είναι χωρίς πολιτικό ρίσκο. Η απόσταση από τη Νέα Δημοκρατία παραμένει σημαντική, ενώ η εκλογική αναμέτρηση θα κριθεί σε ένα κατακερματισμένο κομματικό τοπίο. Ωστόσο, η Χαριλάου Τρικούπη εκτιμά ότι χωρίς σαφή διεκδίκηση της διακυβέρνησης το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στον ρόλο μιας ισχυρής αλλά περιορισμένης κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης.

Από την Αλλαγή του 1981 στο πολιτικό στοίχημα του 2027

Ο συμβολισμός της 18ης Οκτωβρίου ήταν ισχυρός. Πριν από 45 χρόνια, ο Ανδρέας Παπανδρέου οδήγησε το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία με 48,07%, διαμορφώνοντας νέους πολιτικούς και κοινωνικούς συσχετισμούς.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης επιχείρησε να συνδέσει εκείνη την ιστορική ανατροπή με τη σημερινή ανάγκη πολιτικής αλλαγής, υπογραμμίζοντας ότι ο πολίτης του 1981 δεν ψήφισε απλώς μια διαφορετική κυβέρνηση, αλλά διεκδίκησε διαφορετική θέση μέσα στην κοινωνία.

Η αναφορά δεν ήταν τυχαία. Το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να επανασυνδεθεί με τα κοινωνικά στρώματα που αποτέλεσαν διαχρονικά τη βάση της εκλογικής του ισχύος: εργαζομένους, μικρομεσαίους, νέους, συνταξιούχους και πολίτες που αισθάνονται ότι μένουν έξω από τα οφέλη της οικονομικής ανάπτυξης.

Ωστόσο, η Ελλάδα του 2026 δεν είναι η Ελλάδα του 1981. Δεν υπάρχουν οι ίδιοι πολιτικοί συσχετισμοί, ούτε η ίδια σχέση εμπιστοσύνης των πολιτών με τα κόμματα. Η ιστορική παρακαταθήκη μπορεί να λειτουργήσει ως πηγή πολιτικής νομιμοποίησης, αλλά δεν αρκεί για να δημιουργήσει ένα νέο πλειοψηφικό ρεύμα.

Το πραγματικό στοίχημα για τον Ανδρουλάκη είναι να δώσει στην έννοια της Αλλαγής σύγχρονο περιεχόμενο, ώστε να μην εκληφθεί ως επιστροφή στο παρελθόν αλλά ως απάντηση στις σημερινές κοινωνικές ανάγκες.

Η σύγκρουση με τον Μητσοτάκη και το τέλος των σεναρίων συγκυβέρνησης

Στο μέτωπο με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επιχείρησε να καταστήσει σαφές ότι δεν διεκδικεί ρόλο κυβερνητικού συμπληρώματος.

Η θέση του ότι πολιτική αλλαγή δεν μπορεί να υπάρξει με τη Νέα Δημοκρατία στην κυβέρνηση αποτελεί κεντρικό στοιχείο της εκλογικής του στρατηγικής.

Ο Ανδρουλάκης επιδιώκει να αποδομήσει το κυβερνητικό αφήγημα της σταθερότητας, αντιπαραβάλλοντας τη φθορά της επταετούς διακυβέρνησης, τα προβλήματα της καθημερινότητας και τις θεσμικές υποθέσεις που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις.

Η ακρίβεια, η στεγαστική κρίση, οι δυσκολίες πρόσβασης σε δημόσια υγεία και παιδεία, οι ανισότητες και η συγκέντρωση οικονομικής ισχύος αποτελούν τους βασικούς άξονες της αντιπολιτευτικής επιχειρηματολογίας του.

Αλλά υπάρχει και μια βαθύτερη πολιτική επιδίωξη: να αμφισβητήσει το μονοπώλιο του Κυριάκου Μητσοτάκη στο πεδίο της κυβερνητικής αξιοπιστίας.

Γιατί η Νέα Δημοκρατία, παρά τη φθορά της, εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικό εκλογικό προβάδισμα. Αυτό σημαίνει ότι η κριτική στα πεπραγμένα της κυβέρνησης, όσο σκληρή κι αν είναι, δεν αρκεί από μόνη της για την ανατροπή.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ καλείται να πείσει ότι διαθέτει όχι μόνο την πολιτική βούληση να αλλάξει κυβέρνηση, αλλά και το σχέδιο, τα πρόσωπα και τη δυνατότητα να κυβερνήσει αποτελεσματικά.

Ο Τσίπρας, η μάχη της Κεντροαριστεράς και το πλεονέκτημα της πολιτικής αυτονομίας

Η δεύτερη πλευρά της στρατηγικής Ανδρουλάκη αφορά τον Αλέξη Τσίπρα. Μετά τη νέα ένταση στις σχέσεις ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ., ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επέλεξε να οξύνει την πολιτική του διαφοροποίηση, χωρίς να εγκαταλείπει την κεντρική αντιπαράθεση με την κυβέρνηση.

Η αποστροφή του ότι η χώρα δεν χρειάζεται ούτε μια τρίτη θητεία αλαζονείας ούτε δεύτερη ευκαιρία στην αποτυχία αποτύπωσε το δίλημμα που επιχειρεί να διαμορφώσει.

Πίσω από αυτή τη διατύπωση βρίσκεται μια συγκεκριμένη πολιτική επιδίωξη: να εμφανίσει το ΠΑΣΟΚ ως δύναμη ανανέωσης και όχι ως ανακύκλωση προηγούμενων κυβερνητικών σχημάτων.

Η αντιπαράθεση με τον Τσίπρα αφορά την ηγεμονία στον προοδευτικό χώρο, αλλά και το δικαίωμα κάθε κόμματος να εμφανίζεται ως ο βασικός αντίπαλος του Μητσοτάκη.

Ο πρώην πρωθυπουργός διαθέτει αναγνωρισιμότητα και κυβερνητική εμπειρία, αλλά φέρει και το βάρος της περιόδου 2015–2019. Αντιθέτως, ο Ανδρουλάκης επιχειρεί να αξιοποιήσει το γεγονός ότι δεν έχει προσωπική κυβερνητική φθορά, προβάλλοντας την πολιτική αυτονομία και τη θεσμική συνέπεια ως συγκριτικά πλεονεκτήματα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επιλογή του να απευθυνθεί όχι μόνο στους παραδοσιακούς ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ, αλλά και σε πολίτες που είχαν στηρίξει τη Νέα Δημοκρατία, σε απογοητευμένους προοδευτικούς ψηφοφόρους και σε όσους έχουν επιλέξει την αποχή. Αυτή η διεύρυνση είναι απαραίτητη εάν το ΠΑΣΟΚ θέλει να ξεφύγει από τα σημερινά δημοσκοπικά του όρια.

Από τις εξαγγελίες στο κυβερνητικό πρόγραμμα

Η προσπάθεια ενίσχυσης της κυβερνητικής αξιοπιστίας συνδέεται και με τις συγκεκριμένες δεσμεύσεις που επανέφερε ο Ανδρουλάκης.

Ο 13ος μισθός στο Δημόσιο, η σταδιακή αποκατάσταση της 13ης σύνταξης και του ΕΚΑΣ για τους χαμηλοσυνταξιούχους, οι παρεμβάσεις στη φορολογία των καυσίμων, η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους και η στεγαστική πολιτική συγκροτούν μέρος της προγραμματικής του πρότασης.

Το πολιτικό ζητούμενο, ωστόσο, μεταφέρεται πλέον στην κοστολόγηση, στις δημοσιονομικές δυνατότητες και κυρίως στην ιεράρχηση των παρεμβάσεων.

Ένα κόμμα που διεκδικεί την πρώτη θέση δεν κρίνεται μόνο από τη δημοφιλία των προτάσεών του, αλλά και από το εάν μπορεί να αποδείξει ότι είναι εφαρμόσιμες.

Εδώ ακριβώς θα δοθεί ένα σημαντικό μέρος της σύγκρουσης με την κυβέρνηση, η οποία επιχειρεί να εμφανίσει τις αντιπολιτευτικές δεσμεύσεις ως δημοσιονομικά επισφαλείς.

Το προσωπικό στοίχημα του Ανδρουλάκη

Η ομιλία στο Αιγάλεω είχε και μια σαφή προσωπική διάσταση για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ.

Ο Ανδρουλάκης επιδιώκει να ενισχύσει την εικόνα ενός πολιτικού αρχηγού που δεν περιορίζεται στην αντιπολίτευση, αλλά προετοιμάζεται να αναλάβει κυβερνητική ευθύνη. Η προσπάθεια αυτή προϋποθέτει μεγαλύτερη εξωστρέφεια, σαφές πολιτικό στίγμα και σταθερή παρουσία στα μεγάλα κοινωνικά, οικονομικά και εθνικά ζητήματα.

Παράλληλα, απαιτεί την προβολή μιας ομάδας στελεχών ικανής να υποστηρίξει το κυβερνητικό εγχείρημα. Η κυβερνησιμότητα δεν είναι μόνο υπόθεση ενός αρχηγού. Είναι και η δυνατότητα μιας παράταξης να παρουσιάσει επαρκές πολιτικό προσωπικό, να διαχειριστεί κρίσεις και να διαμορφώσει ευρύτερες κοινωνικές συμμαχίες.

Το ΠΑΣΟΚ διαθέτει ιστορική κυβερνητική εμπειρία και στελέχη με γνώση της δημόσιας διοίκησης. Το ζητούμενο είναι να μετατρέψει αυτά τα χαρακτηριστικά σε σύγχρονη και πειστική πρόταση εξουσίας.

Η κρίσιμη δοκιμασία των δημοσκοπήσεων

Το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει η απόσταση ανάμεσα στην πολιτική φιλοδοξία και στους σημερινούς εκλογικούς συσχετισμούς. Οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να καταγράφουν ισχυρό προβάδισμα της Νέας Δημοκρατίας, ενώ η αντιπαράθεση ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ. επηρεάζει τη δυναμική της αντιπολίτευσης.

Για τον Ανδρουλάκη, η πραγματική επιτυχία δεν θα είναι απλώς να κερδίσει τη μάχη απέναντι στον Τσίπρα. Θα είναι να αποδείξει ότι μπορεί να διεκδικήσει ψηφοφόρους από τη Νέα Δημοκρατία και να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε μια ευρύτερη συμμαχία πολιτικής αλλαγής.

Η εκλογική πρωτιά, επομένως, δεν αποτελεί ακόμη διαμορφωμένη προοπτική. Αποτελεί στρατηγικό στόχο, η επίτευξη του οποίου προϋποθέτει ουσιαστική μεταβολή των συσχετισμών.

Η κεντρική επιδίωξη της ομιλίας στο Αιγάλεω ήταν να αλλάξει το ερώτημα της πολιτικής αντιπαράθεσης, όχι ποιος θα είναι δεύτερος, αλλά ποιος μπορεί να κυβερνήσει διαφορετικά και αξιόπιστα.

Σαράντα πέντε χρόνια μετά την ιστορική νίκη του Ανδρέα Παπανδρέου, ο Νίκος Ανδρουλάκης επιχειρεί να αναδείξει την Αλλαγή ως σύγχρονη πολιτική διεκδίκηση. Το εάν αυτή η προσπάθεια θα αποκτήσει εκλογική δυναμική θα κριθεί όχι από τη δύναμη των επετειακών συμβολισμών, αλλά από την ικανότητα του ΠΑΣΟΚ να πείσει ότι μπορεί να αποτελέσει την επόμενη κυβέρνηση της χώρας. Διότι το 1981 η Αλλαγή ήταν το μεγάλο κοινωνικό αίτημα που έγινε εκλογική πλειοψηφία. Το 2027 το στοίχημα για τον Ανδρουλάκη είναι να μετατρέψει ένα υπαρκτό αίτημα πολιτικής αλλαγής σε πλειοψηφική εμπιστοσύνη.

Πηγή: newpost.gr