Ιστορικό βήμα για τη Γυάρο: Υπεγράφη το Προεδρικό Διάταγμα προστασίας

Σε μια εξέλιξη με ισχυρό περιβαλλοντικό και θεσμικό αποτύπωμα, υπεγράφη την Πέμπτη 16 Απριλίου 2026 το Προεδρικό Διάταγμα για την προστασία της νήσου Γυάρου και της ευρύτερης θαλάσσιας περιοχής της.

Πρόκειται για το πρώτο Προεδρικό Διάταγμα προστασίας της φύσης που εκδίδεται με βάση το νέο θεσμικό πλαίσιο του νόμου 4685/2020 και αναμένεται να αποτελέσει οδηγό για το σύνολο των προστατευόμενων περιοχών της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων σε Αιγαίο και Ιόνιο.

Η Γυάρος, ήδη ενταγμένη στο Δίκτυο Natura 2000, αποτελεί περιοχή ιδιαίτερης σημασίας, τόσο για τη βιοποικιλότητα όσο και για την ιστορική και επιστημονική της αξία. Ξεχωρίζει ως ένας από τους σημαντικότερους βιότοπους της μεσογειακής φώκιας, με πληθυσμό που φτάνει περίπου τα 60 άτομα.

Με το νέο Διάταγμα, η προστασία της περιοχής ενισχύεται και παγιώνεται, μέσα από ένα σαφές πλαίσιο ζωνών και χρήσεων.

Μεταξύ των βασικών ρυθμίσεων:

– Καθιερώνεται πλήρης απαγόρευση κάθε μορφής αλιείας (επαγγελματικής και ερασιτεχνικής) σε ακτίνα 3 ναυτικών μιλίων γύρω από το νησί, με στόχο την ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων.

– Οριοθετείται επίσημα η προστατευόμενη περιοχή της Γυάρου, ενώ καθορίζονται επιμέρους ζώνες με διαφορετικά επίπεδα προστασίας.

– Θεσπίζονται Ζώνες Απόλυτης Προστασίας, που καλύπτουν κρίσιμα ενδιαιτήματα, όπως περιοχές αναπαραγωγής της φώκιας και θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας.

– Προβλέπονται Ζώνες Προστασίας της Φύσης, όπου επιτρέπονται μόνο ήπιες δραστηριότητες.

– Δημιουργείται Ζώνη Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών, που καλύπτει την ευρύτερη θαλάσσια περιοχή.

– Ορίζεται περιορισμένη Ζώνη Βιώσιμης Διαχείρισης, που αφορά κυρίως τα ιστορικά κτίρια των φυλακών, με στόχο τη συντήρηση και ανάδειξή τους.

Η συγκεκριμένη θεσμική παρέμβαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, που περιλαμβάνει την ολοκλήρωση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, την υιοθέτηση σχεδίων δράσης για απειλούμενα είδη, αλλά και την ενίσχυση του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής.

Παράλληλα, προωθούνται πολιτικές όπως τα «απάτητα βουνά» και οι «απάτητες παραλίες», καθώς και η επέκταση των περιοχών Natura, με στόχο ένα πιο συνεκτικό και αποτελεσματικό πλαίσιο προστασίας της φύσης.

Η Γυάρος, μέσα από αυτή τη νέα πραγματικότητα, μετατρέπεται σε πρότυπο περιβαλλοντικής διαχείρισης, ανοίγοντας τον δρόμο για την επόμενη γενιά πολιτικών προστασίας στη χώρα.